उग्रायुधं चिक्षुररक्तबीजौ समादिदेशाथ महासुरेन्द्रः
मग महाबलवान असुरांचा राजा उग्रायुध, चिक्षुर आणि रक्तबीज यांना आज्ञा दिली.
आगम्य मूले शिविरं निवेश्य तस्थुश्च सञ्जा दनुनन्दनास्ते
ते पोहोचले, मुळाशी छावणी टाकली आणि तिथेच दानुच्या मुलांनी उभं राहिलं.
मयस्य पुत्रो रिपुसैन्यमर्दी स दुन्दुभिर्दुन्दुभिनिःखनस्तु
मयाचा मुलगा दुंदुभी, शत्रूंच्या सैन्याचा संहार करणारा, आणि नगारा वाजवणारा.
कुमारि दूतो ऽस्मि महासुरस्य रम्भात्मजस्याप्रतिमस्य युद्धे
कुमारी, मी महाबलवान असुराचा, राम्भाचा अतुलनीय पुत्राचा, युद्धातील दूत आहे.
वाक्यं च यद्रम्भसुतो बभाषे वदस्व तत्सत्यमपेतमोहः
राम्भपुत्राने जे सांगितलं ते तू भ्रम सोडून खरीखुरीपणे सांग.
सुखोपविष्टः परमासने च रम्भात्मजेनोक्तमुवाच वाक्यम्
सर्वोच्च आसनावर आरामात बसून, राम्भपुत्राने हे शब्द सांगितले.
यथामरा हीनबलाः पृथिव्यां भ्रमान्ति युद्धे विजिता मया ते
जसं मी युद्धात देवांना हरवलं आणि ते पृथ्वीवर शक्तिहीन भटकत आहेत.
इन्द्रो ऽस्मि रुद्रो ऽस्मि दिवाकरो ऽस्मि सर्वेषु लोक्ष्वधिपो ऽस्मि बाले
मीच इंद्र आहे, मीच रुद्र आहे, मीच सूर्य आहे; सर्व लोकांत, कन्ये, मीच स्वामी आहे.
यो मां हि संग्राममुपेयिवांस्तु भूतो न यक्षो न जिजीविषुर्यः
जो कोणी माझ्याशी युद्धात भिडला, तो भूत असो वा यक्ष, त्याने पुन्हा जगण्याची इच्छा ठेवली नाही.
स्रावणि मामद्य समागतानि वीर्यार्जितानीह विशालनेत्रे
विशाल डोळ्यांनो, आज श्रावण महिन्यात माझ्या पराक्रमाने मिळवलेली सर्व कृत्ये इथे एकत्र आली आहेत.
तस्माद् भजस्वेह जगत्पतिं मां पतिस्तवार्हे ऽस्मि विभुः प्रभुश्च
म्हणून, इथेच मला जगाचा स्वामी मान आणि स्वीकार; मी तुझ्यासाठी योग्य पती आहे, सामर्थ्यवान आणि प्रभू आहे.
सत्यं प्रभुर्दानवराट् पृथिव्यां सत्यं च युद्धे विजितामराश्च
हे खरं आहे, पृथ्वीवर दानवांचा स्वामी सर्वश्रेष्ठ आहे; हेही खरं आहे की, युद्धात देवांचा पराभव झाला आहे.
तं चेत् प्रदद्यान्महिषो ममाद्य भजामि सत्येन पतिं हयारिम्
आज जर तो महिष मला दिला, तर मी खऱ्या मनाने त्याला माझा नवरा म्हणून स्वीकारेन.
दद्यात्स्वमूर्धानमपि त्वदर्थे किं नाम शुल्कं यदिहैव तभ्यम्
तो तुझ्यासाठी आपले डोकेही द्यायला तयार आहे—मग इथे आणि आत्ताच तुला काय वधूमूल्य लागणार आहे?
विहस्य चैतद्वचनं बभाषे हिताय सर्वस्य चराचरस्य
ती हसून हे बोल ऐकून सर्व चराचर जगाच्या हितासाठी बोलली.
यो जेष्यते ऽस्मत्कुलजां रणाग्रे तस्याः स भर्त्तापि भविष्यतीति
जो रणांगणात आमच्या कुळातील मला जिंकेल, तोच तिचा नवरा होईल.
गत्वा निवेदयामास महिषाय यथातथम्
तो जाऊन सर्व घडलेले महिषाला तंतोतंत सांगितले.
आगत्य विन्ध्यशिखरं योद्धधुकामः सरस्वतीम्
लढायची इच्छा घेऊन तो विंध्याच्या शिखरावर, सरस्वतीकडे आला.
सेनाग्रगामिनं चक्रे नमरं नाम दानवम्
त्याने नमर नावाच्या दानवाला सैन्याचा प्रमुख नेमले.
बलेकदेशमादाय दुर्गा दुद्राव वेगितः
दुर्गेने सैन्याचा एक भाग घेऊन झपाट्याने धाव घेतली.
ऊचुर्वाक्यं महादेवीं वर्म ह्याबन्ध चाम्बिके
त्यांनी महादेवीला सांगितले: 'अंबिके, तुझे कवच बांध.'
कवचं को ऽत्र संतिष्ठेत् ममाग्रे दानवाधमः
इथे कोण हा नीच दानव आहे, जो माझ्यासमोर कवच घालून उभा राहील?
तदा रक्षार्थमस्यास्तु विष्णुपञ्जरमुक्तवान्
तेव्हा तिच्या रक्षणासाठी विष्णुपंजर उलगडले गेले.
अवध्यं दैवतैः सर्वेर्महिषं प्रत्यपीयत्
महिष हा सर्व देवांना मारता येणार नाही, असे जाहीर झाले.
प्रोक्तं तया चापि हि पादघातैर्निषूदितो ऽसौ महिषासुरेन्द्रः
पण तिच्या पायांच्या प्रहारांनी त्या महिषासुरराजाला जसे सांगितले तसे ठार केले.
कस्तस्य कुर्याद् युधि दर्फहानिं यस्य स्थितश्चेतसि चक्रपाणिः
ज्याच्या मनात चक्रपाणी वास करतो, त्याचा गर्व युद्धात कोण कमी करू शकेल?
सवाहनं हतवती तथा विस्तरतो वाद
तिने त्याला आणि त्याच्या वाहनासह ठार केले, आणि मग सविस्तर वाद संपला.
विद्यामानेषु शस्त्रेषु यत्पद्भ्यां तममर्दयत्
शस्त्रे असतानाही तिने त्याला फक्त पायांनी चिरडले.
वृत्तां देवयुगस्यादौ पुण्यां पापभयापहाम्
देवतायुगाच्या प्रारंभी घडलेली ही घटना पुण्यदायी आहे आणि पापाचा भयं दूर करते.
सगजाश्वरथो ब्रह्मन् दृष्टो देव्या यथेच्छया
ब्रह्मन्, हत्ती, घोडे आणि रथांसह देवी जशी हवी तशी दिसली.