ആരാധനായ ദേവാഭ്യാം ഹരീശാഭ്യാം വദസ്വ താന്
ഹരി, ഈശൻ എന്ന രണ്ടു ദേവന്മാരുടെ ആരാധന എങ്ങനെയെന്ന് പറഞ്ഞുതരണമെന്നു ചോദിക്കുന്നു.
ആരാധനായ ശര്വസ്യ കേശവസ്യ ച ധീമതഃ
ശർവനും ബുദ്ധിമാനായ കേശവനും വേണ്ടി ആരാധന ചെയ്യാൻ,
തദാ സ്വപിതി ദേവേശോ ഭോഗിഭോഗേ ശ്രിയഃ പതിഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയും ശ്രീയുടെ ഭർത്താവും പാമ്പിന്റെ ചുരുളുകളിൽ വിശ്രമിക്കുന്നു.
ദേവാനാം മാതരശ്ചാപി പ്രസുപ്താശ്ചാപ്യനുക്രമാത്
ദേവന്മാരുടെ മാതാക്കളും ഓരോരുത്തരായി ഉറങ്ങിത്തുടങ്ങി.
സര്വമനുക്രമേണൈവ പുരസ്കൃത്യ ജനാര്ദനമ്
എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ശരിയായ ക്രമത്തിൽ നടത്തുമ്പോൾ ആദ്യം ജനാർദ്ദനനെ ആദരിക്കണം.
ഏകാദശ്യാം ജഗത്സ്വാമീ ശയനം പരികല്പയേത്
പത്തൊൻപതാം ദിവസം ലോകത്തിന്റെ നാഥനെ വിശ്രമിപ്പിക്കണം.
കൃത്വോപവീതകം ചൈവ സമ്യക്സംപൂജ്യ വൈ ദ്വിജാന്
യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ച്, ദ്വിജന്മാരെ ഉചിതമായി പൂജിച്ചശേഷം,
ലബ്ധ്വാ പീതാമ്ബരധരഃ സ്വസ്തി നിദ്രാം സമാനയേത്
മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവനെ ശാന്തമായി ഉറക്കത്തിലേക്ക് നയിക്കണം.
കദമ്ബാനാം സുഗന്ധാനാം കുസുമൈഃ പരികല്പിതേ
കദംബമരത്തിന്റെ സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച കിടക്കയിൽ,
സൌവര്ണപങ്കജകൃതേ സുഖാസ്തീര്ണോപധാനകേ
പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച താമരയും, സുഖകരമായി വിരിച്ച തലയണയും ഒരുക്കി,
വൈയാഘ്രേ ച ജടാഭാരം സമുദ്ഗ്രന്ഥ്യാന്യചര്മണാ
പുലിയുടെ തോലും, കൂട്ടിയിണക്കിയ ജടയും കിടക്കയിലായി വെച്ച്,
തതോ ഽമരാണാം രജനീ ഭവതേ ദക്ഷിണായനമ്
അതിനുശേഷം ദേവന്മാർക്കു രാത്രി ആരംഭിക്കുന്നു; അതാണ് ദക്ഷിണായനം.
തല്പേ സ്വപിതി ലോകാനാം ദര്ശയന് മാര്ഗമുത്തമമ്
അവൻ കിടക്കയിൽ ഉറങ്ങുമ്പോൾ ലോകങ്ങൾക്ക് ഉത്തമമായ മാർഗം കാണിക്കുന്നു.
വിനായകശ്ചുര്ഥ്യാ തു പഞ്ചമ്യാമപി ധര്മരാട്
അഞ്ചാം ദിവസം വിനായകനെയും, അതേ ദിവസം ധർമ്മരാജാവിനെയും ആദരിക്കണം.
കാത്യായനീ തഥാഷ്ടമ്യാം നവമ്യാം കമലാലയാ
എട്ടാം ദിവസം കാത്യായനിയെ, ഒൻപതാം ദിവസം കമലാലയവാസിനിയെ പൂജിക്കണം.
ഏകാദശ്യാം തു കൃഷ്ണായാം സാധ്യാ ബ്രഹ്മന് സ്വപന്തി ച
കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പത്തൊൻപതാം ദിവസം, ബ്രഹ്മനേ, സാദ്ധ്യന്മാരും ഉറങ്ങുന്നു.
