സോഹമാജ്ഞാപയേ സര്വാന് ക്രിയതാമവികല്പതഃ
അതുകൊണ്ട്, നിങ്ങളൊക്കെയും ഞാൻ ആജ്ഞാപിക്കുന്നു: ഇതെല്ലാം യാതൊരു വിട്ടുവീഴ്ചയുമില്ലാതെ ചെയ്യണം.
ത്രയോദശാങ്ഗം തേ ധര്മ ചക്രുര്മുദിതമാനസാഃ
അവർ ആ പതിമൂന്ന് ഭാഗങ്ങളുള്ള ധർമ്മം സന്തോഷത്തോടെ ആചരിച്ചു.
പുത്രപൌത്രാര്ഥസംയുക്താഃ സദാടാരസമന്വിതാഃ
മക്കളും മുമ്മക്കളും ഉണ്ടായിരുന്നു, എല്ലായ്പ്പോഴും ഭാര്യമാരോടൊപ്പം ആയിരുന്നു.
ഗന്തും നാശക്തുവന് സൂര്യോ നക്ഷത്രാണി ന ചന്ദ്രമാഃ
സൂര്യനും നക്ഷത്രങ്ങളും ചന്ദ്രനും മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
ദിവാ ചന്ദ്രസ്യ സദൃശഃ ക്ഷണദായാം ച സൂര്യവത്
പകലിൽ അവൻ ചന്ദ്രനുപോലെയും, രാത്രിയിൽ സൂര്യനുപോലെയും ആയിരുന്നു.
ശശങ്കമിതി തേജസ്ത്വാദമന്യന്ത പുരോത്തമമ്
അവർക്ക് ഏറ്റവും വലിയ പ്രകാശം ചന്ദ്രനാണെന്ന് തോന്നി.
രാത്രൌ വികസിതാ ബ്രഹ്മന് വിഭൂതിം ദാതുമീപ്സവഃ
ബ്രാഹ്മണാ, രാത്രിയിൽ തങ്ങളുടെ മഹത്വം നൽകാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവർ പുഷ്പിച്ചു.
താന് വായസാസ്തദാ ജ്ഞാത്വാ ദിവാ നിഘ്നന്തി കൌശികാന്
അപ്പോൾ കാക്കകൾ ഇത് മനസ്സിലാക്കി, പകൽ സമയത്ത് കൗശികന്മാരെ കൊല്ലുമായിരുന്നു.
ആകണ്ഠമഗ്നാസ്തിഷ്ഠന്തി രാത്രൌ ജ്ഞാത്വാഥ വാസരമ്
രാത്രിയിൽ പകൽ എന്ന് അറിഞ്ഞ് അവർ കഴുത്തുവരെ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി നിന്നു.
മന്മാനാസ്തു ദിവസമിദമുച്ചൈര്ബ്രുവന്തി ച
അവരുടെ മനസ്സ് എനിക്ക് സമർപ്പിച്ച്, അവർ പകൽ മുഴുവൻ ഈ വാക്കുകൾ ഉച്ചരിക്കും.
ഉത്സൃഷ്ടം ജീവിതം ശൂന്യേ ഫൂത്കൃത്യ സരിതസ്തടേ
ജീവൻ ശൂന്യമായതിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു, നദീതീരത്ത് ഒരു വലിയ നിലവിളിയോടെ.
സംതാപയഞ്ജഗത് സര്വം നാസ്തമേതി കഥഞ്ചന
സകല ലോകത്തെയും വേദനിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, അതു ഒരിക്കലും അസ്തമിക്കുകയില്ല.
തത്കാന്തയാ തപസ്തപ്തം ഭര്തൃശോകാര്ത്തയാ ബത
ഭർത്താവിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ കനിഞ്ഞ്, അവൾ കഠിനമായ വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചു.
തേനാസൌ ശശിനിര്ജേതാ നാസ്തമേതി രവിര്ധ്രുവമ്
അതുകൊണ്ടാണ് ചന്ദ്രൻ സൂര്യനെ ജയിക്കുന്നത്; സൂര്യൻ ഉറപ്പായും അസ്തമിക്കാറില്ല.
പ്രാവര്ത്തയന്ത കര്മാണി രാത്രാവപി മഹാമുനേ
മഹാമുനിയേ, അവർ രാത്രിയിലും കർമ്മങ്ങൾ നടത്തി.
