രാത്ര്യന്തേ സൃജതേ ലോകാന് രാജസം രൂപാസ്ഥിതഃ
രാത്രിയുടെ അവസാനം, രാജസസ്വഭാവത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
സ്രഷ്ടാ ചരാചരസ്യാസ്യ ജഗതോ ഽദ്ഭുതദര്ശനഃ
ഈ അത്ഭുതകരമായ ലോകത്തിലെ ചലനസ്ഥിരങ്ങളായ സകലവും സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ.
ശൂലപാണിഃ കപര്ദ്ദീ ച അക്ഷമാലാം ച ദര്ശയന്
ത്രിശൂലവും, ജടയും, അക്ഷമാലയും കാണിച്ചുകൊണ്ട്.
യേനാക്രാന്താവ് ഉഭൌ ദേവൌ താവേവ ബ്രഹ്മശങ്കരൌ
ആൾദൈവം ബ്രഹ്മാവിനെയും ശങ്കരനെയും കീഴടക്കിയത് അവനാൽ തന്നെയാണ്.
കോ ഭവാനിഹ സംപ്രാപ്തഃ കേന സൃഷ്ടോ ഽസി മാം വദ
നീ ആരാണ് ഇവിടെ വന്നത്? നിന്നെ ആരാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്? എന്നോട് പറയൂ.
ഭവതോ ജനകഃ കോ ഽത്ര ജനനീ വാ തദുച്യതാമ്
നിന്റെ അച്ഛൻ ആരാണ്, അമ്മ ആരാണ്, അതു പറയൂ.
പരിവാദോ ഽഭവത് തത്ര ഉത്പത്തിര്ഭവതോ ഽഭവത്
അവിടെ ഒരു തർക്കം ഉണ്ടായി; നിന്റെ ഉത്ഭവം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
ധാരയന്നതുലാം വീണാം കുര്വന് കിലകിലാധ്വനിമ്
തുലയും വീണയും പിടിച്ച്, ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി,
തസ്ഥാവധോമുഖോ ദീനോ ഗ്രഹാക്രാന്തോ യഥാ ശശീ
തല താഴ്ത്തി, വിഷാദത്തോടെ, ഗ്രഹം പിടിച്ച ചന്ദ്രനെപ്പോലെ അവൻ നിന്നു.
ക്രോധാന്ധകാരിതം രുദ്രം പഞ്ചമോ ഽഥ മുഖോ ഽബ്രോവീത്
കോപം കൊണ്ട് കാഴ്ച മങ്ങിയ രുദ്രനോട് അഞ്ചാമത്തെ മുഖം പറഞ്ഞു.
ദിഗ്വാസാ വൃഷഭാരൂഢോ ലോകക്ഷയകരോ ഭവാന്
നീ ദിശകളെ വസ്ത്രമാക്കി, കാളയെ കയറി, ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനാണ്.
നിര്ദഗ്ധുകാമസ്ത്വനിശം ദദര്ശ ഭഗവാനജഃ
ജനനം ഇല്ലാത്ത ഭഗവാൻ, അവനെ എപ്പോഴും ദഹിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് നോക്കി.
ശ്വേതം ച രക്തം കനകാവദാതം നീലം തഥാ പിങ്ഗജടം ച ശുഭ്രമ്
വെള്ളയും ചുവപ്പും പൊന്നുപോലുള്ള കാന്തിയും നീലയും മഞ്ഞകേശവും, ശോഭയോടെ,
സമാഹതസ്യാഥ ജലസ്യ ബുദ്ബുദാ ഭവന്തി കിം തേഷു പരാക്രമോ ഽസ്തി
ജലം കലക്കുമ്പോൾ ബുധ്ബുദങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു—അവയ്ക്ക് എന്തെങ്കിലും ശക്തിയുണ്ടോ?
നഖാഗ്രേണ ശിരശ്ഛിന്നം ബ്രാഹ്മം പരുഷവാദിനമ്
കഠിനമായി സംസാരിച്ച ബ്രാഹ്മണന്റെ തല, നഖത്തിന്റെ അറ്റത്തോടെ വേർപെടുത്തി.
