विश्रुता वरणेत्वयेव सर्वपापहरा शुभा
इथे वरुणा सर्व पापे दूर करणारी, शुभ आणि पवित्र म्हणून प्रसिद्ध आहे.
ते उभे सरिच्छ्रेष्ठे लोकपूज्ये बभूवतुः
ही दोन्ही नद्या, सर्व नद्यांमध्ये श्रेष्ठ, जगभर पूजनीय झाल्या.
न तादृशो ऽस्ति गगने न भूभ्यां न रसातले
आकाशात, पृथ्वीवर किंवा पाताळात यांसारखे काहीही नाही.
यस्यां हि भोगिनो ऽपीश प्रयान्ति भवतो लयम्
जिथे, अगदी भोगात रमणारेही, प्रभो, तिथेच अंतिम शांतीला पोहोचतात.
शुचिस्वरत्वं गुरवो निशम्य हास्यादशासन्त मुहुर्मुहुस्तान्
त्याच्या शुद्ध गाण्याच्या गोडीबद्दल ऐकून, गुरू वारंवार त्यांची हसत खिल्ली उडवतात.
ययौ शशी विस्मयमेव यस्यां किंस्वित् प्रयाता स्थालपद्मिनीयम्
जिथे तलावातील कमळे हरवली, तिथे चंद्र आश्चर्याने पुढे गेला.
दिवापि सूर्यं पवनाप्लुताभिर्दीर्घाभिरेवं सुपताकिकाभिः
दिवसाही, वाऱ्याने फडकणाऱ्या लांब सुंदर पताकांनी सूर्य झाकला जातो.
आलेश्ययोषिद्विमलाननाब्जेष्वीयुर्भ्रमान्नैव च पुष्पकान्तरम्
स्वच्छ मुख असलेल्या स्त्रियांच्या चेहऱ्यांवर गुंजन करणाऱ्या मधमाशा इतर फुलांकडे जात नाहीत.
यस्यां जसक्रीडनसंगतासु न स्त्रीषु संभो गृहदीर्घोकासु
जिथे खेळण्यासाठी एकत्र आलेल्या स्त्रियांमध्ये, घरात दीर्घकाळ काहीही संग नाही.
न चाबलानां तरसा पराक्रमं करोति यस्यां सुरतं हि मक्त्वा
आणि जिथे तरुण मुलींच्या मनातली उत्कटता देखील, संग सोडल्यावर, जोर धरत नाही.
यस्यां मानमदौ पुंसां करिणां यौवनागमे
जिथे तरुणपण येताच, पुरुषांमध्ये आणि हत्तींमध्ये गर्व आणि मद वाढतो.
तारागणे ऽकुलीनत्वं गद्ये वृत्तच्युतिर्विभो
ताऱ्यांमध्ये कुळाचा अभिमान नसतो; गद्य लेखनात मात्र छंदाचा अभाव असतो, प्रभो.
चन्द्रभूषितदेहाश्च यस्यां त्वमिव शङ्कर
ज्यांच्या अंगावर चंद्राचे अलंकार आहेत, ते तुझ्यासारखेच आहेत, शंकरा.
वसते भवांल्लोलः सर्वपापहरो रविः
तिथे चंचल सूर्य वास करतो, जो सर्व पापांचा नाश करणारा आहे.
तत्र गत्वा सुरश्रेष्ठ पापमोक्षमवाप्स्यसि
तिथे जाऊन, हे देवांमध्ये श्रेष्ठ, तू पापमुक्ती मिळवशील.
जगाम वेगाद् गरुडो यथासौ वाराणसीं पापविमोचनाय
गरुड वेगाने तिथे गेला, जसा तो वाराणसीला पापमुक्तीसाठी गेला होता.
स्नात्वा च तीर्थेषु विमुक्तपापः स केशवं द्रष्टुमुपाजगाम
तीर्थांमध्ये स्नान करून, पापमुक्त होऊन, तो केशवाचं दर्शन घेण्यासाठी गेला.
तवत्प्रसादाद् हृषीकेश ब्रह्महत्या क्षयं गता
तुझ्या कृपेने, हे हृषीकेशा, ब्रह्महत्येचं पाप नाहीसं झालं.
कारणं वेद्मि न च तदेतन्मे वक्तुमर्हसि
माझ्या लक्षात कारण आहे, पण ते मी सांगणं योग्य नाही.
विद्यते कारणं रुद्र तत्सर्वं कथयामि ते
कारण आहे, हे रुद्र, मी तुला सगळं सांगतो.
एष तीर्थवरः पुण्यो देवगन्धर्वपूजितः
हे तीर्थ फार पवित्र आहे, देव आणि गंधर्व यांनी याची पूजा केली आहे.
स्नातमात्रस्य चाद्यैव कपालं परिमोक्ष्यति
आज इथे स्नान केल्यावर लगेचच कपाळ सुटेल.
कपालमोचनेत्येवं तीर्थं चेदं भविष्यति
म्हणून हे तीर्थ कपाळमोचन या नावाने ओळखलं जाईल.
कपालमोचने सस्नौ वेदोस्तविधिना मुने
त्या कपाळमोचन तीर्थात, ऋषी, त्याने वेदांनुसार स्नान केलं.
नाम्ना बभूवाथ कपालमोचनं तत्तीर्थवर्यं भगवत्प्रसादात्
भगवंताच्या कृपेने, ते उत्तम तीर्थ कपाळमोचन या नावाने प्रसिद्ध झालं.
अनेन कारणेनासौ दक्षेण न निमन्त्रितः
या कारणामुळे, दक्षानं त्याला बोलावलं नव्हतं.
यज्ञे चार्हापि दुहिता दक्षेण न निमन्त्रिता
दक्षानं आपल्या योग्य मुलीलाही यज्ञासाठी बोलावलं नव्हतं.
जया जगाम शैलेन्द्रं मन्दरं चारुकन्दरम्
जया पर्वतराजाकडे, सुंदर गुहांनी भरलेल्या मंदार पर्वताकडे गेली.
किमर्थं विजया नागाज्जयन्ती चापराजिता
विजया का गेली नाही, आणि जयंती व अपराजिता का गेल्या नाहीत?
गता निमन्त्रिताः सर्वा मखे मातामहस्य ताः
ज्या ज्या निमंत्रित होत्या त्या सगळ्या आपल्या आजोबांच्या यज्ञाला गेल्या.