नीलवस्त्रालिसदृशी या चुर्थी वृषस्थिता
ती जी निळ्या वस्त्रांच्या गाठीसारखी दिसते, चौथी आहे, ती बैलावर बसली आहे.
विप्राद्याः श्वेतरूपां तां कथयन्ति सरस्वतीम्
ब्राह्मण आणि इतर लोक त्या पांढऱ्या रूप असलेल्या देवीला सरस्वती म्हणतात.
क्षत्रिया रक्तवर्णां तां जयश्रीमिति शंसिरे
क्षत्रिय लोक त्या लाल रंगाच्या देवीला जयश्री असे म्हणतात.
वैश्यास्तां पीतवसनां कनकाङ्गीं सदैव हि
वैश्य लोक नेहमी त्या पिवळ्या वस्त्रातील आणि सोन्यासारख्या अंग असलेल्या देवीची पूजा करतात.
शूद्रास्तां नीलवर्णाङ्गीं स्तुवन्ति च सुभक्तितः
शूद्र लोक अत्यंत भक्तीने त्या निळ्या रंगाच्या अंग असलेल्या देवीचे स्तवन करतात.
एवं विभक्तास्ता नार्यस्तेन देवेन चक्रिणा
या सर्व स्त्रियांना त्या चक्रधारी देवाने अशा प्रकारे वेगळे केले.
इतिहासपुराणानि वेदाः साङ्गास्तथोक्तयः
इतिहास, पुराण, वेद आणि त्यांचे उपवेद, तसेच सांगितलेल्या नियम हे सर्व—
मुक्तासुवर्णरजतं रथाश्वगजभूषणम्
मोती, सोने, चांदी, रथ, घोडे, हत्ती आणि दागिने—
गोमहिष्यः खरोष्ट्रं च सुवर्णाम्बरभूमयः
गायी, म्हशी, गाढवे, उंट, सोन्याची जमीन आणि वस्त्रे—
सर्वासामपि जातीनां जातिरेका प्रतिष्ठिता
सर्व जातींमध्ये मूळ एकच आहे, तेच सर्वत्र स्थिर आहे.
भवन्ति सुरुषाणां वै तान् विबोध वदामि ते
हे सर्व श्रेष्ठ लोकांमध्ये निर्माण होतात; ऐक, मी तुला त्यांची माहिती सांगतो.
भवन्ति दावनपते महापद्माश्रिता नराः
दानाच्या वनात, जे लोक महापद्माचा आश्रय घेतात, ते तेथे आढळतात.
सर्वसामान्यसुखिनो नराः पद्माश्रिताः स्मृताः
पद्माचा आश्रय घेणारे लोक सर्वसामान्य सुखी म्हणून ओळखले जातात.
न्यायान्यायव्ययोपेता महानीलाश्रिता नराः
न्याय-अन्यायाने खर्च करणारे लोक महानीलाचा आश्रय घेतात.
स्तेयानृतकथायुक्ता नराः शङ्खश्रिता बले
चोरी व खोटे बोलण्यात गुंतलेले लोक, बलवान शंख्या आश्रय घेतात.
इत्येवं कथितस्तुभ्यं तेषां दानव निर्णयः
अशा प्रकारे त्यांच्या दानाचा निर्णय तुला सांगितला आहे.
ममास्ति दावनपते प्रतिज्ञा साधुसंमता
दानाच्या वनाचे स्वामी, माझी एक प्रतिज्ञा आहे जी सज्जनांना मान्य आहे.
न चास्ति भवतस्तुल्यो त्रैलोक्ये ऽपि बलाधिकः
तीनही लोकांत तुझ्यासारखा किंवा तुझ्यापेक्षा बलवान कोणीही नाही.
यत्त्वया युधि विक्रम्य देवराजो विनिर्जितः
तू युद्धात पराक्रम दाखवून देवांचा राजा जिंकला आहेस—
दृष्ट्वा ते परमं सत्त्वं सर्वेभ्यो ऽपि बलाधिकम्
तुझे श्रेष्ठ धैर्य पाहून, जे सर्वांपेक्षा बलवान आहे—
नाश्चर्य दानवश्रेष्ठ हिरण्यकशिपोः कुले
दानवांमध्ये श्रेष्ठ, हिरण्यकशिपूच्या वंशात जन्मल्याने हे काही आश्चर्य नाही.
विशेषितस्त्वया राजन् दैतेयः प्रपितामहः
राजा, दैत्यांचा प्रपितामहही तुझ्यामुळे मागे पडला आहे.
इत्येवमुक्त्वा वचनं दानवैन्द्रं तदा बलिम्
असे म्हणून, त्या वेळी दानवांचा राजा बळीला हे शब्द सांगितले.
तस्यां चाथ प्रविष्टायां विधवा इव योषितः
ती आत गेल्यावर, त्या स्त्रिया विधवे झाल्यासारख्या भासल्या.
प्रभा मतिः श्रमा भूतिर्विद्या नीतिर्दया तथा
प्रभा, बुध्दी, परिश्रम, समृद्धी, ज्ञान, नीती आणि दया —
ताः सर्वा बलिमाश्रित्य व्यश्राम्यन्त यथासुखम्
ही सगळी गुणं बलीकडे आसरा घेऊन, आपल्या इच्छेनुसार निवांत झाली.
यज्वा तपस्वी मृदुरेव सत्यवाक् दाता विभर्ता स्वजनाभिगोप्ता
तो यज्ञ करणारा, तपस्वी, मृदू, नेहमी सत्य बोलणारा, दानशूर, आप्तांचा आधार आणि रक्षण करणारा होता.
सदोज्ज्वलो धर्मरतो ऽथ दान्तः कामोपभोक्ता मनुजो ऽपि जातः
तो नेहमी तेजस्वी, धर्मात रमणारा, संयमी आणि माणूस असूनही इच्छांचा उपभोग घेणारा होता.
जगाम ब्रह्मसदनं सह देवैः शचीपतिः
शचीपती देवतांसह ब्रह्माच्या निवासाकडे गेला.
ऋषिभिः सार्धमासीनं पितरं स्वं च कश्यपम्
त्याने आपल्या वडिलांना, कश्यपांना, ऋषींसोबत बसलेले पाहिले.