कार्तिकी पुण्यदा भाविमासान्ते पुष्करेषु हि
कार्तिक महिना पुण्य देणारा आहे, विशेषतः महिन्याच्या अखेरीस पवित्र पुष्कर सरोवरांमध्ये.
न त्वया स्म विना ब्रह्मन्निह चस्थातुं हि शक्नुवः
पण ब्राह्मण, तुझ्याशिवाय आम्हाला इथे खरंच थांबता येत नाही.
गते ते ऋषिणा सार्द्धू पुष्करारण्यमादरात्
तू त्या ऋषीसोबत आदराने पुष्करच्या अरण्यात गेला होतास.
पार्थिवा जानपद्याश्च मुक्त्वैकं तमृतध्वजम्
राजे आणि प्रजेतील लोक, फक्त तो एक धर्मध्वज सोडून,
राजानश्च महाभागा नाभागेक्ष्वाकुसंयुताः
आणि नाभाग व इक्ष्वाकु यांच्यासोबत असलेले महान आणि पुण्यवान राजे,
स्नातुं स पुष्करे तीर्थे मध्यमे धनुषाकृतौ
ते सर्वांनी मध्यभागी असलेल्या, धनुष्याच्या आकाराच्या, पुष्करच्या पवित्र तीरावर स्नान करायला गेले.
बह्वीभिर्मत्स्यकन्याभिः प्रीयमाणं पुनः पुनः
त्याला अनेक मत्स्यकन्यांनी पुन्हा पुन्हा आनंद दिला,
जनापवादं घोरं हि न शक्तः सोढुमुल्बणम्
पण तो लोकांच्या भयंकर आणि कठीण निंदा सहन करू शकला नाही.
तापसं कन्यकाभ्यां वै विचरन्तं यथेच्छया
तपस्वी आपल्या इच्छेप्रमाणे त्या कन्यांसोबत फिरत होता.
जनापवादात् तत्किं त्वं बिभेषु जलमध्यगः
तू, जो पाण्यात आहेस, लोकांच्या निंदेची भीती का बाळगतोस?
रागान्धो नापि च भयं विजानाति सुबालिशः
ज्याच्या मनावर कामाचा अंधकार आहे, तो मूर्ख माणूस भीती काय असते हेही ओळखत नाही.
नोत्तत्तार निमग्नो ऽपि तस्थौ स विजितेन्द्रियः
तो पाण्यात बुडालेला असूनही वर आला नाही; त्याने आपल्या इंद्रियांवर विजय मिळवला होता.
ऋषयः पार्थिवाश्चान्ये नाना जानपदस्तदा
त्या वेळी, इतर ऋषी आणि वेगवेगळ्या प्रदेशांतील राजे,
चित्राङ्गदा सुचार्वङ्गी वीक्षन्ती तनुमध्यमे
सुंदर अंगाची चित्रांगदा, त्या कातिल बांध्याकडे पाहत होती.
संस्थिते निर्जने तीर्थे गालवो ऽन्तर्जले तथा
जेव्हा तीर निर्जन झाले, तेव्हा गालवही पाण्याखाली होता.
पर्जन्यतनया साध्वी घृताचीर्गर्भसंभवा
पर्जन्याची सद्गुणी कन्या, जी घृताचीपासून जन्मलेली होती,
ददर्श कन्यात्रितयमुभयोस्तटयोः स्थितम्
तिने दोन्ही काठांवर उभ्या असलेल्या तीन कन्या पाहिल्या.
कासि केन च कार्येण निर्जने स्थितवत्यसि
तू कोण आहेस, आणि या निर्जन ठिकाणी कोणत्या कारणासाठी थांबली आहेस?
चित्राङ्गदेति सुश्रेणि विख्यातां विश्वकर्मणः
सुश्रेणि, विश्वकर्म्याची सुप्रसिद्ध कन्या चित्रांगदा.
नैमिषे काञ्चनाक्षीं तु विख्यातां धर्ममातरम्
नैमिष क्षेत्रात, सोन्यासारख्या डोळ्यांची, धर्माची आई म्हणून प्रसिद्ध.
सुरथेन स कामार्तो मामेव शरणं गतः
सुरथ, कामाने ग्रासलेला, फक्त माझ्याच शरण आला.
ततः शप्तास्मि तातेन वियुक्तास्मि च भूभुजा
मग वडिलांनी मला शाप दिला आणि राजापासून वेगळी केले.
श्रीकण्ठमगमं द्रष्टुं ततो गोदावरं जलम्
त्यानंतर मी श्रीकंठाला भेटायला गेले, मग गोदावरीच्या पाण्याकडे गेले.
न चापि दृष्टः सुरथः स मनोह्लादनः पतिः
पण माझ्या मनाचा आनंद असलेला पती सुरथ मला कुठेच दिसला नाही.
समागता हि तच्छंस मम सत्येन भामिनि
सुंदरी, माझ्यावर जे काही घडलं ते सगळं मी तुला खरं खरं सांगितलं.
यता यात्राफले वृत्ते समायातास्मि पुष्करम्
माझ्या यात्रेचं फळ मिळाल्यावर मी पुष्कर येथे आले.
रममाणा वनेद्देशे दृष्टास्मि कपना सखि
वनात आनंद घेत असताना, सखी, मला एका फकीराने पाहिलं.
आनीतास्यश्रमात् केन भूपृष्ठान्मेरुपर्वतम्
त्या आश्रमातून मला कोण घेऊन गेला पृथ्वीवरच्या मेरू पर्वतावर?
नाम्ना वेदवतीत्येवं मेरोरपि कृताश्रया
तेथे मेरूवर आश्रय घेत मी वेदवती या नावाने ओळखली जाऊ लागले.
समारूढास्मि सहसा बन्दुजीवं नगोत्तमम्
अचानक मी बंधुजीव या श्रेष्ठ पर्वतावर चढले.