रूपयौवनसंपन्ना पद्महीनेव पद्मिनी
ती रूप आणि तारुण्याने संपन्न होती, जणू कमळाशिवायची कमळिनी.
जगाम नेमिषं नाम स्नातुं कमललोचना
कमलासारख्या डोळ्यांची ती नेमिष नावाच्या ठिकाणी स्नानासाठी गेली.
तां ददर्श च तन्वङ्गीं शुभाङ्गो मदनातुरः
तेथे एक सुंदर आणि प्रेमात वेडा पुरुष तिच्या नाजूक देहाकडे पाहत होता.
असौ नराधिपसुतो मदनेन सदर्थ्यते
तो राजपुत्र खरोखरच प्रेमाने वेडा झाला होता.
सख्यस्तामब्रुवन् बाला न प्रगल्भऽसि सुन्दरि
मित्रांनी तिला म्हटलं, 'बाळा, तू अजून धाडसी नाहीस ग, सुंदर आहेस.'
पिता तवास्ति धर्मिष्ठः सर्वशिल्पविशारदः
तुझा वडील धर्मशील आहे आणि सर्व कलांमध्ये पारंगत आहे.
एतस्मिन्नन्तरे राजा सुरथः सत्यवात् सुधी
इतक्यात, सत्यप्रिय आणि बुद्धिमान राजा सुरथ तिथे आला.
त्वं मुग्धे मोहयसि मां दृष्ट्यैव मदिरेक्षणे
गोंधळलेल्या डोळ्यांची तू, निरागस मुली, केवळ नजरेनं मला भुलवतेस.
तन्मां कुचतले तल्पे अभिशायितुमर्हसि
म्हणून, तू माझ्या छातीवर या पलंगावर माझ्याजवळ यावंस.
ततः सा चारुसर्वाङ्गी राज्ञो राजीवलोचना
मग सर्वांगाने सुंदर आणि कमळासारख्या डोळ्यांची ती राजाला म्हणाली—
एवं पुरा तया तैन्व्या परित्रातः स भूपतिः
पूर्वी त्या तैण्वीने त्या राजाचे रक्षण केले होते.
अरजस्काब्रवीद् दण्डं तस्या यद् वृत्तमुत्तरम्
अराजस्काने दंडाला तिच्यावर घडलेल्या गोष्टी सांगितल्या.
तदा तया तु तन्वङ्ग्या सुरथस्य महीपतेः
त्या सडपातळ स्त्रीने मग पृथ्वीच्या अधिपती सुरथाला—
यस्माद् धर्मं परित्यज्य स्त्रीभावान् मन्दचेतसे
कारण तिने धर्म सोडून, स्त्रीभाव आणि दुर्बल मनामुळे—
विवाहरहिता नैव सुखं लप्स्यसि भर्तृतः
लग्नाशिवाय तुला पतीकडून सुख मिळणार नाही.
अपकृष्टे नपरपतौ सापि मोहमुपागता
राजाने तिला नाकारल्यावर ती भ्रमित झाली.
अपकृष्टे नपरपतौ सापि मोहमुपागता
राजाने तिला नाकारल्यावर ती भ्रमित झाली.
सा सिच्यमाना सुतरां शिशिरेणाप्यथाम्भसा
ती थंड पाण्याने भरपूर शिंपडली गेली, तरीही—
तां मृतामिति विज्ञाय जग्मुः सख्यस्त्वरान्विताः
ती मेली आहे हे कळताच तिच्या मैत्रिणींनी घाईने तिथून निघून गेल्या.
सा च तास्वपि सर्वासु गतासु वनमुत्तमम्
आणि सर्वजणी निघून गेल्यावर ती त्या सुंदर वनात गेली.
अपश्यन्ती नापतिं तथा स्निग्धं सखीजनम्
राजा किंवा आपुलकीने वागणाऱ्या मैत्रिणी कुठेच दिसल्या नाहीत,
तां वेगात् काञ्चनाक्षी तु महानद्यां नरेश्वर
मग सोन्यासारख्या डोळ्यांची ती वेगाने मोठ्या नदीत शिरली, राजन.
तयापि तस्यास्तद्भाव्यं विदित्वाथ विशां पते
तीनेही, त्याला काय घडणार आहे हे ओळखून, हे लोकांमध्ये श्रेष्ठ, समजून घेतले.
एवं तस्याः स्वतन्त्राया एषावस्था श्रुता मया
अशी तिची स्वतंत्र स्थिती मी ऐकली आहे.
किमर्थमागतासीह निर्मनुष्यमृगे वने
तू या निर्जन, वन्य प्राण्यांनी भरलेल्या जंगलात कशासाठी आली आहेस?
श्रुत्वार्षिः कोपमगमदशपच्छिल्पिनां वपम्
हे ऐकून ऋषीला राग आला आणि त्याने शिल्पकारांना शाप दिला.
योजिता नैव पतिना तस्माच्छाखामृगो ऽस्तु सः
तो तिच्याशी पती म्हणून कधीच एकरूप झाला नाही; म्हणून तो झाडावर राहणारा हरिण होवो.
उपास्य पश्विमां सन्ध्यां पूजयामास शङ्करम्
ती संध्याकाळी पूजा करून शंकराची भक्ती करू लागली.
उवाचागम्यतां सुभ्रूं सुदतीं पतिलालसाम्
त्याने सांगितले, 'सुंदर भुवया आणि मोहक दात असलेली, पतीच्या प्रेमाने व्याकुळ असलेली ती स्त्री येथे येवो.'
तत्रोपास्य महेशानं महान्तं हाटकेश्वरम्
तेथे तिने हाटकेश्वर या महान देवतेची भक्ती केली.