गजेन्द्रमशकाभ्यां च रुक्मपाषाणयोरिव
हत्ती आणि डास जसे, किंवा सोनं आणि दगड यांच्यात जसा फरक असतो.
तावदेवान्तरं चास्ति भवतो वा हरस्य च
तसाच फरक तुमच्यात आणि हरामध्ये आहे.
शृणुष्व वाक्यं देवर्षेरसितस्य महात्मनः
महान आत्मा असित या देवरुषींचे शब्द ऐक.
स्वदारतुष्टः परदारवर्जो नतस्य लोके भयमस्ति किञ्चित्
जो आपल्या पत्नीमध्येच समाधान मानतो आणि दुसऱ्यांच्या स्त्रियांपासून दूर राहतो, त्याला या जगात काहीच भीती नसते.
परार्थदारेष्सुरवर्णसंगमी सुखं न विन्देत परत्र चेह
पण जो दुसऱ्याच्या स्त्रीकडे वासनेने पाहतो, जरी तो श्रेष्ठ कुळातील असला तरी, त्याला या जन्मात किंवा पुढच्या जन्मातही सुख मिळत नाही.
धर्मान्वितो ऽभून्मनुरर्कपुत्रः स्वदारसंतुष्टमनास्त्वगस्त्यः
सूर्यपुत्र मनू हा नेहमी धर्माला धरून राहिला; अगस्त्य ऋषी आपल्या पत्नीमध्येच समाधानी होते.
तेजोन्विताः शापवरक्षमाश्च जाताश्च सर्वे सुरसिद्धपूज्याः
हे सर्व तेजस्वी, शाप आणि वर सहन करणारे, आणि देव व सिद्ध यांच्याकडून पूजनीय झाले.
परोपतापी नमुचिर्दुरात्मा पराबलेप्सुर्नहुषश्च राजा
दुसऱ्यांना त्रास देणारा दुष्ट नमुचि आणि दुसऱ्याच्या सामर्थ्यावर डोळा ठेवणारा राजा नहुष—
अवर्णसंगी यदुस्त्तमौजा एते विनष्टास्त्वनयात् पुरा हि
यदु आणि उत्तमौजा, जे इतर वर्णातील स्त्रियांशी संबंध ठेवत होते— हे सर्व पूर्वी अधर्मामुळे नष्ट झाले.
धर्महीना नरा यान्ति रौरवं नरकं महत्
धर्म सोडणारे माणसे मोठ्या रौरव नरकात जातात.
पतनाय तथाधर्म इह लोके परत्र च
असा अधर्म या जगात आणि पुढच्या जन्मातही पतनाला नेतो.
सर्वेषामपि वर्णानामेष धर्मो ध्रुवो ऽन्धक
अंधक, हा सर्व वर्णांसाठी निश्चित धर्म आहे.
स याति नरकं घोरं रौरवं बहुलाः समाः
तो अनेक युगं भयानक रौरव नरकात जातो.
प्राह धर्मव्यवस्थानं खगेन्द्रायारुणाय हि
त्याने गरुड आणि अरुण यांना धर्माची व्यवस्था सांगितली.
नयन्ति निकृतिप्रज्ञं परदाराः पराभवम्
दुसऱ्याच्या स्त्रिया कपटी आणि धूर्त माणसाला विनाशाकडे नेतात.
भवान् धर्मपरस्त्वेको नाहं धर्म समाचरे
तुम्ही एकटेच धर्मावर चालता; मी धर्माचे पालन करत नाही.
गच्छ शम्बर शैलेन्द्रं मन्दरं वद शङ्करम्
शंबर, तू मंदार पर्वताकडे जा आणि शंकराला भेट.
परिभुञ्जसि केनाद्य तव दत्तो वदस्व माम
हे तुला कोणी दिलं, जे तू आज उपभोगतो आहेस, ते मला सांग.
तत् किमर्थं निवससे मामनादृत्य मन्दरे
मंदरा, मग माझी दखल न घेता तू इथे का राहतोस?
येयं हि भवतः पत्नी सा मे शीघ्रं प्रदीयताम्
ही जी तुझी पत्नी आहे, ती मला लगेच दे.
जगाम तत्र यत्रास्ते सह देव्या पिनाकधृक्
तो जिथे पिनाकधारी आपल्या पत्नीसमवेत होता, तिथे गेला.
तमुत्तरं हरः प्राह शृण्वत्या गिरिकन्यया
गिरिकन्येच्या ऐकण्यात, हराने त्याला उत्तर दिले.
तन्न शक्नोम्यहं त्यक्तुं विनाज्ञां वृक्षवैरिणः
वृक्षांचा शत्रू जेव्हा आज्ञा देईल, तेव्हाच मी तिला सोडू शकतो; त्याआधी नाही.
तदेषा यातु स्वं कामं नाहं वारयितुं क्षमः
ती जशी इच्छा करेल तशी जाऊ दे; मी तिला थांबवू शकत नाही.
ब्रूहि गत्वान्धकं वीर मम वाक्यं विपश्चितम्
वीरा, माझे समजूतदार बोल अंधकाला जाऊन सांग.
प्रामद्यूतं परिस्तीर्य यो जेष्यति स लप्स्यते
जो जुगारात जिंकेल, त्यालाच ती मिळेल.
समागम्याब्रवीद् वाक्यं शर्वगौर्योश्च भाषितम्
सर्वजण एकत्र येताच, त्याने शर्व व गौरीचे बोल सांगितले.
समाहूयाब्रवीद् वाक्यं दुर्योधनमिदं वचः
त्याने दुर्योधनाला बोलावून हे शब्द सांगितले.
ताडयस्व सुविश्रब्धं दुःशीलामिव योषितम्
तिच्यावर निःसंकोचपणे, वाईट वागणाऱ्या स्त्रीप्रमाणे, प्रहार कर.
ताडयामास वेगेन यथाप्राणेन भूयसा
त्याने सर्व ताकदीने, वेगाने तिच्यावर प्रहार केला.