പതതേ ന കദാചിച്ച തച്ഛങ്കരകരാച്ഛിരഃ
ശങ്കരന്റെ കൈയിൽ നിന്നു ആ തല ഒരിക്കലും വീഴുന്നില്ല.
സൃഷ്ടസ്തു പുരുഷോ ധീമാന് കവചീ കുണ്ഡലീ ശരീ
ഒരു ബുദ്ധിമാൻ, കവചം ധരിച്ച്, കുണ്ഡലവും ശരീരവും അണിഞ്ഞ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.
ചതുര്ഭുജോ മഹാതൂണീ ആദിത്യസമദര്ശനഃ
നാലു കൈകളും വലിയ ക്വിവറും സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശവും ഉള്ളവൻ.
ഭവാന് പാപസമായുക്തഃ പാപിഷ്ഠം കോ ജിഘാംസതി
നീ പാപം ചേർന്നവനാണ്—ഏതൊരാൾ ഏറ്റവും പാപിയെയാണു കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്?
ത്രപായുക്തോ ജഗാമാഥ രുദ്രോ ബദരികാശ്രമമ്
ലജ്ജയോടെ രുദ്രൻ ബദരികാശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.
സരസ്വതീ യത്ര പുണ്യാ സ്തന്ദനേ സരിതാം വരാ
അവിടെ പുണ്യവതിയായ സരസ്വതി, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായവൾ, താഴ്വരയിൽ ഒഴുകുന്നു.
ഭിക്ഷാം പ്രയച്ഛ ഭഗവന് മഹാകാപാലികോ ഽസ്മി ഭോഃ
ഭഗവനെ, ഭിക്ഷയിടൂ; ഞാൻ മഹാകാപാലികൻ ആണ്, സ്വാമി.
സവ്യം ഭുജം താഡയസ്വ ത്രിശൂലേന മഹേശ്വര
മഹേശ്വരാ, ഇടതു കൈകൊണ്ട് ത്രിശൂലം ഉപയോഗിച്ച് അടിക്കൂ.
സവ്യം നാരായണഭുജം താഡയാമാസ വേഗവാന്
അവൻ വേഗത്തിൽ നാരായണന്റെ ഇടതു കൈയിൽ അടിച്ചു.
ഏകാ ഗഗനമാക്രമ്യ സ്ഥിതാ താരാഭിമമ്ഡിതാ
ഒരുത്തി ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്ന് നക്ഷത്രങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട് നിന്നു.
അത്രിസ്തസ്മാത് സമുദ്ഭൂതോ ദുര്വാസാഃ ശങ്കരാംശതഃ
അവിടെ നിന്ന് ശങ്കരന്റെ അംശത്തിൽ നിന്നു ദുർവാസൻ ഉദിച്ചുവന്നു.
തസ്മാച്ഛിശുഃ സമഭവത് സംനദ്ധകവചോ യുവാ
അവിടെ നിന്ന് കവചം ധരിച്ച ഒരു യുവനായി ഒരു ബാലൻ ജനിച്ചു.
ഇത്ഥം ബ്രുവന് കസ്യ വിശാതയാമി സ്കന്ധാച്ഛിരസ് താലഫലം യഥൈവ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആരുടെ ഭുജം ഞാൻ താലപ്പഴംപോലെ വെട്ടി വീഴ്ത്തണമെന്നു ചോദിച്ചു.
നിപാതയൈനം നര ദുഷ്ടവാക്യം ബ്രഹ്മാത്മജം സൂര്യശതപ്രകാശമ്
നരാ, ദുഷ്ടവാക്കുകൾ സംസാരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മയുടെ മകനായ ഈ മനുഷ്യനെ, നൂറു സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവനെ, താഴെ വീഴ്ത്തൂ.
ജഗ്രാഹ തൂണാനി തഥാക്ഷയാണി യുദ്ധായ വീരഃ സ മതിം ചകാര
വീരൻ അക്ഷയമായ അമ്പുകൾ എടുത്തു യുദ്ധത്തിനായി മനസ്സുറപ്പിച്ചു.