दक्षिणं वरुणः पार्श्वमवष्टभ्याव्रजद् बली
उजव्या बाजूला बलवान वरुण बाजू सांभाळत पुढे सरसावला.
नानास्त्रशस्त्रोद्यतदोःसमूहा समाससादारिबलं महीध्रे
हातात वेगवेगळी शस्त्रास्त्रं घेऊन, हात वर करून असलेले सैन्य डोंगरावर शत्रूंच्या फौजेला भिडले.
निर्वृक्षे पक्षिरहिते जातो देवासुरो रणः
जिथे झाडं नव्हती, पक्षी नव्हते, तिथेच देव आणि दैत्यांचा युद्ध सुरू झालं.
महीधरोत्तमे पूर्वं यथा वानरहस्तिनोः
सर्वात उंच डोंगरावर, पूर्वी जसं वानर आणि हत्तीमध्ये झालं तसं.
संद्यानुरक्तः सदृशो मेघः खे सुरतापस
हे श्रेष्ठ तपस्व्या, आकाशात संध्याकाळी रंग चढलेला मेघ दिसला.
श्रूयते त्वनिशं शब्दः छिन्धि भिन्धीति सर्वतः
रात्रंदिवस सर्वत्र 'कापा! फोडा!' असा आवाज ऐकू येत होता.
जातो रुधिरनिष्यन्दो रजःसयमनात्मकः
रक्त वाहू लागलं, धुळीमध्ये मिसळून गोंधळाची स्थिती झाली.
अभिद्रवन्ति सहिताः समं स्कन्देन धीमता
ते सगळे धीरगंभीर स्कंदासोबत एकत्र पुढे झेपावले.
देवान् निजघ्नुर्दैत्याश्च मयगुप्ताः प्रहारिणः
माया यांच्या संरक्षणाखाली असलेले, युद्धात तडाखेबाज असलेले दैत्यांनी देवांना मारलं.
निर्जिताः समरे दैत्यैः समं स्कन्देन नारद
नारद, स्कंदासह देवांना दैत्यांनी युद्धात हरवलं.
शार्ङ्गमानम्य बाणैघैर्निजघान ततस्ततः
शार्ङ्ग धनुष्याला वंदन करून, त्याने बाणांचा मारा करत पुन्हा पुन्हा प्रहार केला.
दैतेयाः शरणं जग्मुः कालनेमिं महासुराम्
दैत्यांनी महाबलवान असुर कालनेमीकडे आश्रय घेतला.
विवृद्धिमगमद् ब्रह्मन् यथा व्याधिरुपेक्षितः
ब्रह्मन्, जसं दुर्लक्ष केल्यावर आजार वाढतो, तसंच त्यांची ताकद वाढली.
तं तमादाय चिक्षेप विस्तृते वदने बली
तो बलवान एकेकाला उचलून मोठ्या तोंडात फेकत होता.
चक्रैर्वैश्वानराभैस्त्ववनिगगनयोस्तिर्यगूर्ध्वं समन्तात् प्राप्ते ऽन्ते कालवह्नेर्जगदखिलमिदं रूपमासीद् दिधक्षोः
अग्नीप्रमाणे तेजस्वी चक्रांनी, पृथ्वी आणि आकाशात सर्वदिशांनी पसरून, शेवटी काळाग्नी जवळ येताच, हे सगळं जग जणू त्याला गिळायला निघालं होतं.
पोप्लूयन्तश्च दैत्या हरिममरगणैरर्चितं चारुमौलिं नानाशस्त्रास्त्रपातैर्विगलितयशसंचक्रुरुत्सिक्तदर्पाः
दैत्यांनी, अमरगणांनी पूजिलेल्या, सुंदर मुकुट असलेल्या हरिला, विविध शस्त्रास्त्रांच्या वर्षावाने हल्ला केला; त्यांची कीर्ती कमी झाली होती, पण गर्व मात्र ओसंडून वाहत होता.