രവൌ ശശിനി ചൈവാന്യേ ബ്രഹ്മണോ ഽന്യേ ഹരസ്യ ച
ചിലർ സൂര്യനുവേണ്ടി, ചിലർ ചന്ദ്രനുവേണ്ടി, മറ്റുള്ളവർ ബ്രഹ്മാവിനും ഹരനുമാണ് അർപ്പിച്ചത്.
യദിയം രജനീ രമ്യാ കൃതാ സതതകൌമുദീ
ഈ രാത്രി മനോഹരവും, എപ്പോഴും ചന്ദ്രപ്രഭയാൽ പ്രകാശമുള്ളതുമാണെങ്കിൽ,
നിര്വ്യാജേന മഹാഗന്ധൈരര്ചിതഃ കുസുമൈഃ ശുഭൈഃ
ശുദ്ധമായ പുഷ്പങ്ങളാൽ, വലിയ സത്യസന്ധമായ സുഗന്ധങ്ങളാൽ അവനെ ആരാധിക്കുന്നു.
അശൂന്യശയനാ നാമ ദ്വിതീയാ സര്വകാമദാ
‘അശൂന്യശയന’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന രണ്ടാമത്തേത് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നല്കുന്നു.
അശൂന്യം ച മഹാഭോഗൈരനസ്തമിതശേഖരമ്
വലിയ ആനന്ദങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും, അസ്തമിക്കാത്ത കിരീടത്തോടും കൂടിയതും അശൂന്യമാണ്.
ദൃഷ്ട്വാ തപ്തം തപോ ഘോരം രുദ്രാരാധനകാമ്യയാ
രുദ്രനെ ആരാധിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ കഠിനമായ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നത് കണ്ടു,
തുഷ്ടേന ശംഭുനാ ദത്തം വരം ചാസ്യൈ യദൃച്ഛയാ
തൃപ്തനായ ശംഭു അവള്ക്ക് സ്വതന്ത്രമായി ഒരു വരം നല്കി.
വ്രതേനേഹ ത്വഖണ്ഡേന തേനാഖണ്ഡഃ ശശീ ദിവി
ഈ വ്രതം കൊണ്ട്, അവളുടെ ചർമ്മം അക്ഷതമായതുപോലെ, ആകാശത്തിലെ ചന്ദ്രനും അക്ഷതനായി.
പദദ്വയം സമഭ്യര്ച്യ വിഷ്ണോരമിതതേജസഃ
അപരിമിതമായ തേജസ്സുള്ള വിഷ്ണുവിന്റെ ഇരുകാലുകളും ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.
അസ്മാകമാനന്ദകരോ ദിവാ തപതി സൂര്യവത്
അവൻ സൂര്യനുപോലെ പകലിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു, ഞങ്ങള്ക്ക് ആനന്ദം നൽകുന്നു.
ശശങ്കനിര്ജിതഃ സൂര്യോ ന വിഭാതി യഥാ പുരാ
ചന്ദ്രനാൽ ജയിക്കപ്പെട്ട സൂര്യൻ, മുമ്പുപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നില്ല.
വികചാഃ പ്രതിഭാസന്തേ ജാതഃ സൂര്യോദയോ ധ്രുവമ്
താമരകൾ വിരിഞ്ഞതായി കാണുന്നു; ഉറപ്പായും സൂര്യോദയം സംഭവിച്ചു.
അതോ വിജ്ഞായതേ ചന്ദ്ര ഉദിതശ്ച പ്രതാപവാന്
അതുകൊണ്ട്, ചന്ദ്രൻ ഉദിച്ചും തേജസ്സോടെ തിളങ്ങുന്നതും അറിയാം.
അമന്യത കിമേതദ്ധി ലോകോ വക്തി ശുഭാശുഭമ്
അവൻ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു: 'ഇത് എന്താണ്? ലോകം നല്ലതും ചീത്തയുമെന്നു പറയുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?'
ആസമന്താജ്ജഗദ് ഗ്രസ്തം ത്രൈലോക്യം രജനീചരൈഃ
ചുറ്റും മുഴുവൻ ലോകം, മൂന്നു ലോകങ്ങളും, രാത്രി സഞ്ചാരികൾകൊണ്ട് ആകെ വിഴുങ്ങപ്പെട്ടു.