പാദേന വൃത്രം തരസാ കുജമ്ഭം നിപാതയാമാസ ബലം ച മുഷ്ട്യാ
അവൻ കാലുകൊണ്ട് വൃത്രനെയും കുജംഭനെയും ശക്തിയായി തള്ളിവീഴ്ത്തി, മുഷ്ടിയാൽ ബലനെയും അടിച്ചു.
തതോ ഽന്ധകഃ സത്വരിതോ ഽഭ്യുപേയാദ് രണായ യോദ്ധും ജലനായകേന
അതിനുശേഷം അന്ധകൻ വേഗത്തിൽ യുദ്ധത്തിനായി ജലനായകനോടു സമീപിച്ചു.
തം പാശമാവിധ്യ ഗദാം പ്രഗൃഹ്യ ചിക്ഷേപ ദൈത്യഃ സ ച ജലേശ്വരായ
അവൻ പാശം എറിഞ്ഞ്, ഗദ പിടിച്ചു, അതു ജലേശ്വരന്റെ നേരെ എറിഞ്ഞു.
വിവേശ വേഗാത് പയസാം നിധാനം തതോ ഽന്ധകോ ദേവബലം മമര്ദ
വളരെയധികം വേഗത്തിൽ സമുദ്രത്തിന്റെ ആഴത്തിലേക്ക് കയറി, അപ്പുറം അന്ധകൻ ദേവസൈന്യത്തെ തകർത്തു.
തമഭ്യയാദ് ദാനവവിശ്വകര്മാ മയോ മഹാബാഹുരുദഗ്രവീര്യഃ
അപ്പോൾ മഹാബലനും മഹാശക്തിയുമായ ദാനവവിശ്വകർമ്മയായ മയൻ അവന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നു.
ശക്ത്യാ മയം ശമ്ബരമേത്യ കണ്ഠേ സംതാഡ്യ ജഗ്രാഹ ബലാന്മഹര്ഷേ
ശംഭരൻ ശൂലത്താൽ മയനെ കഴുത്തിൽ അടിച്ചു, ബലമായി പിടിച്ചു.
മയഃ പ്രജജ്വാല ച ശമ്വരോ ഽപി കണ്ഠാവലഗ്നേ ജ്വലനേ പ്രദീപ്തേ
മയൻ ദഹിച്ചുപൊള്ളിത്തുടങ്ങി, ശംഭരനും കഴുത്തിൽ അകത്തായിരുന്ന തീ കത്തിയപ്പോൾ അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ചു.
സിംഹാഭിപന്നോ വിപിനേ യഥൈവ മത്തോ ഗജഃ ക്രന്ദതി വേദനാര്ത്തഃ
കാട്ടിൽ ഒരു സിംഹം ആക്രമിച്ചപ്പോൾ മദംപിടിച്ചാനയെന്നപോലെ വേദനയാൽ ആന കരയുന്നു.
ആഃ കിം കിമേതന്നനു കേന യുദ്ധേ ജിതോ മയഃ ശമ്ബരദാനവശ്ച
'അയ്യോ! എന്താണ് ഇത്? ആരാണ് യുദ്ധത്തിൽ മയനെയും ശംഭരദാനവനെയും തോൽപ്പിച്ചത്?'
രക്ഷസ്വ ചാഭ്യേത്യ ന ശക്യതേ ഽന്യൈര്ഹുതാശനോ വാരയിതും രണാഗ്രേ
'നീ നിന്നെ സംരക്ഷിക്കണം! യുദ്ധഭൂമിയിൽ അഗ്നിദേവനെ മറ്റാരും തടയാൻ കഴിയില്ല.'
ഉദ്യമ്യ വേഗാത് പരിഘം ഹുതാശം സമാദ്രവത് തിഷ്ഠ തിഷ്ഠ ബ്രുവന് ഹി
അവൻ വലിയ വേഗത്തിൽ പരിഘം ഉയർത്തി അഗ്നിദേവന്റെ നേരെ ഓടി, 'നിർത്തൂ, നിർത്തൂ' എന്ന് വിളിച്ചു.
ഉത്പാട്യ ഭൂമ്യാം ച വിനിഷ്പിപേഷ തതോ ഽന്ധകഃ പാവകമാസസാദ
അവൻ അതു ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പിളർത്തി അടിച്ചു തകർത്തു; പിന്നെ അന്ധകൻ അഗ്നിദേവന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു.
സമാഹതോ ഽഗ്നിഃ പരിമുച്യ ശമ്ബരം തഥാന്ധകം സ ത്വരിതോ ഽഭ്യധാവത്
അഗ്നി അടിയേറ്റു ശംഭരനെ വിട്ടുവിട്ടു, പിന്നെ വേഗത്തിൽ അന്ധകന്റെ നേരെ ഓടി.
