सर्वलक्षणसंयुक्तः सर्वायुधधरो ऽव्ययः
तो सर्व गुणांनी युक्त आहे, सर्व शस्त्र धारण करणारा आणि अविनाशी आहे.
समाधवं हारभुजङ्गवक्षसं पीताजिनाच्छन्नकटिप्रदेशम्
त्याच्या गळ्यात हार आहे, छातीवर सर्पांची अलंकारं आहेत, आणि कमरेला पिवळ्या मृगाचं कातडं आहे.
कपर्दखट्वाङ्गकपालघण्टासशङ्खटङ्काररवं महर्षे
महर्षे, कपरड्यांच्या शंखांचा, गदांचा, कवटींच्या घंटांचा आणि शंखांचा आवाज घुमू लागला.
प्रोक्त्वा प्रणामं कमलासनाद्याश्चक्रुर्मतिं चैकतरां नियुज्य
कमलासन आणि इतरांनी बोलून नमस्कार केला आणि प्रत्येकाने आपली मनःस्थिती एका दिशेला लावली.
प्रगृह्याभ्यद्रवत्तूर्णं कुरुक्षेत्रं स्वमाश्रमम
ते पकडून तो झपाट्याने कुरुक्षेत्राकडे, आपल्या आश्रमाकडे धावला.
दृष्ट्वानमः स्थाणवेति प्रोक्त्वा सर्वेह्युपाविशन्
त्याला पाहून सर्वांनी 'नमस्कार स्थाणू' असे म्हणत एकत्र बसले.
क्षुब्धं जगज्जगन्नाथ उन्मज्जस्व प्रियातिथे
जगन्नाथा, हे जग अस्वस्थ झाले आहे; प्रिय अतिथ्या, उठ.
श्रुत्वोत्तस्थौ च वैगेन सर्वव्यापी निरञ्जनः
हे ऐकून सर्वव्यापी, निर्मळ तो लगेच उठला.
स चागतः सुरैः सेन्द्रः प्रणतो विनयान्वितैः
तो देवांबरोबर आणि इंद्रासह, नम्रतेने वाकून आला.
महाव्रतं त्रयो लोकाः क्षुब्धास्त्वत्तेसावृताः
तुझ्या महान व्रताने व्यापलेल्या या तिन्ही लोकांमध्ये अस्वस्थता पसरली आहे.
ततः सुरा दिवं जग्मुर्हृष्टाः प्रयतमानसाः
मग देव आनंदाने, एकाग्र मनाने, स्वर्गात गेले.
ततो ऽभिचिन्तयद्रुद्रः किमर्थं क्षुभिता मही
मग रुद्राने विचार केला, 'पृथ्वी अस्वस्थ का झाली आहे?'
ददर्शोघवतीतीरे उशनसं तपोनिधिम्
त्याने घाघवतीच्या काठावर तपश्चर्येचा खजिना असलेल्या उशनसाला पाहिले.
जगत्क्षोभकरं विप्र तच्छीघ्रं कथ्यतां मम
ब्राह्मणा, या जगाच्या अस्वस्थतेचे कारण काय आहे ते मला लवकर सांग.
संजीवनीं शुभां विद्यां ज्ञातुमिच्छे त्रिलोचन
त्रिनेत्रा, मला ती शुभ संजीवनी विद्या जाणून घ्यायची आहे.
तस्मात् संजीवनींविद्यां भवान् ज्ञास्यति तत्तवत्तः
म्हणून, तू संजीवनी विद्या खरीखुरी जाणशील.
तथापि चलते पृथ्वी साब्धिभूभृन्नगावृता
तरीही समुद्र, पर्वत आणि डोंगरांनी वेढलेली पृथ्वी हलतच आहे.
ददर्श नृत्यमानं च ऋषिं मङ्कणसंज्ञितम्
त्याने मंकण नावाच्या नाचणाऱ्या ऋषीला पाहिले.
तस्यैव वेगेन समाहता तु चचाल भूर्भूमिधरैः सहैव
त्याच्या वेगामुळे, पर्वतांसह संपूर्ण पृथ्वी हलली.
किं भावितो नृत्यसि केन हेतुना वदस्व मामेत्य किमत्र तुष्टिः
तू का नाचतो आहेस, तुझा हेतू काय? जवळ ये, मला सांग, यात तुला काय समाधान मिळते?
बहून् गणान् वै मम तप्यतस्तपः संवत्सरान् कायविशोषणार्थम्
अनेक वर्षे मी कठोर तपश्चर्या केली, देहाला त्रास देत पापे क्षीण करण्यासाठी.
तेनाद्य तुष्टो ऽस्मि भृशं द्विजेन्द्र येनास्मि नृत्यामि सुभावितात्मा
म्हणूनच, द्विजश्रेष्ठा, आज माझे मन अत्यंत प्रसन्न आहे, कारण माझे अंतःकरण शुद्ध झाले असून मी आनंदाने नृत्य करतोय.
संताडनादेव न च प्रहर्षो ममास्ति नृनं हि भवान् प्रमत्तः
फक्त मारण्याने मला आनंद मिळत नाही; खरंतर, आपणच असावध आहात.
नृत्यं परित्यज्य सुविस्मितो ऽथ ववन्द पादौ विनयावनम्रः
मग त्याने नृत्य थांबवून, आश्चर्यचकित होऊन, नम्रपणे व आदराने पायांपाशी वंदन केले.
इदं च तीर्थं प्रवरं पृथिव्यां पृथूदकस्यास्तु समं फलेन
ही पृथ्वीवरील तीर्थस्थळे श्रेष्ठ आहेत, पृथूदकाच्या फळासमान पुण्य देणारी आहेत.
सदास्तु धर्मस्य निधानमग्र्यं सारस्वतं पापमलापहारि
हे सदा धर्माचे श्रेष्ठ ठिकाण राहो, हे सारस्वत तीर्थ पाप व अपवित्रता दूर करणारे आहे.
मनोहरा चौघवती विशाला च सरस्वती
सारस्वती मनोहारी, विशाल आणि जलपूर्ण आहे.
सोमपालफलं सर्वाः प्रयच्छन्ति सुपुण्यदाः
ही सर्व पुण्यदायी स्थळे सोमपालाचे फळ देतात.
गमिष्यति महापुण्यं ब्रह्मलोकं सुदुर्गमम्
तो महान पुण्य मिळवेल आणि अत्यंत दुर्गम असलेल्या ब्रह्मलोकात पोहोचेल.
मूर्त्ति स्थाप्य कुरुक्षेत्रे ब्रह्मलोकमगाद् वशी
ज्याने कुरुक्षेत्रात मूर्ती स्थापन केली, त्या संयमी व्यक्तीने ब्रह्मलोक प्राप्त केला.