वृतः स भर्ता भगवान् हि पूर्वं तं राजपुत्रं भुवि संविचिन्त्य
तीचा पती, तो भगवंत, यापूर्वी पृथ्वीवर त्या राजपुत्राचा विचार करीत होता.
नेहान्यकामां प्रवदन्ति सन्तो दातुं तथान्यस्य विभो क्षमस्व
ज्ञानी लोक दुसऱ्याला इच्छित असताना दुसऱ्याला देण्याचे म्हणत नाहीत; प्रभो, मला क्षमा कर.
ज्ञात्वा च तत्रार्कसुतां सकामां मुदा युतो वाक्यमिदं जगाद
सूर्यकन्या त्याला इच्छित असल्याचे समजून, तो आनंदाने असे बोलला.
स एव चायाति ममाश्रमं वै ऋक्षात्मजः संवरणो हि नाम्ना
तोच ऋक्षाचा पुत्र संवरण नावाचा, आता माझ्या आश्रमात येत आहे.
दृष्ट्वा वसिष्ठं प्रणिपत्य मूर्ध्ना स्थितस्त्वपश्यत् तपतीं नरेन्द्रः
वसिष्ठांना पाहून, राजाने मस्तक झुकवून नमस्कार केला आणि मग तपतीला पाहिले.
पप्रच्छ केयं ललना द्विजेन्द्र स वारुणिः प्राह नराधिपेन्द्रम्
'ही स्त्री कोण आहे, श्रेष्ठ ब्राह्मणा?' असे त्याने विचारले. वरुणीने राजाला उत्तर दिले.
मया तवार्थाय दिवाकरो ऽर्थितः प्रादान्मया त्वाश्रममानिनिन्ये
'तुझ्या इच्छेने मी सूर्याला विनंती केली; त्याने तिला दिले आणि मी तिला तुझ्या आश्रमात आणले.'
इत्येवमुक्तो नृपतिः प्रहृष्टो जग्राह पाणिं विधिवत् तपत्याः
असे ऐकून, आनंदित झालेल्या राजाने विधिपूर्वक तपतीचा हात धरला.
रराम तन्वी भवनोत्तमेषु यता महैन्द्रं दिवि दैत्यकन्या
ती सुंदर राजवाड्यांमध्ये अगदी आनंदाने राहू लागली, जसं दैत्यकन्या मोठ्या इंद्राच्या स्वर्गात आनंदी होती.
स जातकर्मादिभिरेव संस्कृतो विवर्द्धताज्येन हुतो यथाग्निः
त्याचं जन्मापासूनचे सर्व संस्कार झाले आणि तुपाने त्याचं पोषण केलं गेलं, जसं अग्निला तुप घालून वाढवलं जातं.
नवाब्दिकस्य व्रतबन्धनं च वेदे च शास्त्रे विधिपारगो ऽबूत्
नऊ वर्षांचा झाल्यावर त्याने उपनयनसंस्कार केला आणि वेद व शास्त्रात पारंगत झाला.
ख्यातः पृथिव्यां पुरुषोत्तमो ऽसौ नाम्ना कुरुः संवरणस्य पुत्रः
तो पृथ्वीवर 'पुरुषोत्तम' म्हणून प्रसिद्ध झाला; त्याचं नाव 'कुरु' होतं, तो संवरणाचा मुलगा होता.
दारक्रियार्थमकरोद् यत्नं शुभकुले ततः
त्याने चांगल्या घराण्यात लग्नासाठी प्रयत्न केले.
कुरोरर्थाय वतवान् स प्रादात् कुरवे ऽपि ताम्
कुरुच्या भल्यासाठी त्याने तिची मागणी केली आणि तिला कुरुलाही दिलं.
रेमे तन्व्या सह तया पौलोम्या मघवानिव
तो त्या नाजूक बांध्याच्या पौलोमीसोबत अगदी इंद्रासारखा सुखाने राहू लागला.
विदित्वा योवराज्याय विधानेनाभ्यषेचयत्
हे जाणून, त्याने विधिपूर्वक त्याचा राज्याभिषेक केला.
पालयामास स महीं पुत्रवच्च स्वयं प्रजाः
त्याने पृथ्वी आणि प्रजेला स्वतःच्या मुलांसारखं जपलं.
स सर्वपालकश्चासीत् प्रजापालो महाबलः
तो सर्वांचा रक्षण करणारा, प्रजेला सांभाळणारा आणि बलवान राजा होता.
यावत्कीर्तिः सुसंस्था हि तावद्वासः सुरैः सह
त्याची कीर्ती ठामपणे प्रस्थापित असेपर्यंत तो देवांमध्येच राहिला.
विचचार महीं सर्वां कीर्त्यर्थं तु नराधिपः
राजाने कीर्ती मिळवण्यासाठी संपूर्ण पृथ्वीवर प्रवास केला.
तदासाद्य सुसंतुष्टो विवेशाभ्यान्तरं ततः
ते मिळवल्यावर तो पूर्ण समाधानी झाला आणि मग आत गेला.
प्लक्षजां ब्रह्मणः पुत्रीं हरिजिह्वां सरस्वतीम्
त्याने ब्रह्मदेवाच्या प्लक्षवृक्षातून जन्मलेल्या, हरिला प्रिय असलेल्या जिव्हेची मालकीण सरस्वतीकडे गेला.
स्थितां भगवतीं कूले तीर्थकोटिभिराप्लुताम्
ती भगवती तीरावर उभी होती, असंख्य पवित्र तीर्थांनी स्नान केलेली.
समाजगाम च पुनः ब्रह्मणो वेदिमुत्तराम्
आणि पुन्हा तो ब्रह्मदेवाच्या उत्तरेकडील वेदीवर गेला.
आकमन्ताद् योजनानि पञ्च च सर्वतः
तो सर्व बाजूंनी पाच योजनांच्या अंतरावर तिथे पोहोचला.
येनोत्तरतया वेदिर्गादिता सर्वपञ्चका
ती वेदी उत्तरेला असल्यामुळे सर्व विद्वान तिला 'उत्तरेची वेदी' म्हणतात.
यासु यष्टं सुरेशेन लोकनाथेन शंभुना
ज्या यज्ञांमध्ये देवांचा अधिपती आणि सर्व लोकांचा रक्षक शंभू यांनी यज्ञ केले,
विरजा दक्षिणा वेदिरनन्तफलदायिनी
विरजा ही दक्षिणेकडील वेदी आहे, जी अनंत फळ देणारी आहे.
समन्तपञ्चका चोक्ता वेदिरेवोत्तराव्यया
समंतपंचकाला उत्तरेकडील सर्वोच्च आणि अविनाशी वेदी म्हणून सांगितले आहे.
करिष्यामि कृषिष्यामि सर्वान् कामान् यथेप्सितान्
मी तुमच्या इच्छेनुसार सर्व इच्छा पूर्ण करीन, शेती करीन.