സതാരകാക്ഷഃ സഹ വൈദ്യുതേന സംതിഷ്ഠതേ ഭൃത്യകലത്രവാന് സഃ
നക്ഷത്രംപോലുള്ള കണ്ണുകളോടെ, മിന്നൽ കൂടെ, ഭൃത്യരും ഭാര്യമാരും ഒപ്പമുണ്ടായി അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
കൃത്വാ സുഗുപ്തം ഭുവി ശോണിതാഖ്യം പുരം സ ചാസ്തേ സഹ ദാനവേന്ദ്രൈഃ
ശോണിതം എന്ന പേരിലുള്ള, ഭുവിയിൽ നല്ല സംരക്ഷണമുള്ള നഗരം പണിതു, ദാനവേന്ദ്രന്മാരോടൊപ്പം അവൻ അവിടെ വസിക്കുന്നു.
ശക്രപ്രിയാര്ഥ സുരകാര്യസിദ്ധയേ ഹിതായ വിപ്രര്ഷഭഗോദ്വിജാനാമ്
ഇന്ദ്രന്റെ പ്രീതിക്കും, ദേവതകളുടെ കാര്യങ്ങൾ വിജയിക്കാനും, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മഹർഷിമാർക്കും പശുക്കൾക്കും പക്ഷികൾക്കും ക്ഷേമത്തിനും വേണ്ടി.
ശ്രുതേ യസ്മിന് സംസ്മൃതേ കീര്തിതേ ച പാപം യാതി പ്രക്ഷയം പുണ്യമേതി
ഇത് എവിടെയും കേൾക്കുമ്പോഴും ഓർക്കുമ്പോഴും പാടുമ്പോഴും പാപം കുറയുകയും പുണ്യം വർധിക്കുകയും ചെയ്യും.
യച്ചാപ്യന്യന് ശ്രോതുകാമോ ഽസി വിപ്ര തത്പ്രോച്യതാം കഥയിഷ്യാമ്യശേഷമ്
നിനക്ക് വേറെയും എന്തെങ്കിലും കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, ബ്രാഹ്മണാ, പറയൂ; ഞാൻ എല്ലാം വിശദമായി പറയും.
കിം ത്വസ്തയന്യത്തു പ്രഷ്ടവ്യം തച്ഛ്രുത്വാ കഥയാദ്യ മേ
എന്തെങ്കിലും ചോദിക്കാനുണ്ടെങ്കിൽ, അതു കേട്ടു ഇന്നുതന്നെ എന്നോട് പറയൂ.
അന്തര്ധാനം ഗതഃ ക്വാസൌ സര്വാത്മാ താത കഥ്യതാമ്
അപ്രത്യക്ഷനായ ആ സർവ്വാത്മാവ് എവിടേക്ക് പോയി, അച്ഛാ? ദയവായി പറയൂ.
കാ ചേഷ്ടാ തസ്യ വിപ്രര്ഷേ തന്മേ വ്യാഖ്യാതുമര്ഹസി
അവന്റെ പ്രവൃത്തികൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന്, ബ്രാഹ്മണമുനിവരേ, ദയവായി എനിക്ക് വിശദീകരിക്കണം.
ജഗാമ ബ്രഹ്മസദനമധിരുഹ്യോരഗാശനമ്
അവൻ പാമ്പുകളാൽ നിർമ്മിതമായ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.
സമുത്ഥായായഥ സൌഹാര്ദാത് സസ്വജേ കമലാസനഃ
കമലത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാവ് സ്നേഹത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ് അവനെ അങ്ങേയറ്റം സ്നേഹത്തോടെ അണഞ്ഞു.
സുരാണാം ക്രതുഭാഗാര്ഥം സ്വയംഭോ ബലിബന്ധനമ്
ദേവന്മാർക്ക് യജ്ഞത്തിൽ അവകാശമുള്ള ഭാഗം ലഭിക്കാനായി സ്വയംജനിച്ച ബ്രഹ്മാവ് ബലിയുടെ ബദ്ധതയെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
കഥം കഥമിതി പ്രാഹ ത്വം മാം ദര്ശിതുമര്ഹസി
'എങ്ങനെ, എങ്ങനെയാണ് അത്?' എന്നു ചോദിച്ചു; നീ എനിക്കത് കാണിക്കണം എന്ന് പറഞ്ഞു.
ദര്ശയാമാസ തദ്രൂപം സര്വദേവമയം ലഘു
അവൻ ദേവന്മാരെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന അതിവിശുദ്ധമായ അത്ഭുതരൂപം അവിടെ കാണിച്ചു.
താവാനേവോര്ധ്വാമാനേന തതോ ഽജഃ പ്രണതോ ഽഭവത്
അത് അത്രയേ ഉള്ളപ്പോൾ ജനനമില്ലാത്തവൻ അങ്ങോട്ട് നമസ്കരിച്ചു.
ഭക്തിതമ്രോ മഹാദേവം പദ്മജഃ സ്തോത്രമീരയത്
ഭക്തിപൂർവ്വം കമലത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവ് മഹാദേവനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് ഗാനം പാടിച്ചു.
