ततः सुरा दिवं जग्मुर्हृष्टाः प्रयतमानसाः
मग देव आनंदाने, एकाग्र मनाने, स्वर्गात गेले.
ततो ऽभिचिन्तयद्रुद्रः किमर्थं क्षुभिता मही
मग रुद्राने विचार केला, 'पृथ्वी अस्वस्थ का झाली आहे?'
ददर्शोघवतीतीरे उशनसं तपोनिधिम्
त्याने घाघवतीच्या काठावर तपश्चर्येचा खजिना असलेल्या उशनसाला पाहिले.
जगत्क्षोभकरं विप्र तच्छीघ्रं कथ्यतां मम
ब्राह्मणा, या जगाच्या अस्वस्थतेचे कारण काय आहे ते मला लवकर सांग.
संजीवनीं शुभां विद्यां ज्ञातुमिच्छे त्रिलोचन
त्रिनेत्रा, मला ती शुभ संजीवनी विद्या जाणून घ्यायची आहे.
तस्मात् संजीवनींविद्यां भवान् ज्ञास्यति तत्तवत्तः
म्हणून, तू संजीवनी विद्या खरीखुरी जाणशील.
तथापि चलते पृथ्वी साब्धिभूभृन्नगावृता
तरीही समुद्र, पर्वत आणि डोंगरांनी वेढलेली पृथ्वी हलतच आहे.
ददर्श नृत्यमानं च ऋषिं मङ्कणसंज्ञितम्
त्याने मंकण नावाच्या नाचणाऱ्या ऋषीला पाहिले.
तस्यैव वेगेन समाहता तु चचाल भूर्भूमिधरैः सहैव
त्याच्या वेगामुळे, पर्वतांसह संपूर्ण पृथ्वी हलली.
किं भावितो नृत्यसि केन हेतुना वदस्व मामेत्य किमत्र तुष्टिः
तू का नाचतो आहेस, तुझा हेतू काय? जवळ ये, मला सांग, यात तुला काय समाधान मिळते?
बहून् गणान् वै मम तप्यतस्तपः संवत्सरान् कायविशोषणार्थम्
अनेक वर्षे मी कठोर तपश्चर्या केली, देहाला त्रास देत पापे क्षीण करण्यासाठी.
तेनाद्य तुष्टो ऽस्मि भृशं द्विजेन्द्र येनास्मि नृत्यामि सुभावितात्मा
म्हणूनच, द्विजश्रेष्ठा, आज माझे मन अत्यंत प्रसन्न आहे, कारण माझे अंतःकरण शुद्ध झाले असून मी आनंदाने नृत्य करतोय.
संताडनादेव न च प्रहर्षो ममास्ति नृनं हि भवान् प्रमत्तः
फक्त मारण्याने मला आनंद मिळत नाही; खरंतर, आपणच असावध आहात.
नृत्यं परित्यज्य सुविस्मितो ऽथ ववन्द पादौ विनयावनम्रः
मग त्याने नृत्य थांबवून, आश्चर्यचकित होऊन, नम्रपणे व आदराने पायांपाशी वंदन केले.
इदं च तीर्थं प्रवरं पृथिव्यां पृथूदकस्यास्तु समं फलेन
ही पृथ्वीवरील तीर्थस्थळे श्रेष्ठ आहेत, पृथूदकाच्या फळासमान पुण्य देणारी आहेत.
सदास्तु धर्मस्य निधानमग्र्यं सारस्वतं पापमलापहारि
हे सदा धर्माचे श्रेष्ठ ठिकाण राहो, हे सारस्वत तीर्थ पाप व अपवित्रता दूर करणारे आहे.
मनोहरा चौघवती विशाला च सरस्वती
सारस्वती मनोहारी, विशाल आणि जलपूर्ण आहे.
सोमपालफलं सर्वाः प्रयच्छन्ति सुपुण्यदाः
ही सर्व पुण्यदायी स्थळे सोमपालाचे फळ देतात.
गमिष्यति महापुण्यं ब्रह्मलोकं सुदुर्गमम्
तो महान पुण्य मिळवेल आणि अत्यंत दुर्गम असलेल्या ब्रह्मलोकात पोहोचेल.
मूर्त्ति स्थाप्य कुरुक्षेत्रे ब्रह्मलोकमगाद् वशी
ज्याने कुरुक्षेत्रात मूर्ती स्थापन केली, त्या संयमी व्यक्तीने ब्रह्मलोक प्राप्त केला.
अथागान्मन्दरं शंभुर्निजमावसथं शुचिः
मग शुद्ध शंभू आपल्या निवासस्थान मंदार पर्वतावर गेला.
शून्ये ऽभ्यगाद् दृष्टमतिर्हि देव्या संयोधितो येन हि कारणेन
एकांतात, एकाग्र मनाने, देवीसोबत त्या कारणासाठी तो गेला.
शङ्करो मन्दरस्थो ऽपि यच्चाकार तदुच्यताम्
शंकर मंदारावर राहत असला तरी त्याचे रूप कसे होते ते सांगावे.
संत्पतविग्रहः सर्वान् दानवानिदमब्रवीत्
भीषण रूप धारण करून त्याने सर्व दानवांना असे सांगितले:
यस्तामद्रिसुतां शीघ्नं ममान्ति कमुपानयेत्
जो कोणी मद्रीकन्येला लवकर माझ्याजवळ आणेल, त्याची इच्छा मी पूर्ण करीन.
मेघगम्भीरनिर्घोषं प्रहलादो वाक्यमब्रवीत्
मेघासारख्या गंभीर आवाजात प्रह्लादाने हे शब्द उच्चारले:
पिता त्रिनयनो देवः श्रूयतामत्र कारणम्
माझे वडील त्रिनयन देव आहेत; याचे कारण येथे ऐका.
आराधितो महादेवः पुत्रार्थाय पुरा किल
पूर्वी मी पुत्रप्राप्तीसाठी महादेवाची भक्ती केली होती.
पुत्रकः पुत्रकामास्य प्रोक्त्वेत्यं वचनं विभो
पुत्राच्या इच्छेने त्या पुत्राने प्रभूला अशी वाणी सांगितली.
पिहितं योगसंस्थस्य ततो ऽन्धमभवत्तमः
योगात स्थिर असलेल्या त्याच्यासाठी सर्व काही झाकले गेले आणि घनदाट अंधार पसरला.