कोपादारक्तदृष्टिः सरथगजहयान् दृष्टिनिर्धूतवीर्यान् नाराचख्यैः सुपुङ्खैर्जलद् इव गिरीन् छादयामास विष्णुः
रागाने डोळे लाल झालेले विष्णू, केवळ नजरेनेच रथ, हत्ती आणि घोड्यांची ताकद नाहीशी करतो, आणि नाराच नावाच्या पंख असलेल्या बाणांनी, जसा ढग डोंगरांना झाकतो तसा त्यांना झाकून टाकतो.
प्रारम्बे दानवेन्द्रं शतवदनमथो प्रेषयन् कालनेमिं स प्रायाद् देवसैन्यप्रभुममितबलं केशवं लोकनाथम्
लढाईच्या सुरुवातीला दानवांचा राजा शतवदन याने कालनेमिला केशवाकडे पाठवले, जो देवांच्या सैन्याचा प्रमुख आणि जगाचा स्वामी, अमाप बळाचा आहे.
सो ऽप्येनं प्रसमीक्ष्य दैत्यविटपप्रच्छेदनं मानिनं प्रोवाचाथ विहस्य तं च सुचिरं मेघस्वनो दानवः
मेघासारखा गडगडणारा आवाज असलेल्या त्या दानवाने, समोर असलेल्या, दैत्यांचा नाश करणाऱ्या आणि गर्विष्ठ असलेल्या त्याला पाहून, हसत हसत बराच वेळ बोलायला सुरुवात केली.
हिरण्यनयनान्तकः कुसुमपूजारतिः क्व याति मम दृष्टिगोचरे निपतितः खलः
हिरण्याच्या वंशाचा नाश करणारा, फुलांनी पूजा करायला आवडणारा हा दुष्ट, माझ्या नजरेत सापडून कुठे जाणार?
मन्मुष्टिपिष्टशिथिलाङ्गमुपात्तभस्म संद्रक्ष्यते सुरजनो भयकातराक्षः
माझ्या मुठीने त्याचे अंग चिरडून सैल झालेले, राखेने माखलेले, देवांना भीतीने डोळे भरून पाहायला मिळेल.
गदां खगेन्द्रोपरि जातकोपो मुमोच शैले कुलिशं यथेन्द्रः
रागाने भरून, त्याने आपली गदा गरुडावर फेकली, जशी इंद्राने पर्वतावर वज्र फेकावा.
चक्रेण चिच्छेद सुदुर्गतस्य मनोरथं पूर्वकृतेन कर्म
विष्णूंनी आपल्या चक्राने त्या दुर्दैवी माणसाच्या आशा, पूर्वीच्या कर्मामुळे, छाटून टाकल्या.
भुजाभ्यां कृत्ताभ्यां दग्धशैलप्रकाशः संदृश्येताप्यपरः कालनेमि
दोन्ही हात छाटलेले, जळलेल्या डोंगरासारखा तेजस्वी, कालनेमि त्यांच्या समोर दिसला.
छित्त्वा निपातयामास पक्वं तालफलं यथा
त्याला फेकून दिल्यावर, तो पिकलेल्या ताडफळासारखा खाली पडला.
तस्थौ मेरुरिवाकम्प्यः कबन्धः क्ष्माधरेश्वरः
कबंध, पृथ्वीचा स्वामी, डोके नसतानाही मेरू पर्वतासारखा हलत नव्हता.
यथाम्बराद् बाहुशिरः प्रणष्टबलं महेन्द्रः कुलिशेन भूम्याम्
जसा इंद्र वज्राने, ज्याची ताकद संपली त्याचे हात आणि डोके आकाशातून पृथ्वीवर फेकतो, तसा.
विमुक्तशस्त्रालकचर्मवस्त्राः संप्राद्रवन् बाणमृते ऽसुरेन्द्राः
शस्त्र, कवच आणि वस्त्रे गमावलेले असुरांचे सर्व राजे, बाण सोडून, पळून गेले.
निवृत्ता देवतानां च सशस्त्रा युद्धलालसाः
देवता, शस्त्रांनी सज्ज आणि युद्धाची इच्छा असलेले, लढाईतून मागे हटले.
प्राहामन्त्र्य सुरान् सर्वान् युध्यध्वं विगतज्वराः
त्याने सर्व देवांना सांगितले, 'कसलाही त्रास न बाळगता लढा!'