एवं पुरा तया तैन्व्या परित्रातः स भूपतिः
पूर्वी त्या तैण्वीने त्या राजाचे रक्षण केले होते.
अरजस्काब्रवीद् दण्डं तस्या यद् वृत्तमुत्तरम्
अराजस्काने दंडाला तिच्यावर घडलेल्या गोष्टी सांगितल्या.
तदा तया तु तन्वङ्ग्या सुरथस्य महीपतेः
त्या सडपातळ स्त्रीने मग पृथ्वीच्या अधिपती सुरथाला—
यस्माद् धर्मं परित्यज्य स्त्रीभावान् मन्दचेतसे
कारण तिने धर्म सोडून, स्त्रीभाव आणि दुर्बल मनामुळे—
विवाहरहिता नैव सुखं लप्स्यसि भर्तृतः
लग्नाशिवाय तुला पतीकडून सुख मिळणार नाही.
अपकृष्टे नपरपतौ सापि मोहमुपागता
राजाने तिला नाकारल्यावर ती भ्रमित झाली.
अपकृष्टे नपरपतौ सापि मोहमुपागता
राजाने तिला नाकारल्यावर ती भ्रमित झाली.
सा सिच्यमाना सुतरां शिशिरेणाप्यथाम्भसा
ती थंड पाण्याने भरपूर शिंपडली गेली, तरीही—
तां मृतामिति विज्ञाय जग्मुः सख्यस्त्वरान्विताः
ती मेली आहे हे कळताच तिच्या मैत्रिणींनी घाईने तिथून निघून गेल्या.
सा च तास्वपि सर्वासु गतासु वनमुत्तमम्
आणि सर्वजणी निघून गेल्यावर ती त्या सुंदर वनात गेली.
अपश्यन्ती नापतिं तथा स्निग्धं सखीजनम्
राजा किंवा आपुलकीने वागणाऱ्या मैत्रिणी कुठेच दिसल्या नाहीत,
तां वेगात् काञ्चनाक्षी तु महानद्यां नरेश्वर
मग सोन्यासारख्या डोळ्यांची ती वेगाने मोठ्या नदीत शिरली, राजन.
तयापि तस्यास्तद्भाव्यं विदित्वाथ विशां पते
तीनेही, त्याला काय घडणार आहे हे ओळखून, हे लोकांमध्ये श्रेष्ठ, समजून घेतले.
एवं तस्याः स्वतन्त्राया एषावस्था श्रुता मया
अशी तिची स्वतंत्र स्थिती मी ऐकली आहे.
किमर्थमागतासीह निर्मनुष्यमृगे वने
तू या निर्जन, वन्य प्राण्यांनी भरलेल्या जंगलात कशासाठी आली आहेस?
श्रुत्वार्षिः कोपमगमदशपच्छिल्पिनां वपम्
हे ऐकून ऋषीला राग आला आणि त्याने शिल्पकारांना शाप दिला.
योजिता नैव पतिना तस्माच्छाखामृगो ऽस्तु सः
तो तिच्याशी पती म्हणून कधीच एकरूप झाला नाही; म्हणून तो झाडावर राहणारा हरिण होवो.
उपास्य पश्विमां सन्ध्यां पूजयामास शङ्करम्
ती संध्याकाळी पूजा करून शंकराची भक्ती करू लागली.
उवाचागम्यतां सुभ्रूं सुदतीं पतिलालसाम्
त्याने सांगितले, 'सुंदर भुवया आणि मोहक दात असलेली, पतीच्या प्रेमाने व्याकुळ असलेली ती स्त्री येथे येवो.'
तत्रोपास्य महेशानं महान्तं हाटकेश्वरम्
तेथे तिने हाटकेश्वर या महान देवतेची भक्ती केली.
आगमिष्यति दैत्यस्य पुत्री कन्दरमालिनः
कंदरमालिन या दैत्याची कन्या येथे येईल.
तथापरा वेदवती पर्जन्यदुहिता शुभा
त्याचप्रमाणे, परजन्याची शुभ कन्या वेदवतीही येईल.
हाटकाख्ये महादेव तदा संयोगमेष्यसि
हाटका या ठिकाणी, हे महादेव, तुझा तिच्याशी संयोग होईल.
सप्तगोदावरं तीर्थमगमत् त्वरिता ततः
नंतर ती वेगाने सप्तगोदावरी या पवित्र स्थळी पोहोचली.
समध्यास्ते शुचिपरा फलमूलाशनाभवत्
ती ध्यानस्थ बसली, शुद्धतेला महत्त्व देणारी, फळे आणि कंद यावर उपजीविका करणारी झाली.
श्लोकमेकं महाख्यानं तस्याश्च प्रियकाम्यया
प्रियाच्या आठवणीने तिने त्या महान आख्यानातील एक श्लोक म्हटला.
इदं हि दुःखं मृगशावनेत्र्या निर्मार्जयेद् यः स्वपराक्रमेण
जो कोणी आपल्या सामर्थ्याने या मृगनयनीचे दु:ख दूर करील,
नदीं पयोष्णीं मुनिवृन्दवन्द्यां संचिन्तयन्नेव विशालनेत्राम्
मुनींच्या वंदनीय पयोष्णी नदीचे आणि तिच्या विशाल डोळ्यांचे स्मरण करत,
स्मरन्त्याः सुरथं वीरं महान् कालः समभ्यगात्
ती वीर सुरथाचा आठवण काढत असताना, खूप काळ गेला.
न्यपतन्मेरुशिखराद् भूपृष्ठं विधिचोदितः
तो विधीच्या प्रेरणेने मेरूच्या शिखरावरून पृथ्वीवर पडला.