अयुध्यन्त महात्मानो भूय एवातिकोपिताः
महात्मे पुन्हा अत्यंत रागाने युद्ध करू लागले.
पराजीयन्त संग्रामे भूयो भूयस्त्वहर्निशम्
त्यांना पुन्हा पुन्हा युद्धात, दिवस-रात्र, पराभव पत्करावा लागला.
काले ऽभ्युपासत तदा सो ऽष्टादशभुजो ऽव्ययः
योग्य वेळी, अठरा भुजांचा अविनाशी तो पूजिला गेला.
कृतार्थो भक्तिमान् मूर्ध्ना पुष्पाञ्जलिमुपाक्षिपत्
आपला हेतू साध्य झाल्यावर, भक्ताने डोक्यावर फुलांची अंजली अर्पण केली.
हिरण्यगर्भेत्यादित्यमुपतस्थे जजाप ह
त्याने हिरण्यगर्भ म्हणून सूर्याची भक्ती केली आणि प्रार्थना म्हटल्या.
ननर्त भावगम्भीरं दोर्दण्डं भ्रामयन् बलात्
तो खोल भावनेने नाचला, जोरात आपले बलवान हात फिरवत.
नृत्यन्ते भावसंयुक्ता हरस्यानुविलासिनः
नृत्याच्या भावात रंगलेले, हराचे अनुकरण करणारे इतरही नाचू लागले.
युद्धाय दानवैः सर्वैस्त्रिनेत्रभुजपालितैः
तीन डोळे आणि तीन हात असणाऱ्याच्या रक्षणाखाली सर्व दैत्य युद्धासाठी सज्ज झाले.
दानवा निर्जिताः सर्वे बलिभिर्भयवर्जितैः
भीती न बाळगणारे, बलवान असे सर्व दैत्य पराभूत झाले.
अन्धकः सुन्दमाहूय इदं वचनमब्रीत्
अंधकाने सुंदाला बोलावून असे शब्द सांगितले.
तद्वदाम्यद्य यद्वाक्यं तच्छ्रुत्वा यत्क्षमं कुरु
आता मी जे सांगणार आहे ते नीट ऐक आणि योग्य ते कर.
समासते हि हृदये पद्माक्षी शैलनन्दिनी
कमळासारखी डोळे असलेली, पर्वतराजाची कन्या पार्वती माझ्या हृदयात वास करते.
तत्रैनां मोहयिष्यामि हररूपेण दानव
तेथे मी हराचे रूप घेऊन तिला मोहात पाडीन, हे दानवा.
ततो गत्वाथ भुक्त्वा तां जेष्यामि प्रमथान् सुरान्
मग तिथे जाऊन तिच्या सहवासाचा आनंद घेऊन, मी प्रमथ आणि देवांना जिंकून दाखवीन.
समजायत शैलादिरन्धकः शङ्करो ऽप्यभूत्
त्या वेळी पर्वतराजाचा पुत्र अंधक जन्माला आला आणि शंकरही प्रकट झाला.
संप्राप्तौ मन्दरगिरिं प्रहारैः क्षतविग्रहौ
दोघेही मारहाणीने जखमी होऊन मंदार पर्वतावर पोहोचले.
विवेश निर्विशङ्केन चित्तेनासुरसत्तमः
तो असुरश्रेष्ठ मनात कुठलीही भीती न ठेवता आत गेला.
महेश्वरवपुश्छ्न्नं प्रहारैर्जर्जरच्छविम्
त्याने मारहाणीने जर्जर झालेलं महेश्वराचं रूप पाहिलं.
तं दृष्ट्वा मालिनीं प्राह सुयशां विजयां जयाम्
त्याला पाहून मालिनीने सुयशा, विजय आणि जया यांना सांगितले.
शत्रुभिर्दानववरैस्तदुत्तिष्ठस्व सत्वरम्
शत्रूंनी वेढले असले तरी, दैत्यांमधील वीरांनो, पटकन उठा.
व्रणभङ्गं करिष्यामि स्वयमेव पिनाकिनः
मी स्वतः पिनाकधारीच्या जखमा भरून काढीन.
इत्येवमुक्त्वा वचनं समत्थाय वरासनात्
अशी प्रतिज्ञा करून तिने आपले शब्द खरे ठरवले आणि श्रेष्ठ आसनावरून उठली.
शूलपाणेस्ततः स्थित्वा रूपं चिह्नानि यत्नतः
ती शूलधारीच्या समोर उभी राहून, त्याचं रूप आणि चिन्हं काळजीपूर्वक पाहू लागली.
सा ज्ञात्वा दानवं रौद्रं मायाच्छादितविग्रह्म्
तिने त्या रौद्र दानवाला ओळखलं, ज्याचं शरीर मायेनं झाकलं होतं.
देव्याश्चिन्तितमाज्ञाय सुन्दं त्यक्त्वान्धको ऽसुरः
देवीचं मन जाणून, अंधकासुराने सुंदराला सोडून दिलं.
समाद्रवत दैतेयो येन मार्गेण सागमत्
त्या मार्गानं, ज्या वाटेने ती गेली होती, तो दैत्य वेगानं धावत गेला.
तमापतन्तं दृष्ट्वैव गिरिजा प्राद्रवद् भयात्
तो धावत येताना पाहून, गिरिजा घाबरून पळाली.
तत्राप्यनुजगामासौ मदान्धो मुनिपुङ्गव
मुनिश्रेष्ठा, तो मदाने अंध झालेला दैत्य तिथेही तिच्या मागे गेला.
तद्भयादाविशद् गौरी श्वेतार्ककुसुमं शुचि
त्या भीतीने गौरी शुद्ध पांढऱ्या अर्काच्या फुलात शिरली.
नष्टायामाथ पार्वत्यां भूयो हैरण्यलोचनिः
पार्वती हरवली तेव्हा, हिरण्यलोचनी पुन्हा...