पुरा रक्षार्थमीशेन कात्यायन्या द्विजोत्तम
पूर्वी, रक्षणासाठी, ईश आणि कात्यायनी यांनी, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणा...
नमरं रक्तबीजं च तथान्यान् सुरकण्टकान्
नमरा आणि रक्तबीज, तसेच इतर देवांमध्ये काटे असलेले...
नमरं रक्तबीजं च तथान्यान् कुरकण्टकान्
नमरा आणि रक्तबीज, तसेच कुरूंच्या मध्ये काटे असलेले इतरही...
एतद्विस्तरतस्तात यथावद् वक्तुमर्हसिः
हे प्रिय, हे सर्व तू नीट आणि सविस्तर सांगावं.
सर्वदा वरदा दुर्गा येयं कात्यायनी मुने
ही कात्यायनीच नेहमी वर देणारी दुर्गा आहे, हे मुनी.
रम्भश्चैव करम्भश् च द्वावास्तां सुमाबलौ
रंभ आणि करंभ, हे दोघेही फार बलवान होते.
बहून् वर्षगणान् दैत्यौ स्थितौ पञ्चनदे जले
ते दोन्ही दैत्य अनेक वर्षे पंचनद्यांच्या पाण्यात राहिले.
करम्भश्चैव रम्भश्च यक्षं मालपटं प्रति
करंभ आणि रंभ, यक्ष मालपटाकडे वळले...
चरणाभ्यां समादाय निजघान यथेच्छया
त्यांनी पायांनी त्याला पकडून, हवे तसे मारले.
वह्नौ स्वशीर्षं संक्षिद्य होतुमैच्चन् महाबलः
महाबलवान असलेल्या त्याने स्वतःचं डोकं अग्नीत दाबून, ते होम म्हणून अर्पण करायचं ठरवलं.
छेत्तुकामो निजं शीर्षं वह्निना प्रतिषेधितः
स्वतःचं डोकं कापायची इच्छा असताना, अग्नीने त्याला थांबवलं.
दुस्तरा परवध्यापि स्ववध्याप्यतिदुस्तरा
दुसऱ्याच्या हातून मृत्यू येणं कठीण असतं, पण स्वतःच्या हातून मृत्यू आणणं त्याहून कठीण असतं.
मा म्रियस्व मृतस्येह नष्टा भवति वै कथा
मरण करू नकोस; कारण इथे माणूस मेल्यावर त्याच्या गोष्टीही संपतात.
त्रैलोक्यविजयी पुत्रः स्यान्मे त्वत्तेजसाधिकः
माझा मुलगा तुझ्या तेजामुळे त्रैलोक्य जिंकणारा होवो.
महाबलो वायुरिव कामरूपी कृतास्त्रवित्
तो वाऱ्यासारखा बलवान, इच्छेनुसार रूप बदलणारा आणि शस्त्रविद्येत निपुण असेल.
यस्यां चित्तं समालम्बि करिष्यसि ततः सुतः
माझ्या मुला, ज्या गोष्टीवर तुझं मन ठरेल, ती गोष्ट तू नक्की साध्य करशील.
द्रष्टुं मालवटं यक्षं यक्षैश्च परिवारितम्
मालवट नावाच्या यक्षाला, इतर यक्षांनी वेढलेला, पाहण्यासाठी,
गजश्च महिषाश्चाश्वा गावो ऽजाविपरिप्लुताः
तेथे हत्ती, म्हशी, घोडे, गायी आणि मेंढ्या-शेळ्यांचे कळप होते.
महिष्यां रूपयुक्तायां त्रिहायण्यां तपोधन
ती सुंदर रूपाची राणी त्रिहायणी, हे तपस्वी, तिच्यातही,
स चापि गमनं चक्रे भवितव्यप्रचोदितः
आणि मग नियतीच्या प्रेरणेने तो प्रवासाला निघाला.
पातालं प्रविवेशाथ ततः स्वभवनं गतः
मग तो पाताळात गेला आणि आपल्या महालात पोहोचला.
अकार्यकारकेत्येवं भृयो मालवटं गतः
अयोग्य वागणारा म्हणून ओळखला जाऊन तो मालवटाकडे गेला.
समं जगाम तत् पुण्यं यक्षमण्डलमुत्तमम्
तो त्या पवित्र आणि श्रेष्ठ यक्षांच्या प्रदेशात एकत्र गेला.
अजीजनत् सुतं शुभ्रं महिषं कामरूपिणम्
त्याने एक शुभ्र, इच्छेनुसार रूप बदलणारा म्हशीसारखा मुलगा जन्माला घातला.
सा चाभ्यगाद् दितिवरं रक्षन्ती शीलमात्मनः
ती स्वतःचं शील राखत दिती या श्रेष्ठ स्त्रीकडे गेली.
खङ्ग निष्कृष्य तरसा महिषं समुपाद्रवत्
त्याने तलवार वेगाने उपसून त्या म्हशीवर झडप घातली.
रक्षिता गुह्यकैः साध्वी निवार्य महिषं ततः
त्या सतीला गुह्यकांनी वाचवलं आणि म्हशीला थांबवलं.
निपपात सरो दिव्यं ततो दैत्यैऽभवन्मृतः
तो एका दिव्य सरोवरात पडला आणि त्यामुळे तो दैत्य मेला.
यक्षानाश्रित्य तस्थौ स कालयन् श्वापदान् मुन्
तो यक्षांकडे आसरा घेऊन राहिला आणि वन्य प्राण्यांना दूर हाकलत होता, हे मुनी.
चितामारोपितः सा च श्यामा तं चारुहत् पतिम्
ती काळीवर्णाची स्त्री चितेवर ठेवली गेली आणि तिने आपल्या पतीसह चितेवर चढली.