वरुणीने एक सुंदर मण्यांची माळ दिली, आणि अंगिरस ऋषींनी रेशीम वस्त्र व वेद दिले. तेजस्वी बृहस्पतीने विष्णूंना एक कमंडलू अर्पण केला. या सर्व ऋषी आणि देवांनी स्तुती केली, तेव्हा विष्णूंनी वेद आणि त्याची सर्व उपांगं मन लावून अभ्यासली. या वेदांबरोबर अनेक दिव्य कथा ऐकल्या आणि गंधर्वांच्या सहवासात राहिले. विष्णूंनी वेदशास्त्रात प्रावीण्य मिळवले, जेणेकरून लोकांचा धर्म, आचार-विचार आणि व्यवहार समजावेत. एकदा त्यांनी ब्राह्मणांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या भारद्वाज ऋषींना सांगितले, “सध्या दैत्यांचा अधिपती बळी याचा पुण्यश्लोक अश्वमेध यज्ञ होत आहे. मी सांगतो—बळी कुरुक्षेत्रात गेला आहे. आपण दोघेही बळीच्या यज्ञासाठी जाऊया, हे विष्णूंनो, तुम्ही चिंतीत होऊ नका. मला तुमच्या उपस्थितीबद्दल सांगा, मला खरेखुरे जाणून घ्यायचे आहे.” त्यावर विष्णूंनी सांगितले, “मी अनेक रूपांनी पवित्र स्थळी वास करतो. हे भारद्वाज, माझ्या रूपांनी सर्व दिशांना, पर्वतांना आणि समुद्रांना व्यापले आहे. ब्रह्मापासून स्थावर- जंगम पर्यंत, द्विज, पक्षी, आणि सर्व सन्माननीय—शरीरधारी व अशरीर—असे सर्व विविध गुणधर्मांनी युक्त जीव मीच पृथ्वीच्या कल्याणासाठी निर्माण करतो. या माझ्या रूपांचे केवळ दर्शन किंवा स्तुती केल्याने त्वरित पापांचा नाश होतो. हे द्विजश्रेष्ठ, माझ्या रूपांचे कीर्तन, स्पर्श, आणि इतर कृत्यांनी सर्व पापांचा नाश होतो. कृष्णाचा अंश असलेल्या हयग्रीवाचा, हस्तिनापुरातील गोविंदाचा, केदारातील माधवाचा, कुब्जाम्रातील शौरि व हृष्टमूर्धजाचा, भद्रकर्णातील जयेन्द्राचा, विपाशेत द्विजांचा प्रिय, गोकरणात शुद्ध होऊन प्रकटलेला नरसिंह, तेथील विश्वकर्मा, विशाखायूपाजवळ अजित, हंसपदावर हंस, मणिमंत पर्वतावर शंभू, ब्रह्मण्यात प्रजापती—हे सर्व विविध स्वरूपे मीच आहे. औषधी पर्वताच्या शिखरावरही विष्णू वास करतो, हे ऋषिश्रेष्ठ. गयामध्ये गोधनांचा स्वामी, गदा धारण करणारा प्रभु आहे. महेंद्र पर्वताच्या दक्षिण उतारावर अर्धनारीश्वर, सह्याद्रीवर वैकुंठ, परियात्रावर अपराजित, मलय पर्वतावर सौगंधि, विंध्याच्या पायथ्याशी सदाशिव, आणि पंचाल देशात पंचालिका हे रूप प्रतिष्ठित आहे. मधुपाटात स्वयंभू, पुष्करात अयोगंधी, येथेच अविमुक्त आणि लोला अशी गातली जातात. कुमारधारावर बह्लीश, बर्हिणरूपात कार्तिकेय, किष्किंधावासीय मला वनमालिनी म्हणतात. नर्मदेत श्रीवत्सधारी, सुंदर रूपधारी, लक्ष्मीपती म्हणून मी वसतो. अर्बुद, त्रिसौपर्ण, आणि पृथ्वीला धारण करणाऱ्या सूकराचल पर्वतावर मी आहे. येथेही तिसरे शशिशेखर प्रसिद्ध आहे. हेमकूटावर हिरण्याक्ष, शरवणात स्कंद, पद्मनाभ—सर्व सुखाचा दाता, तेथेही महाहंस, प्रयागात वटेश्वर, भिल्लिवनात महायोग, मद्रदेशात पुरुषोत्तम, शूर्पारकात चतुर्भुज, मगधात अमृतस्वामी, दंडकारण्यात वनस्पती असे माझे रूप आहे. ही माझी विविध रूपे, विविध पवित्र स्थळी वास करणारी, भक्तांसाठी पावन आणि पापहारी आहेत.