आरुह्य बलभीं तास्तु समुदैक्षन्त सर्वशः
मजबूत तटावर चढून, त्या सर्वजणी एकत्र बाहेर पाहू लागल्या.
सुरथं हसती प्राह संरोहत्पुलका सखीम्
सुरथा हसत हसत, आनंदाने रोमांचित होऊन, आपल्या सखीला म्हणाली.
स एव नूनं नरदेवसूनुर्वृतो मया पूर्वतरं पतिर्यः
तोच नक्की तो राजपुत्र, ज्याला मी पूर्वी पती म्हणून निवडले होते—
स एष नूनं तपतां वरिष्ठो ऋतध्वजो नात्र विचारमस्ति
तोच हा दुःख सहन करणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ ऋतध्वज आहे; यात काहीच शंका नाही.
एषो ऽपरो ऽस्यैव सुतो जावालिर्नात्र संशयः
हा दुसरा, ह्याचाच मुलगा, जावाळी आहे; याबद्दल काहीच शंका नाही.
समासताग्रतः शंभोर्गायन्त्यो गीतिकां शुभाम्
शंभूंच्या समोर बसून, त्या शुभ गीत गाऊ लागल्या.
द्रष्टुं त्रैलोक्यकर्तारं त्र्यम्बकं हाटकेश्वरम्
त्रैलोक्याचे कर्ते, त्र्यंबक, हाटकेश्वर यांना पाहण्यासाठी—
स्थितास्तु पुरतस्तस्य गायन्त्यो गेयमुत्तमम्
त्यांच्या समोर उभे राहून, त्या उत्तम गीत गाऊ लागल्या.
दृष्ट्वा हृषितचित्तस्तु संरोहत्पुलको बभौ
हे पाहून त्याचे मन आनंदाने भरून आले आणि त्याच्या अंगावर रोमांच उभे राहिले.
प्रत्यभिज्ञाय योगात्मा बभौ मुदितमानसः
त्याला ओळखून योगी मनाने आनंदित दिसला.
संपूजयन्तस्त्र्यक्षं ते स्तुवन्तः संस्थिताः क्रमात्
ते सर्व जण एकामागोमाग उभे राहून त्रिनेत्रधारीचे पूजन आणि स्तुती करू लागले.
समं ताभिः कृसाङ्गीभिरभ्युत्थायाभ्यवादयत्
तो त्या कृश अंगाच्या स्त्रियांबरोबर उठून त्यांना आदराने नमस्कार करू लागला.
समं नृपतिभिर्हृष्टः संविवेश यथासुखम्
राजांसोबत आनंदाने तो आरामात आत गेला.
स्नात्वा गोदावरीतीर्थे दिदृक्षुर्हाटकेश्वरम्
गोदावरीच्या काठी स्नान करून त्याला हाटकेश्वराचे दर्शन घ्यावेसे वाटले.
सापि तां मातरं दृष्ट्वा हृष्टाभूद्वरवर्णिनी
ती सुंदर वधूही आईला पाहून आनंदित आणि तेजस्वी झाली.
स्नेहात् सवाष्पनयनां मुहुस्तां परिजिघ्रवीत्
मायेपोटी तिच्या डोळ्यात पाणी येत होते आणि ती पुन्हा पुन्हा आईला बिलगली.
गच्छनेतुं गुह्यकं त्वमञ्जनाद्रौ महाञ्जनम्
तू गुह्यकाला घेऊन मोठ्या अंजन पर्वतावर जा.
स्वर्गाद् गन्धर्वराजानं पर्जन्यं शीघ्रमानय
स्वर्गातून गंधर्वराज पर्जन्याला लवकर घेऊन ये.
गालवं वानरश्रेष्ठ इहानेतुं त्वमर्हसि
वानरांमध्ये श्रेष्ठा, तू गालवाला इथे घेऊन ये.
गत्वाञ्जनं समामन्त्र्य जगामामरपर्वतम्
तो अंजनाकडे जाऊन त्याला सांगून अमरपर्वताकडे गेला.
सप्तगोदावरे तीर्थे पातालमगमत् कपिः
सप्तगोदावरीच्या तीर्थावर त्या वानराने पाताळात प्रवेश केला.
पातालादभिनिष्क्रम्य महीं पर्यचरज्जवी
पाताळातून बाहेर येऊन तो वेगवान वानर पृथ्वीवर संचार करू लागला.
समुत्पत्यानयच्छीघ्रं सप्तगोदावरं जलम्
उडी मारून त्याने लवकर सप्तगोदावरीचे पाणी आणले.
ददृशे नन्दयन्ती च स्थितां देववतीमपि
त्याने तिथे उभी असलेली, देवीसारखी नंदयंतीलाही पाहिले.
ते चापि नृपतिश्रेष्ठस्तं संपूज्य तपोधनम्
ते श्रेष्ठ राजे त्या तपस्वीचे पूजन करून त्याचा सन्मान करू लागले.
तेषूपविष्टेषु तदा वानरोपनिमन्त्रिताः
ते सर्व बसल्यावर वानरांना तेथे बोलावण्यात आले.
तानागतान् समीक्ष्यैव पुत्र्यस्ताः पृथुलोचनाः
त्या मोठ्या डोळ्यांच्या कन्यांनी त्यांना येताना पाहून एकटक पाहिलं.
नन्दयन्त्यादिका दृष्ट्वा सपितृका वरानना
त्यांच्यात नंदयंती आणि इतरांनी, वडिलांसह, त्या सुंदर चेहऱ्याच्या कन्येला पाहिलं.
अथ तामाह स मुनिः सत्यं सत्यध्वजो वचः
मग त्या ऋषी सत्यध्वज यांनी तिला खरं सांगितलं.
सा तद्वचनमाकर्ण्य व्रीडोपहतचेतना
ती ते शब्द ऐकून लाजेने गोंधळली.