സ താഡിതോ ഽഗ്നിര്ദിതിജേശ്വരേണ ഭയാത് പ്രദുദ്രാവ രണാജിരാദ്വി
ദിതിപുതികളുടെ അധിപൻ അഗ്നിയെ അടിച്ചപ്പോൾ, ഭയപ്പെട്ട അഗ്നി യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
യാന് യാഞ്ശരേണ സ്പൃശതേ പരാക്രമീ പരാങ്മുഖാംസ്താന്കൃതവാന് രണാജിരാത്
യുദ്ധഭൂമിയിൽ പിൻവാങ്ങുന്നവരെ അതിവീരൻ തന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി.
സംപൂജ്യമാനോ ദനുപുങ്ഗവൈസ്തു തദാന്ധകോ ഭൂമിമുപാജഗാമ
അന്നപ്പോൾ ദാനവശ്രേഷ്ഠന്മാരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട അന്ധകൻ ഭൂമിയിലേക്കു സമീപിച്ചു.
സഹാപ്സരോഭിഃ പരിചാരണായ പാതാലമഭ്യേത്യ സമാവസന്ത
അപ്സരസുകളോടൊപ്പം അവർ സേവനത്തിനായി പാതാളത്തിലേക്ക് ചെന്നു, അവിടെ താമസിച്ചു.
പാതിതോ ഭുവി സൂര്യോണ തത്കദാ കുത്ര കുത്ര ച
സൂര്യൻ ഭൂമിയിൽ വീണപ്പോൾ, അപ്പോൾ എവിടെയും എങ്ങനെയും ആ സംഭവമുണ്ടായി?
കിമര്ഥം പാതിതോ ഭൂമ്യാമാകാശാദ് ഭാസ്കരേണ ഹി
ഭാസ്കരൻ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് സൂര്യനെ ഭൂമിയിലേക്കു വീഴ്ത്തിയത് എന്തിനായിരുന്നു?
യഥോക്തവാന് സ്വയംഭൂര്മാം കഥ്യമാനാം മയാനഘ
സ്വയംഭൂവു തന്നെ പറഞ്ഞതുപോലെ, പാപരഹിതനേ, ഞാൻ കേട്ടതുപോലെ പറയാം.
തസ്യ പുത്രോ ഗുണജ്യേഷ്ഠഃ സുകേശിരഭവത്തതഃ
അവന്റെ ഗുണങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ മകൻ സുകേശൻ അപ്പോൾ ജനിച്ചു.
പ്രാദാദജേയത്വമപി ശത്രുഭിശ്ചാപ്യവധ്യതാമ്
അവനു ശത്രുക്കളാൽ പോലും ജയിക്കാനാവാത്തതും കൊല്ലാനാവാത്തതുമായ ശക്തി ലഭിച്ചു.
രേമേ നിശാചരൈഃ സാര്ദ്ധൂ സദാ ധര്മപഥി സ്ഥിതഃ
അവൻ നിശാചരന്മാരോടൊപ്പം സദാ ധർമ്മപഥത്തിൽ നില്ക്കുമ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
തത്രാശ്രമാംസ്തു ദദൃശോ ഋഷീണാം ഭാവിതാത്മനാമ്
അവിടെ ആത്മാവു ശുദ്ധരായ ഋഷിമാരുടെ ആശ്രമങ്ങൾ അവൻ കണ്ടു.
കഥയന്തു ഭവന്തോ മേ ന ചൌവാജ്ഞാപയാമ്യഹമ്
ദൈവങ്ങളേ, നിങ്ങൾ എനിക്കു പറയൂ; ഞാൻ നിങ്ങളോട് നിർബന്ധിക്കുന്നില്ല.
കേന പൂജ്യസ്തഥാ സത്സു കേനാസൌ സുഖമേധതേ
സദ്പുരുഷന്മാരിൽ ആരാണ് എങ്ങനെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നത്? ആരാണ് എങ്ങനെ സുഖം നേടുന്നത്?
പ്രോചുര്വിമൃസ്യ ശ്രേയോര്ഽഥമിഹ ലോകേ പരത്ര ച
ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും ഏറ്റവും നല്ലത് ആലോചിച്ചശേഷം അവർ പറഞ്ഞു.
യദ്ധി ശ്രേയോ ഭവേദ് വീര ഇഹ ചാമുത്ര ചാവ്യയമ്
ഇവിടെയും അവിടെയും നശിക്കാത്തതും പരമശ്രേയസ്സും നൽകുന്നതെന്താണോ, വീരനേ, അതാണ് പ്രധാനമായത്.
തസ്മിന് സമാശ്രിതഃ സത്സു പൂജ്യസ്തേന സുഖീ ഭവേത്
സദ്പുരുഷന്മാരിൽ ആ ശ്രേയസ്സിൽ ആശ്രയിക്കുന്നവൻ അതിനാൽ ആദരിക്കപ്പെടുകയും സന്തോഷം നേടുകയും ചെയ്യും.
യമാശ്രിത്യ ന സീദന്തി ദേവാദ്യാസ്തു തദുച്യതാമ്
ദേവന്മാരും മറ്റുള്ളവരും ആശ്രയിച്ച് തകർന്നുപോകാത്തത് എന്താണെന്ന് പറയണം.