पत्रकं फाल्गुनं प्रोक्तं तदेकादशमुत्तमम्
फाल्गुन नावाची पाकळी ही उत्कृष्ट अकरावी मानली जाते.
इदं द्वादशमं प्रोक्तं पत्रं वै केशवस्य हि
ही द्वादशावी पाकळी केशवाचीच आहे असं सांगितलं आहे.
त्रिव्यूहमेकमूर्तिश्च तथोक्तः परमेश्वरः
परमेश्वराला तीन व्यूहांचा एकच स्वरूप असं म्हटलं आहे.
यस्मिन् ज्ञाते मुनिश्रेष्ठ न भूयो मरणं भवेत्
मुनिश्रेष्ठा, ज्याला ओळखल्यावर पुन्हा मृत्यू राहत नाही.
चतुर्बाहुमुदाराङ्गं श्रीवत्सधरमव्ययम्
तो चार हातांचा, सुंदर अंगाचा, श्रीवत्साचा चिन्ह असलेला आणि अविनाशी आहे.
सहस्रवदनः श्रीमान् प्रजाप्रलयकारकः
तो हजार मुखांचा, तेजस्वी आणि सर्व सृष्टीच्या उत्पत्ती-प्रलयाचा कारण आहे.
द्विभुजो धारयन् मालं सृष्टिकृच्चादिपूरुषः
त्याच्या दोन हातांत हार घेतलेला, सृष्टी करणारा आणि आद्य पुरुष असा तो होता.
अतो मरीचिप्रमुखास्तथान्ये ऽपि सहस्रशः
मग मरीचि आणि इतर हजारो ऋषीही तसेच प्रकट झाले.
चुतुर्भुजं तं स मुरुर्दुरात्मा कृतान्तवाक्यात् पुनराससाद
मग दुष्ट मुर पुन्हा मृत्यूच्या आज्ञेने त्या चार हातांच्या जवळ गेला.
स प्राह योद्धुं सह वै त्वयाद्य तं प्राह भूयः सुरशत्रुहन्ता
तो म्हणाला, 'आज मी तुझ्याशी लढणार,' आणि देवांचा शत्रू मारणारा पुन्हा उत्तर देऊ लागला.
कथं क्व कस्येति मुहुस्तथोक्त्वा निपातयामास विपन्नबुद्धिः
'कसे? कुठे? कोणाचे?' असे वारंवार गोंधळून म्हणत, तो बुद्धी हरवून आघात करू लागला.
चिच्छेद देवास्तु गतव्यथाभवन् देवं प्रसंसन्ति च पद्मनाभम्
देवतांनी त्याला ठार केले आणि त्यांची चिंता दूर झाली; त्यांनी पद्मनाभाचे स्तुती केली.
अतः प्रसिद्धिं समुपाजगाम मुरारिरित्येव विभुर्नृसिंहः
म्हणूनच, नृसिंह हा मुराचा वध करणारा म्हणून प्रसिद्ध झाला.
ऊचुर्देवं नमस्कृत्य जगत्संक्षुब्धिकारणम्
सर्वांनी वंदन करून, विश्वात अशांती निर्माण करणाऱ्या त्या देवाला विचारले.
स तव्त्स्यति महाज्ञानी जगत्क्षुब्धं चरचरम्
तो महान ज्ञानी तिथे राहील, ज्या वेळी सगळे जग, जड आणि जंगम, अस्वस्थ असेल.
न तत्र देवं न वृषं न देवीं न च नन्दिनम्
तिथे देव, वृषभ, देवी किंवा नंदी कोणीच दिसले नाहीत.
तान् मूढदृष्टीन् संप्रोक्ष्य देवान् विष्णुर्महाद्युतिः
महान तेजस्वी विष्णूंनी, गोंधळलेल्या दृष्टीच्या त्या देवतांवर पाणी शिंपडले.
तमूचुर्नैव देवेशं पश्यामो गिरिजापतिम्
ते म्हणाले, 'आम्हाला देवांचा देव, गिरिजेचा पती दिसत नाही.'
तानुवाच जगन्मूर्तिर्यूयं देवस्य सागसः
विश्वस्वरूपाने त्यांना सांगितले, 'तुम्ही देवाचा अपराध केला आहे.'
तेन ज्ञानविवेको वै हृतो देवेवन शूलिना
म्हणूनच, त्रिशूळधारी देवाने तुमच्याकडून विवेक घेतला आहे.
तस्मात् कायविशुद्ध्यर्थं देवदृष्ट्यर्थमादरात्
म्हणून, शरीर शुद्धीसाठी आणि देवदृष्टी मिळवण्यासाठी, श्रद्धेने,
क्षीरस्नाने प्रयुञ्जीत सार्द्ध कुम्भशतं सुराः
देवतांनी शंभर कलशांनी दूधस्नान करावे.
पञ्चगव्यस्य शुद्धस्य कुम्भाः षोडश कीर्तिताः
शुद्ध पंचगव्याचे सोळा कलश सांगितले आहेत.
ततो रोचनया देवमष्टोत्तरशतेन हि
मग, देवासाठी एकशे आठ रोचना यांचा उपयोग करावा.
बिल्वपत्रैः सकमलैः धत्तूरसुरचन्दनैः
बिल्वाची पानं, कमळं, धत्तूराची फुलं आणि दिव्य चंदन यांनी,
अगुरुं सह कालेयं चन्दनेनापि धूपयेत्
अगुरू, काळे आणि चंदन यांच्या धुपाचा वापर करावा.
एवं कृते तु देवेशं पश्यध्वं नेतरेण च
असं केल्यावरच देवांचा स्वामी दिसतो, दुसऱ्या प्रकारे नाही.
यस्मिश्चिर्णे कायशुद्धिर्भवते सार्वकालिकी
या कृतीमुळे शरीराची शुद्धता कायम राहते.
त्र्यहमुष्णं पिबेत्सर्पिर्वायुभक्षो दिनत्रयम्
तीन दिवस गरम तूप प्यावं, किंवा तीन दिवस फक्त वायूवर राहावं.
षट्पलं सर्पिषः प्रोक्तं दिवसे दिवसे पिबेत्
दररोज सहा पळ तूप प्यावं असं सांगितलं आहे.