वामनपुराणम्

नन्दन्ति हृष्टान्यपि गोकुलानि सन्तश्च संतोषमनुव्रजन्ति

गोकुळंही आनंदाने फुलली आहेत आणि सज्जन लोक समाधानाच्या मागे चालतात.

सतां च चित्तं हि दिशां मुखैः समं वैमल्यमायान्ति शशङ्ककान्तयः

सज्जनांचं मन, जसं चंद्रकिरणांनी दिशा उजळतात तसं, सर्व बाजूंनी निर्मळ होतं.

सतीमादाय शैलेन्द्रं मन्दरं समुपाययौ

सतीला घेऊन, तो मंदार पर्वताजवळ गेला.

रराम शंभुर्भगवान् सत्या सह महाद्युतिः

शंभू, तेजस्वी भगवान, सत्येसोबत आनंदाने रमला.

दक्षः प्रजापतिश्रेष्ठो यष्टुमारभत क्रतुम्

दक्ष, श्रेष्ठ प्रजापती, यज्ञ करायला सुरुवात केली.

सकश्यपान् समामन्त्र्य सदस्यान् समचीकरत्

त्याने कश्यपांना बोलावून सभासद म्हणून नेमले.

सहानसूययात्रिं च सह धृत्या च कौशिकम्

अनसूया, अत्री, धृती आणि कौशिक यांच्यासह.

चन्द्रया सहितं ब्रह्मन्नृषिमङ्गीरसं तथा

चंद्र आणि अंगिरस ऋषी यांच्यासोबत, हे ब्रह्मन्.

विद्वान् गुणसंपन्नान् वेदवेदाड्गपारगान्

जे विद्वान, गुणी आणि वेद व त्यांचे अंग शिकलेले होते.

निमन्त्र्य यज्ञवाटस्य द्वारपालत्वमादिशत्

त्यांना आमंत्रण देऊन यज्ञाच्या वाड्याचे द्वारपालपद दिले.

भृगुं च मन्त्रसंस्कारे सम्यग् दक्षं प्रयुक्तवान्

मंत्रसंस्कारासाठी त्याने भृगूला योग्य रीतीने नेमले.

धनानामाधिपत्ये च युक्तवान् हि प्रजापतिः

धनाचा अधिपती म्हणून प्रजापतीची नेमणूक केली.

सशङ्करां सतीं मुक्त्वा मखे सर्वान् न्यमन्त्रयत्

शंकरासह सतीला बाजूला ठेवून, त्याने सर्वांना यज्ञासाठी बोलावले.

ज्येष्ठः श्रेष्ठो वरिष्ठो ऽपि आद्यो ऽपि न निमन्त्रितः

ज्येष्ठ, श्रेष्ठ, वरिष्ठ आणि अगदी पहिला असला तरी त्याला आमंत्रण दिले नाही.

कपालीलि विदित्वेशो दक्षेण न निमन्त्रितः

कपालधारी असल्याचे जाणून, दक्षाने प्रभूला बोलावले नाही.

किमर्थं देवताश्रेष्ठः शूलपाणिस्त्रिलोचनः कपाली भगवाञ्जातः कर्मणा केन शङ्करः

देवतांमध्ये श्रेष्ठ, त्रिशूळधारी, त्रिनेत्री, कपालधारी शंकर असे का झाले? कोणत्या कर्मामुळे?

प्रोक्तमादिपुराणे च ब्रह्मणाव्यक्तमूर्त्तिना

आदिपुराणात ब्रह्माने, जो अव्यक्त रूपाचा आहे, असे सांगितले आहे.

नष्टटन्द्रार्कनक्षत्रं प्रणष्टपवनानलम्

जेव्हा सूर्य व तारे थकले आणि वारा व अग्नी नाहीसे झाले.

निमग्नुपर्वततरु तमोभूतं सुदुर्दसम्

जेव्हा पर्वत व झाडे बुडाली आणि सर्वत्र घनदाट अंधार पसरला, तो अत्यंत कठीण होता.

रात्र्यन्ते सृजते लोकान् राजसं रूपास्थितः

रात्रीच्या शेवटी, तो राजस रूप धारण करून लोकांची निर्मिती करतो.

स्रष्टा चराचरस्यास्य जगतो ऽद्भुतदर्शनः

या अद्भुत जगातील चल-अचल सृष्टीचा तोच कर्ता आहे.

शूलपाणिः कपर्द्दी च अक्षमालां च दर्शयन्

तो त्रिशूळ, जटाजूट आणि अक्षयमाळ दाखवत होता.

येनाक्रान्ताव् उभौ देवौ तावेव ब्रह्मशङ्करौ

ज्याच्यामुळे ब्रह्मा आणि शंकर हे दोन्ही देव जिंकले गेले.

को भवानिह संप्राप्तः केन सृष्टो ऽसि मां वद

इथे आलेला तू कोण आहेस? तुला कोणी निर्माण केलं? मला सांग.

भवतो जनकः को ऽत्र जननी वा तदुच्यताम्

तुझा वडील इथे कोण आहे, किंवा आई कोण आहे? ते सांग.

परिवादो ऽभवत् तत्र उत्पत्तिर्भवतो ऽभवत्

तेथे वाद झाला; तुझ्या उत्पत्तीबद्दल प्रश्न निर्माण झाला.

धारयन्नतुलां वीणां कुर्वन् किलकिलाध्वनिम्

तो तराजू आणि वीणा हातात घेऊन, किणकिण आवाज करत होता.

तस्थावधोमुखो दीनो ग्रहाक्रान्तो यथा शशी

तो खाली मान घालून, दुःखीपणे उभा राहिला, जणू ग्रहांनी पकडलेला चंद्र.

क्रोधान्धकारितं रुद्रं पञ्चमो ऽथ मुखो ऽब्रोवीत्

मग पाचव्या मुखाने, रागाने आंधळ्या झालेल्या रुद्राला असे म्हटले: