दृष्ट्वाद्रवद्गदापाणिर्मकराक्षो महाबलः
हे पाहून, गदा हातात घेऊन, महाबली मकराक्ष पळून गेला.
स चापि तेन संयुक्तो व्रीडायुक्तो महामनाः
आणि तोसुद्धा त्या लढाईत सामील झाला, पण मोठ्या मनाचा असूनही त्याला लाज वाटली.
बाणो ऽपि मकाराक्षेण ताडितो ऽभूत्पराङ्मुखः
मकरडोळ्या देवाने बाणावर घाव घातल्यावर बाण मागे वळून पळून गेला.
खड्गोद्यतकरो दैत्यः प्रदुद्राव गणेश्वरान्
हातात तलवार उचलून तो दैत्य गणेश्वरांपासून पळून गेला.
समातरश्चापि पराजिता रणे स्कन्दं भयार्त्ताः शरणं प्रपेदिरे
इतर दैत्यही युद्धात हरले आणि घाबरून स्कंदाकडे आसरा मागायला गेले.
दृष्ट्वैव शक्त्या हृदये बिभेद स भिन्नमर्मा न्यपतत् पृथिव्याम्
त्याला पाहताच स्कंदाने शूलाने त्याचं हृदय भेदलं; त्याचे सर्व अवयव तुटून तो जमिनीवर कोसळला.
संत्यज्य संग्रामशिरो दुरात्मा जगाम शैलं स दिमाचलाख्यम्
तो दुष्ट युद्धभूमी सोडून दिमाचल नावाच्या डोंगराकडे गेला.
भयाद् विवेशोग्रमपां निधानं गर्णैर्बले वध्यति सापराधे
भीतीपोटी तो भयंकर गुहेत शिरला, तेव्हा गणांनी युद्धात अपराध्यांचा संहार केला.
मयूरमारुह्य शिखण्डमण्डितं ययौ निहन्तुं महिषासुरस्य
पिसांच्या तुऱ्याने सजवलेल्या मोरावर बसून तो महिषासुराचा वध करायला गेला.
कैलासमुत्सृज्य हिमाचलं तथा क्रौञ्चं समभ्येत्व गुहं विवेश
कैलास सोडून तो हिमाचल आणि मग क्रौंच पर्वताकडे गेला आणि गुहेत शिरला.
स्वबन्धुहन्ता भविता कथं त्वहं संचिन्तयन्नेव ततः स्थितो ऽभूत्
'मी माझ्याच नातलगाचा वध कसा करू?' असं विचार करत तो तिथेच उभा राहिला.
अभ्येत्य चोचुर्महिषं सशैलं भिन्दस्व शक्त्या कुरु देवकार्यम्
ते म्हणाले, 'महिष आणि डोंगर शूलाने भेद; देवांचं कार्य पूर्ण कर.'
कथं हि मातामहनप्तृकं वधे स्वभ्रातरं भ्रातृसुतं च मातुः
मातेसाठीचा नातू, भाचा, भाऊ किंवा भावाचा मुलगा कसा मारायचा?
कृत्वा च यस्या मतमुत्तमायाः स्वर्गं व्रजन्ति त्वतिपापिनो ऽपि
परंतु श्रेष्ठ मातेला मान्य असं केल्यावर मोठ्या पाप्यांनाही स्वर्ग मिळतो.
कृतापराधा अपि नैव वध्या आचार्यमुख्या गुरवस्तथैव
अपराध केले तरी, विशेषतः गुरुजन आणि आदरणीयांना मारू नये.
यदा दैत्यो निर्गामिष्यद् गुहान्तः तदा शक्त्या घातायिष्यामि शत्रुम्
दैत्य गुहेबाहेर आला की, मी शूलाने त्याचा वध करीन.
मत्तो भवान् न मतिमान् वदसे किमर्थं वाक्यं शृणुष्व हरिणा गदितं हि पूर्वम्
तू माझ्यापेक्षा शहाणा नाहीस; मग असं का बोलतोस? हरिने पूर्वी सांगितलेलं वचन ऐक.
निहतो नमुचिः पूर्वं सोदरो ऽपि ममानुजः
नमुचि, माझा सख्खा लहान भाऊ, यापूर्वी मारला गेला.
घातयस्व पराक्रम्य शक्त्या पावकदत्तया
पावकाने दिलेल्या शूलाने धैर्य दाखवून त्याचा वध कर.
कुमारः प्राह वचनं कम्पमानः शतक्रतुम्
कुमार थरथरत, शतक्रतूला हे शब्द बोलला.
येनाधिक्षिपसे मां त्वं ध्रुवं न मतिमानसि
तू माझी निंदा करतोस, याचा अर्थ तू शहाणा नाहीस, हे नक्की.
तं गृहः प्राह एह्येहि युद्ध्यस्व बलवान् यदि
मग घर म्हणालं, 'ये, ये! जर तुझ्यात ताकद असेल तर लढ!'
प्रदक्षिणं शीघ्रतरं यः कुर्यात् क्रौञ्चमेव हि
जो कुणी क्रौंच पर्वतीची प्रदक्षिणा सर्वांत जलद करेल—
प्रदक्षिणं पादचारी कर्त्तु तूर्णतरो ऽब्यगात्
पायी चालणाऱ्याने ही प्रदक्षिणा अजूनही जलद केली.
कृत्वा तस्थौगुहो ऽभ्येत्य मूढङ्किं संस्थितो भवान्
ते करून गुह तिथे उभा राहिला आणि म्हणाला, 'अरे मूर्खा, तू असं का उभा आहेस?'
कृतो ऽस्य न त्वया पूर्वं कुमारः शक्रमब्रवीत्
हे आधी तू केलं नाहीस—म्हणून कुमाराने शक्राला सांगितलं.
प्राप्योचतुर्महेशाय ब्रह्मणे माधवाय च
ते मिळवल्यावर त्यांनी महेश, ब्रह्मा आणि माधव यांना सांगितलं.
पप्रच्छाद्रिमिदं केन कृतं पूर्वं प्रदक्षिणम्
त्याने पर्वताला विचारलं, 'हे आधी कोणी प्रदक्षिणा केली होती?'
पप्रच्छाद्रिमिदं केन कृतं पूर्वं प्रदक्षिणम्
त्याने पर्वताला विचारलं, 'हे आधी कोणी प्रदक्षिणा केली होती?'
चकार गोत्रभित् पश्चात्त्वाया कृतमथो गुह
तू केल्यानंतर मग गुहाने ती प्रदक्षिणा केली, गोत्रभित.