സ്വപത്സു തത്ര ദേവേഷു പ്രാവൃട്കാലഃ സമായയൌ
അവിടെ ദേവന്മാർ ഉറങ്ങുമ്പോൾ മഴക്കാലം എത്തുന്നു.
വായസാശ്ച സ്വപന്ത്യേതേ ഋതൌ ഗര്ഭഭരാലസാഃ
ആ കാലത്ത് കുഞ്ഞുങ്ങളാൽ ഭാരമായ കാക്കകളും ഉറങ്ങുന്നു.
ദ്വിതീയാ സാ ശുഭാ പുണ്യാ അശൂന്യശയനോദിതാ
അവിടെ രണ്ടാം ദിവസം ശുഭവും പുണ്യവുമാണ്, ശൂന്യമല്ലാത്ത കിടക്കയിൽ നിന്നുള്ള ഉണർവെന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
പര്യങ്കസ്ഥം സമം ലക്ഷ്മ്യാ ഗന്ധപുഷ്പാദിഭിര്മുനേ
പർയ്യങ്കത്തിൽ ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ഇരുന്ന്, സുഗന്ധവും പുഷ്പങ്ങളും അർപ്പിച്ച്, മഹർഷേ,
സുരഭീണീ നിവേദ്യേത്ഥം വിജ്ഞാപ്യോ മധുസൂദനഃ
ഇങ്ങനെ സുഗന്ധമുള്ള വസ്തുക്കൾ അർപ്പിച്ച്, മധുസൂദനനോട് പ്രാർത്ഥിക്കണം.
തഥാസ്ത്വശൂന്യം ശയനം സദൈവ അസ്മാകമേവേഹ തവ പ്രസാദാത്
ഇങ്ങനെ, ദൈവകൃപയാൽ ഇവിടെ ഞങ്ങളുടെ കിടക്ക എപ്പോഴും ശൂന്യമാകരുതേ.
സത്യേന തേനാമിതവീര്യ വിഷ്ണോ ഗാര്ഹസ്ഥ്യനാശോ മമ നാസ്തു ദേവ
സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, അപ്പാരമായ വീര്യമുള്ള വിഷ്ണുവേ, എന്റെ ഗൃഹസ്ഥജീവിതം നശിക്കാതിരിക്കണമേ, ദേവാ.
നക്താം ഭുഞ്ജീത ദേവര്ഷേ തൈലക്ഷാരവിവര്ജിതമട്
ദൈവമുനിവേ, രാത്രി ഭക്ഷിക്കേണ്ടത് എണ്ണയും കാരംപൊടിയും ഇല്ലാത്ത അന്നമാണ്.
ലക്ഷ്മീധരഃ പ്രീയതാം മേ ഇത്യുച്ചാര്യ നിവേദയേത്
'ലക്ഷ്മീധരൻ എന്നിൽ പ്രസന്നനാകട്ടെ' എന്നു ഉച്ചരിച്ച്, അർപ്പണം സമർപ്പിക്കണം.
യാവദ് ചവൃശ്ചികരാശിസ്ഥഃ പ്രതിഭാതി ദിവാകരഃ
ചെളിപ്പാമ്പുകളുടെ കൂട്ടത്തിനിടയിൽ സൂര്യൻ ദൃശ്യമായിരിക്കുമ്പോൾ വരെ—
തുലാസ്ഥേര്ഽകേ ഹരിഃ കാമഃ ശിവഃ പശ്ചാദ്വിബുധ്യതേ
സൂര്യൻ തുലാരാശിയിലിരിക്കുമ്പോൾ ഹരിക്ക് ആഗ്രഹം ഉണരുന്നു; അതിന് ശേഷം ശിവൻ ജാഗരൂകനാകുന്നു.
സശയ്യാസ്തരണോപേതാ യഥാ വിഭവമാത്മനഃ
തന്നുടേതായ ശേഷിയനുസരിച്ച് കിടക്കയും മറയുമൊക്കെയായി—
യസ്മിംശ് ചീര്ണേ വിയോഗസ്തു ന ഭവേദിഹ കസ്യചിത്
ഇത് നിർവഹിച്ചാൽ, ഇവിടെ ആര്ക്കും വേർപാട് ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
യുക്താ മൃഗശിരേണൈവ സാ തു കാലാഷ്ടമീ സ്മൃതാ
മൃഗശിര നക്ഷത്രം ചേർന്നാൽ, അതാണ് യുക്തമായ അഷ്ടമി എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.