പ്രോവാച ദേവം പ്രപിതാമഹം തു വരം വൃണീഷ്വാമലസത്ത്വവൃത്തേ
പിതാമഹൻ അപ്പോൾ ദേവനോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ മനസ്സിൽ വയ്ക്കുന്ന ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ, ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവനേ.'
രൂപേണ പുണ്യേന വിബോ ഹ്യനേന സംസ്ഥീയതാം മദ്ഭവനേ മുരാരേ
'മുരാരീ, നിന്റെ ഈ പുണ്യരൂപം എന്റെ ഭവനത്തിൽ സ്ഥിരമായി നിലനിൽക്കട്ടെ.'
തസ്ഥൌ ഹി രൂപേണ ഹി വാമനേന സംപൂജ്യമാനഃ സദനേ സ്വയംഭോഃ
അവൻ വാമനരൂപത്തിൽ സ്വയംജനിച്ചവന്റെ ഭവനത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനായി അവിടെ നിലകൊണ്ടു.
വിദ്യാധരാസ്തൂര്യരാംശ്ച വാദയന് സ്തുവന്തി ദേവാസുരസിദ്ധസങ്ഘാഃ
വിദ്യാധരന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും വാദ്യങ്ങൾ വായിച്ചു; ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും സിദ്ധന്മാരും അവനെ സ്തുതിച്ചു.
സ്വര്ഗേ വിരിഞ്ചിഃ സദനാത് സുപുഷ്പാണ്യാനീയ പൂജാം പ്രചകാര വിഷ്ണോഃ
സ്വർഗത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ ഭവനത്തിൽ നിന്ന് മനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന് വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചു.
സ്വര്ഗേ സഹസ്രം സ തു യോജനാനാം വിഷ്ണോഃ പ്രമാണേന ഹി വാമനോ ഽഭൂത് തത്രാസ്യ ശക്രഃ പ്രചകാര പൂജാം സ്വയംഭുവസ്തുല്യഗുണാം മഹര്ഷേ
സ്വർഗത്തിൽ വാമനൻ വിഷ്ണുവിന്റെ അളവിൽ ആയിരം യോജന ഉയരത്തിൽ വന്നു; അവിടെ ഇന്ദ്രൻ സ്വയംജനിച്ചവനോടു തുല്യമായ ഗുണങ്ങളോടെ അവനെ ആരാധിച്ചു, മഹർഷേ.
രസാതലസ്ഥോ ദിതിജശ്ചകാര യത്തച്ഛൃണുഷ്വാദ്യ വദാമി വിപ്ര
പാതാളത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന ദാനവൻ ചെയ്തത് ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം, ബ്രാഹ്മണനേ, നീ കേൾക്കൂ.
ശുദ്ധസ്ഫടിസോപാനം കാരയാമാസ വൈ പുരമ്
അവൻ ശുദ്ധമായ സ്ഫടികം കൊണ്ട് പടികൾ ഉണ്ടാക്കിയ ഒരു നഗരം പണിയിച്ചു.
മുക്താജാലാന്തരദ്വാരോ നിര്മിതോ വിശ്വകര്മണാ
മുത്തുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ജാലങ്ങളുള്ള അകത്തുള്ള കവാടങ്ങൾ വിശ്വകർമ്മൻ നിർമ്മിച്ചു.
തയാ സഹ മഹാതേജാ രേമേ വൈരോചനിര്മുനേ
അവളോടൊപ്പം അതിവിശാലമായ തേജസ്സുള്ള വൈരോചനി, മഹർഷേ, സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
ദൈത്യതേജോഹരഃ പ്രാപ്തഃ ചപാതാലേ വൈ സുദര്ശനഃ
ദൈത്യരുടെ ശക്തി നശിപ്പിക്കുന്നവൻ ആയ സുദർശനം പാതാളത്തിൽ എത്തി.
ബഭൈ ഹലഹലാശബ്ദഃ ക്ഷുഭിതാര്ണവസംനിഭഃ
ആർത്തുവിളിച്ച ശബ്ദം ഉരുക്കടലിന്റെ കലഹംപോലെയായിരുന്നു.
ആഃ കിമേതദിതീത്ഥഞ്ച പപ്രച്ഛാസുരപുങ്ഗവഃ
'അയ്യോ, ഇതെന്താണ്?' എന്ന് അസുരന്മാരിൽ പ്രധാനനായവൻ ചോദിച്ചു.
കോശേ ഖങ്ഗം സമാവേശ്യ ധര്മപത്നീ ശുചിവ്രതാ
ശുദ്ധവ്രതയുള്ള അവന്റെ ഭാര്യ, തന്റെ വിശ്വാസത്തോടെ, ഒരു വാൾ പെട്ടിയിലിട്ടു.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ ചാര്വങ്ഗീ സാര്ഘപാത്രാ വിനിര്യയൌ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, സൗന്ദര്യമുള്ള അവൾ യാഗപാത്രം കൈയിൽ എടുത്ത് പുറത്തേക്കു പോയി.