मा मा क्षिपस्वेत्यभवच्छब्दः सो ऽपि मृतो नृपः
‘मला टाकू नको’ असा आवाज आला, पण तरीही राजा मरण पावला.
शिशवः समजायन्त ते रुदन्तो ऽभवन् मुने
मुलं जन्माला आली, मुनी, आणि ती रडू लागली.
समागम्य निवार्य्याथ स चक्रे मरुतः सुतान्
एकत्र येऊन त्याने मरुतांच्या पुत्रांना थांबवले आणि त्यांच्यावर कृती केली.
ये ऽभवन् रैवते तांश्च शृणुष्व त्वं तपोधनः
हे तपस्वी ऋषी, रैवत युगात कोण जन्माला आले होते ते आता ऐक.
रिपुजिन्नामतः ख्यातो न तस्यासीत् सुतः किल
त्याचे नाव रिपुजित प्रसिद्ध झाले, पण त्याला कुठलाही मुलगा नव्हता.
अवाप कन्यां सुरतिं तां प्रगृह्य गृहं ययौ
त्याने सुरती नावाची कन्या घेतली आणि तिला घेऊन घरी गेला.
सापि दुःखपरीताङ्गीं स्वां तनुं त्यक्तुमुद्यता
ती दुःखाने व्याकुळ होऊन आपले शरीर सोडायचे ठरवू लागली.
तस्यामासक्तचित्तास्तु सर्व एव तपोधनाः
सर्व तपस्वी तिच्याकडे मनाने आकर्षित झाले.
ते चापश्यन्त ऋषयस्तच्चित्ता भावितास्तथा
त्या ऋषींनी, मन तिच्यात गुंतल्यामुळे, तिला पाहिले.
प्रजग्मुर्ज्वलनाच्चापि सप्ताजायन्त दारकाः
ते निघून गेले आणि अग्नीतून सात मुले जन्माला आली.
निवारयित्वा कृतवांल्लोकनाथो मरुद्गणान्
लोकांचा स्वामीने मरुतांच्या गणांना थांबवून त्यांच्यावर कृती केली.
शृणुष्व कीर्तयिष्यामि चाक्षुषस्यान्तरे मनोः
ऐक, मी तुला चाक्षुष मनुच्या काळातील गोष्ट सांगतो.
सप्तसारस्वते तीर्थे सो ऽतप्यत महत् तपः
सप्तसरस्वती या तीर्थस्थळी त्याने मोठे तप केले.
सा चाभ्येत्य नदीतीरे क्षोभयामास भामिनी
तीही नदीच्या काठी आली आणि त्याला व्याकुळ करू लागली, हे सुंदर स्त्री.
तां चैवाप्यशपन्मूढां मुनिर्मङ्कणको वपुम्
मंकणक ऋषीने त्या भ्रमित स्त्रीला शाप दिला.
विध्वंसयिष्यति हयो भवतीं यज्ञसंसदि
यज्ञाच्या सभेत घोडा तुला नष्ट करील.
सरस्वतीभ्यः सप्तभयः सप्त वै मरुतो ऽभवन्
सप्तसरस्वतींपासून सात मरुत जन्मले.
येषां श्रुते जन्मनि पापहानिर्भवेच्च धर्माभ्युदयो महान् वै
ज्यांच्या जन्माची कथा ऐकली की, पाप नाहीसे होते आणि मोठे पुण्य वाढते.
मन्त्रप्रदाता प्रह्लादः शुक्रश्चासीत् पुरोहितः
प्रह्लाद मंत्र देणारा होता आणि शुक्र कुलपुरोहित होता.
दिदृक्षवः समायाताः समयाः सर्व एव हि
सर्व सभा एकत्र आल्या, कारण सर्वांना पाहण्याची इच्छा होती.
पप्रच्छ कुलजान् सर्वान् किंनु श्रेयस्करं मम
त्याने सर्व कुलीन वडिलांना विचारले, 'माझ्यासाठी खरं तर काय सर्वात हितकारक आहे?'
यत् ते श्रेयस्करं कर्म यदस्माकं हितं तथा
तुमच्यासाठी जे उत्तम असेल, आणि आमच्या हितासाठीही जे योग्य असेल, तेच करा.
हिरण्यकशिपुर्वीरः स शक्रो ऽभूज्जगत्त्रये
हिरण्यकशिपू हा वीर तीनही जगात इंद्र झाला.
प्रत्यक्षं दानवेन्द्राणां नखैस्तं हि व्यदारयत्
दानवांच्या राजांच्या डोळ्यांसमोर त्याला नखांनी फाडून टाकले.
तेषामर्थे महाबाहो शङ्करेम त्रिशूलिना
त्यांच्या भल्यासाठी, हे महाबाहू, आपण त्रिशूळधारी शंकराची पूजा करतो.
कुजम्भो विष्णुना चापि प्रत्यक्षं पशुवत् तव
कुजंभालाही विष्णूंनी तुझ्या डोळ्यांसमोर जनावरासारखा मारले.
विरोचनस्तव पिता निहतः कथयामि ते
विरोचन, तुझा वडील, मारला गेला — हे मी तुला सांगतो.
उद्योगं कारयामास सह सर्वैर्महासुरैः
त्याने सर्व मोठ्या असुरांसह तयारी सुरू केली.
पदातयस्तथैवान्ये जग्मुर्युद्धाय दैवतैः
पायदळ आणि इतरही देवांशी युद्धासाठी निघाले.
सैन्यस्य मध्ये च बलिः कालनेमिश्च षृष्ठतः
सेनेच्या मध्यभागी बळी आणि कालनेमि पुढे उभे होते.