पतनाय तथाधर्म इह लोके परत्र च
असा अधर्म या जगात आणि पुढच्या जन्मातही पतनाला नेतो.
सर्वेषामपि वर्णानामेष धर्मो ध्रुवो ऽन्धक
अंधक, हा सर्व वर्णांसाठी निश्चित धर्म आहे.
स याति नरकं घोरं रौरवं बहुलाः समाः
तो अनेक युगं भयानक रौरव नरकात जातो.
प्राह धर्मव्यवस्थानं खगेन्द्रायारुणाय हि
त्याने गरुड आणि अरुण यांना धर्माची व्यवस्था सांगितली.
नयन्ति निकृतिप्रज्ञं परदाराः पराभवम्
दुसऱ्याच्या स्त्रिया कपटी आणि धूर्त माणसाला विनाशाकडे नेतात.
भवान् धर्मपरस्त्वेको नाहं धर्म समाचरे
तुम्ही एकटेच धर्मावर चालता; मी धर्माचे पालन करत नाही.
गच्छ शम्बर शैलेन्द्रं मन्दरं वद शङ्करम्
शंबर, तू मंदार पर्वताकडे जा आणि शंकराला भेट.
परिभुञ्जसि केनाद्य तव दत्तो वदस्व माम
हे तुला कोणी दिलं, जे तू आज उपभोगतो आहेस, ते मला सांग.
तत् किमर्थं निवससे मामनादृत्य मन्दरे
मंदरा, मग माझी दखल न घेता तू इथे का राहतोस?
येयं हि भवतः पत्नी सा मे शीघ्रं प्रदीयताम्
ही जी तुझी पत्नी आहे, ती मला लगेच दे.
जगाम तत्र यत्रास्ते सह देव्या पिनाकधृक्
तो जिथे पिनाकधारी आपल्या पत्नीसमवेत होता, तिथे गेला.
तमुत्तरं हरः प्राह शृण्वत्या गिरिकन्यया
गिरिकन्येच्या ऐकण्यात, हराने त्याला उत्तर दिले.
तन्न शक्नोम्यहं त्यक्तुं विनाज्ञां वृक्षवैरिणः
वृक्षांचा शत्रू जेव्हा आज्ञा देईल, तेव्हाच मी तिला सोडू शकतो; त्याआधी नाही.
तदेषा यातु स्वं कामं नाहं वारयितुं क्षमः
ती जशी इच्छा करेल तशी जाऊ दे; मी तिला थांबवू शकत नाही.
ब्रूहि गत्वान्धकं वीर मम वाक्यं विपश्चितम्
वीरा, माझे समजूतदार बोल अंधकाला जाऊन सांग.
प्रामद्यूतं परिस्तीर्य यो जेष्यति स लप्स्यते
जो जुगारात जिंकेल, त्यालाच ती मिळेल.
समागम्याब्रवीद् वाक्यं शर्वगौर्योश्च भाषितम्
सर्वजण एकत्र येताच, त्याने शर्व व गौरीचे बोल सांगितले.
समाहूयाब्रवीद् वाक्यं दुर्योधनमिदं वचः
त्याने दुर्योधनाला बोलावून हे शब्द सांगितले.
ताडयस्व सुविश्रब्धं दुःशीलामिव योषितम्
तिच्यावर निःसंकोचपणे, वाईट वागणाऱ्या स्त्रीप्रमाणे, प्रहार कर.
ताडयामास वेगेन यथाप्राणेन भूयसा
त्याने सर्व ताकदीने, वेगाने तिच्यावर प्रहार केला.
सत्वरं भैरवं रावं रुराव सुरभी यथा
ती गायीसारखी मोठ्याने आणि भीतीने ओरडली.
समायाताः सभां तूर्णं किमेतदिति वादिनः
ते पटकन सभेत आले आणि म्हणाले, 'हे काय चाललंय?'
ते चापि बलिनां श्रेष्ठाः सन्नद्धा युद्धकाङ्क्षिणः
आणि बलवानांमध्ये श्रेष्ठ, युद्धासाठी सज्ज आणि उत्सुक असे ते होते.
अन्धको रथमास्थाय पञ्चनल्वप्रणमाणतः
अंधकाने रथावर बसून, पाच वेळा थोडेसे वाकून नमस्कार केला.
जम्भः कुजम्भो हुण्डश्च तुहुण्डः शम्बरो बलिः
जंभ, कुजंभ, हुंड, तुहुंड, शंबर आणि बळी.
अयःशुङ्कुः शिबिः शाल्वो वृषपर्वा विरोचनः
अयःशुंकु, शिबी, शाल्व, वृषपर्वा आणि विरोचन.
शरभः शलभश्चैव विप्रचित्तिश्च वीर्यवान्
शरभ, शलभ आणि पराक्रमी विप्रचित्ती हे तिघेही
प्रजगमुरुत्सुका योद्धुं नानायुधधरा रणे
लढायला उत्सुक होऊन, विविध शस्त्रांनी सज्ज होऊन रणांगणात पुढे गेले.
महाचलं मन्दरमभ्युपेयिवान् स कालपाशावसितो हि मन्दधीः
काळाच्या फासात अडकलेला आणि मंद बुध्दी असलेला तो महाकाय मंदार पर्वताजवळ गेला.
प्राहामन्त्रय शैलादे ये स्थितास्तव शासने
शैलाद, तुझ्या आज्ञेने जे उभे होते त्यांना मी संबोधले.