निरस्य तत्कोपितया च मुक्तो दण्डस्तु याम्यो बहुखण्डतां गतः
तीने रागाने यमाचा दंड फेकला, पण तो अनेक तुकड्यांत तुटून गेला.
संत्यज्य सिंहं महिषासुरस्य दुर्गाधिरूढा सहसैव पृष्ठम्
महिषासुराच्या सिंहाला सोडून, दुर्गा पटकन त्याच्या पाठीवर चढली.
सा चापि पद्भ्यां मृदुकोमलाभ्यां ममर्द तं क्लिन्नमिवाजिनं हि
तिने आपल्या मऊ, कोमल पायांनी त्याला दाबले, जणू ओले कातडं मळते आहे तशी.
ततो ऽस्य शूलेन बिबेद कण्ठं तस्मात् पुमान् खङ्गधरो विनिर्गतः
मग तिने त्याच्या गळ्यात भाला घुसवला, आणि त्यातून तलवार घेतलेला एक पुरुष बाहेर आला.
शिरः प्रचिच्छेद वरासिनास्य हाहाकृतं दैत्यबलं तदाभूत्
तिने आपल्या उत्तम तलवारीने त्याचे डोके छाटले, आणि त्या वेळी दैत्यांची फौज हंबरडा फोडू लागली.
संताड्यमानाः प्रमथैर्भवान्याः पातलमेवाविविशुर्भयार्ताः
भवानीच्या गणांनी मार खाऊन, घाबरून ते सगळे पाताळात गेले.
नारायणीं सर्वजगत्प्रतिष्ठां कात्यायनीं घोरमुखीं सुरूपाम्
नारायणी, साऱ्या जगाची आधार, कात्यायनी, भयंकर मुख असलेली आणि सुंदर रूपाची.
भूयो भविष्याम्यमरार्थमेवमुक्त्वा सुरांस्तान् प्रविवेश दुर्गा
'मी पुन्हा देवांच्या रक्षणासाठी जन्म घेईन' असे सांगून दुर्गा त्यांच्या मध्ये प्रवेशली.
महत्कौतूहलं मे ऽद्य विस्तराद् ब्रह्मवित्तम
आज मला फारच कुतूहल आहे, हे ब्रह्मज्ञानी, कृपया मला सविस्तर सांग.
शुम्भासुरवधार्थाय लोकानां हितकाम्यया
शुंभासुराचा वध करण्यासाठी, आणि सर्व लोकांचे कल्याण व्हावे म्हणून.
उमा नाम्ना च तस्याः सा कोशाञ्जाता तुकौशिकी
तिच्या 'उमा' या नावाने, तिच्या अंगातून 'कौशिकी' नावाचा आवरण जन्माला आला.
शुम्भं चैव निशुम्भं च वधिष्यति वरायुधैः
ती उत्तम शस्त्रांनी शुंभ आणि निशुंभ या दैत्यांचा वध करील.
सा जाता हिमवत्पुत्रीत्येवं मे वक्तुमर्हसि
ती हिमालयाची कन्या म्हणून जन्माला आली; हे तू मला सांगावे.
यथा हतवती शुम्भं निसुम्भं च महासुरम्
तिने कसा शुंभ आणि निशुंभ या मोठ्या दैत्यांचा वध केला, ते सांग.
एतद् विस्तरतः सर्वं यथावद् वक्तुमर्हसि
हे सर्व तपशीलवार, जसे घडले तसे, तू सांगावे.
शृणुष्वावहितो भूत्वा स्कन्दोत्पत्तिं च शाश्वतीम्
आता तू लक्ष देऊन ऐक, मी स्कंदाचा सनातन जन्मकथा सांगतो.
निराश्रयत्वमापन्नस्तपस्तप्तुं व्यवस्थितः
कोणत्याही आधाराशिवाय तो कठोर तप करण्याचा निर्धार करतो.
स चासीद् देवसेनानीर्दैत्यदर्फविनाशनः
तो देवांचा सेनापती झाला आणि दैत्यांचा गर्व नष्ट करणारा ठरला.
दानवेन्द्रेण विक्रम्य महिषेण पराजिताः
दैत्यांचा राजा महिष याने देवांना पराभूत केले.
श्वेत्दवीपे महाहंसं प्रपन्नाः शरणं हरिम्
श्वेतद्वीपावर त्यांनी महान हंस असलेल्या हरिच्या आश्रयाला धाव घेतली.
विहस्य मेघगम्भीरं प्रोवाच पुरुषोत्तमः
मेघासारखा गंभीर आवाजात हसत परमेश्वर बोलला.
येन सर्वे समेत्यैवं मम पार्श्वमुपागताः
तुम्ही सर्वजण एकत्र येऊन, अशा रीतीने माझ्या जवळ का आलात?
तत्कुरुध्वं जयो येन समाश्रित्य भवेद्धि वः
ज्यामुळे तुम्हाला निश्चित विजय मिळेल, तेच करा.
अमीषां मानसी कन्या मेना नाम्नास्ति देवताः
यांच्यात एक मनातून उत्पन्न झालेली, मेना नावाची दिव्य कन्या आहे.
प्रार्थयध्वं सतीं मेनां प्रालेयाद्रेरिहार्थतः
तुमच्या कार्यासाठी हिमालयावरून सती मेना यांची विनंती करा.
दक्षकोपाद् यया मुक्तं मलवज्जीवितं प्रियम्
जिच्यामुळे दक्षाच्या रागातून मुक्त होऊन, जीवन मलाप्रमाणे शुद्ध झाले.
स हनिष्यति दैत्येन्द्रं महिषं सपदानुगम्
ती दैत्यांचा राजा महिष आणि त्याच्या सगळ्या अनुयायांना ठार करील.
तत्र पृथूदके तीर्थे पूज्यन्तां पितरो ऽव्ययः
त्या विस्तीर्ण जलयुक्त तीर्थस्थळी, अविनाशी पितरांची पूजा करा.
जिहासतात्मनः सर्वे इत्थं वै क्रियतामिति
स्वतःला सोडण्याची इच्छा असणाऱ्यांसाठी, हे असेच केले जावे.
कृताञ्जलिपुटा भूत्वा पप्रच्छुः परम्श्वरम्
सर्वांनी हात जोडून परमेश्वराला विचारले.