प्राह प्रहस्य देवेशं शूलपाणिं गणाधिपम्
देवतांचा स्वामी, त्रिशूलधारी, गणांचा प्रमुख हसत हसत बोलला.
महापाशुपतानां हि यत् त्वयालिङ्गनं कृतम्
तू महापाशुपतांना दिलेली ती मिठी—
रूपं ज्ञानं विवेकं च वदस्व स्वेच्छया विभो
त्यांचे रूप, ज्ञान आणि विवेक याबद्दल तू मनाप्रमाणे सांग.
बभाषे तान् गणान् सर्वान् भावाभावविचारिणः
तो सर्व गणांना, जे अस्तित्व आणि अनस्तित्व याचा विचार करतात, संबोधू लागला.
अहङ्कारविमूढैश्च निन्दद्भिर्वैष्णवं पदम्
आणि जे अहंकाराने अंध झाले आहेत, जे विष्णूच्या स्थानाची निंदा करतात—
यो ऽहं स भगवान् विष्णुर्विष्णुर्यः सो ऽहमव्ययः
मीच तो भगवान विष्णू आहे; विष्णू म्हणजे मीच, जो कधीही नाश पावत नाही.
तदमीभिर्नरव्याघ्रैर्भक्तिभावयुतैर्गणैः
म्हणून, या वाघासारख्या, भक्तिभाव असलेल्या गणांनी—
येनाहं निन्दितो नित्यं भवद्भिर्मूढबुद्धिभिः
तुम्ही, ज्यांचे मन गोंधळले आहे, तुम्ही मला नेहमी निंदा करता.
इत्येवमुक्ते वचने गणाः प्रोचुर्महेश्वरम्
ही वचने ऐकल्यावर, गणांनी महेश्वराला उत्तर दिले.
भवान् हि निर्मलः सुद्धः शान्तः सुक्लो निरञ्जनः
तू खरंच निर्मळ, शुद्ध, शांत, शुभ्र आणि कलंकरहित आहेस.
तेषां वचनमर्थाढ्यं श्रुत्वा जीमूतवाहनः
त्यांचे अर्थपूर्ण बोल ऐकून, मेघावर बसलेला तो—
श्रूयतां सर्वमाख्यास्ये स्वयशोवर्द्धनं वचः
सर्वांनी ऐका; मी आता माझ्या कीर्तीची वाढ करणारे सर्व काही सांगतो.
अपवादभयाद् गुह्यं भवतां हि प्रकाशये
दोष लागेल या भीतीने मी हे गुपित तुम्हाला सांगतो.
एकरूपात्मकं देहं कुरुध्यं यत्नमास्थिताः
एकाच रूपात शरीर धारण करा, आणि पूर्ण प्रयत्न करा.
चन्दनादिभिरेकाग्रैर्न मे प्रीतिः प्रजायते
चंदन वगैरे एकाग्रतेने अर्पण केलं तरी मला त्यातून आनंद मिळत नाही.
नरकार्हा भवद्भक्ता रक्षामि स्वयशोर्ऽथतः
तुमच्यावर प्रेम करणारे, नरकास पात्र असले तरी, मी माझ्या कीर्तीकरिता त्यांचं रक्षण करतो.
यथा पतन्ति नरके हरभक्तास्तपस्विनः
जसं हराच्या भक्तांना, तपस्वी असूनही, नरकात पडावं लागतं,
अतोर्ऽथं न क्षिपाम्यद्य भवतो नरके ऽद्भुते
म्हणूनच, आज मी तुम्हाला त्या अद्भुत नरकात टाकत नाही.
श्वेतमूर्तिः स गवान् पीतो रक्तो ऽञ्जनप्रभः
ज्याचं रूप कधी पांढरं, कधी पिवळं, कधी लाल, तर कधी काळ्या काजळासारखं आहे—
श्वेतमूर्तिः स भगवान् पीतो रक्तो ऽञ्जनप्रभः
तोच भगवंत, ज्याचं रूप पांढरं, पिवळं, लाल आणि काळ्या काजळासारखं आहे—
स एव धत्ते भगवान् सर्वपूज्यः सदाशिवः
तोच सर्वांना पूज्य असा, सदा पूजला जाणारा सदाशिव, ही सर्व रूपं धारण करतो.
प्रत्यूचुर्भगवन् ब्रूहि सदाशिवविशेणम्
ते म्हणाले: 'भगवन्, सदाशिवाचं विशेषत्व आम्हाला सांग.'
दर्शयामास तद्रूपं सदाशैवं निरञ्जनम्
त्यांनी तेच निर्मळ, कलंकहीन सदाशिवाचं रूप दाखवलं.
सहस्रवक्त्रचरणं सहस्त्रभुजमीश्वरम्
तो प्रभू हजारो तोंड, पाय आणि हात असलेला दिसला.
दण्डसंस्थास्य दृश्यन्ते देवप्रहरणास्तथा
त्याच्या दंडावर देवांची शस्त्रंही दिसत होती.
रौद्रैश्च वैष्णवैश्चैव वृतं चिह्नैः सहस्रशः
त्याच्यावर हजारो रौद्र आणि वैष्णव चिन्हं शोभत होती.
खगध्वजं वृषारूढं वृषध्वजम्
त्याच्याकडे पक्ष्याचं ध्वज, वृषभावर बसलेला आणि वृषध्वज होता.
तथा तथा त्वजायन्त महापाशुपता गणाः
त्याच्यापासून मोठमोठ्या पाशुपत गणांचा जन्म झाला.
क्षणाच्छ्वेतः क्षणाद् रक्तः पीतो नीलः क्षणादपि
तो क्षणात पांढरा, क्षणात लाल, पिवळा किंवा निळा झाला.
क्षणाद् भवति रुद्रेन्द्रः क्षणाच्छंभुः प्रभाकरः
तो क्षणात रुद्र, इंद्र, शंभू किंवा तेजस्वी सूर्य झाला.