ददर्श बालद्वितयं समरूपमवस्थितम्
त्याने दोन एकसारखी दिसणारी मुले पाहिली.
प्राह तत्त्वं न विन्दामि यत् पृच्छामि वदस्व तत्
तो म्हणाला, "मी जे विचारतो त्याचे खरे काय ते मला माहीत नाही; ते सांग."
भाग्यानि चास्य यच्चोक्तं कर्मतत् कथयाधुना
"आता त्याचे भाग्य आणि त्याच्या कर्मांची माहिती मला सांग."
सो ऽब्रवीद् वद मे ऽद्यैव नोचेन्नाश्नामि भोजनम्
तो म्हणाला, "आजच मला सांग, नाहीतर मी अन्न खाणार नाही."
कातरेणाद्य यत्पृष्टं भाव्यः कारुरयं कि
"तू आज काळजीने जे विचारले—हा मुलगा पुढे काय होईल?"
जगाम साह्यं शक्रस्य कर्तुं सौत्यविशारदः
सौत्यकामात निपुण असलेला तो सारथी इंद्राची मदत करण्यासाठी गेला.
ज्ञात्वेन्द्रस्यैव साहाय्ये तेजसा समवर्धयन्
त्याला इंद्राची मदत करत असल्याचं कळल्यावर, त्याने स्वतःचं तेज आणखी वाढवलं.
प्रोवाचैह्येहि देवेश प्रियो यन्ता भवामि ते
तो म्हणाला, 'देवतांचे स्वामी, या या; मी आनंदाने तुमचा सारथी होतो.'
संयन्तासि कथं चाश्वान् संशयः प्रतिभाति मे
'तुम्ही घोड्यांना कसे सांभाळणार?' असं त्याने विचारलं, 'माझ्या मनात शंका येते.'
गन्धर्वतेजसा युक्तं वाजियानवनिशारदम्
गंधर्वांच्या तेजाने युक्त, तो घोडे चालवण्यात कुशल होता.
स चापि विप्रतनयो मातलिर्नामविश्रुतः
तो प्रसिद्ध ब्राह्मणपुत्र मातली म्हणून ओळखला जात असे.
रश्मीन् शमीकतनयो मातलिः प्रगृहीतवान्
शमीकाचा मुलगा मातली याने लगाम हातात घेतला.
प्रविशन् ददृशे श्रीमान् पतितं कार्सुकं महत्
आत जाताच, तेजस्वी पुरुषाने एक मोठा पडलेला नांगरवाला पाहिला.
पाण्डुच्छायं सुरश्रेष्ठस्तं जग्राह समार्गणम्
सुरश्रेष्ठाच्या हातातून, पांडुरंग छटा असलेला सरळ बाण त्याने उचलला.
नमस्कृत्य शरं चापे साधिज्ये विनियोजयत्
नमस्कार करून, त्याने बाण धनुष्याला, ज्या ज्या सह, लावला.
ब्रह्मेशथविष्णुनामाङ्काः सूदयन्तो ऽसुरान् रणे
ब्रह्मा, शिव आणि विष्णू यांची नावे असलेले ते बाण युद्धात असुरांचा संहार करीत होते.
सहस्राक्षो ऽतिपटुभिश्छादयामास नारद
नारद, हजार डोळ्यांचा तो इंद्र, अतिशय तीक्ष्ण अस्त्रांनी त्यांना झाकून टाकत होता.
महामात्रो धरां प्राप्तः सद्यः सीदञ्छरातुरः
महाबली तो, बाण लागून, लगेचच जमिनीवर कोसळला, व्याकुळ झाला.
हतप्रधानभूयिष्ठं बलं तदभवद् रिपोः
शत्रूचे सैन्य, आता प्रमुखांशिवाय, मोठ्या प्रमाणात पराभूत झाले.
जम्भासुरश्चापि सुरेशमव्ययं प्रजगमतुर्गृह्य गदे सुघोरे
जंभासुराने आपली भयंकर गदा उचलली आणि अविनाशी देवाधिदेवाच्या दिशेने धाव घेतली.
विष्णुः कुजम्भं निजघान वेगात् स स्यन्दनाद् गामगमद् गतासुः
विष्णूंनी वेगाने कुजंभाला ठार मारले; तो रथातून खाली पडून प्राण सोडून गेला.
क्रोधान्वितः शक्रमुपाद्रवद् रणे सिंहं यतैणो ऽतिविपन्नबुद्धिः
क्रोधाने भरून, तो युद्धात शक्रावर तुटून पडला, जसा सिंह हत्तीवर झडप घालतो, त्याचं भान हरपलं होतं.
जग्राह शक्तिं यमदण्डकल्पां तामग्निदत्तां रिपवे ससर्ज
त्याने अग्नीने दिलेली, यमाच्या दंडासारखी शक्ती उचलली आणि ती शत्रूवर फेकली.
गदां च कृत्वा सहसैव भस्मसाद् बिभेद जम्भं हृदये च तूर्णम्
त्याने गदा क्षणात राख केली आणि लगेच जंभाच्या हृदयात भोसकली.
तं वीक्ष्य भूमौ पतितं विसंज्ञं दैत्यास्तु भीता विमुखा बभूवुः
त्याला बेशुद्ध अवस्थेत जमिनीवर पडलेला पाहून, दैत्य घाबरले आणि मागे वळले.
वीर्यं प्रशंसन्ति शतक्रतोश्च स गोत्रभिच्छर्वमुपेत्य तस्थौ
त्यांनी इंद्राच्या सामर्थ्याची स्तुती केली आणि गोत्रभिताचा पुत्र शंकराजवळ उभा राहिला.
एह्येहि वीराद्य गृहं महासुर योत्स्याम भूयो हरमेत्य शैलम्
ये, ये वीर, घराकडे ये, महादैत्या; आपण पुन्हा पर्वतावर जाऊन लढू या.
रणान्नैवापयास्यामि कुलं व्यपदिशन् स्वयम्
मी स्वतः माझे वंश सांगून रणभूमी सोडणार नाही.
देवदानवगन्धर्वान् जेष्ये सेन्द्रमहेश्वरम्
मी देव, दानव, गंधर्व आणि इंद्र-महेश्वर यांनाही जिंकून दाखवीन.
समाश्वास्याब्रवीच्छंभुं सारिथं सारिथिं मधुराक्षरम्
त्याने शंभू सारथ्य करणाऱ्याला धीर देऊन गोड शब्दांत बोलले.