ശാതദ്രവേ ജലേ സ്നാത്വാ വിപാശാം പ്രയയുസ്തതഃ
ശാതദ്രു നദിയില് കുളിച്ച്, അവര് വിപാശാ നദിയിലേക്ക് മുന്നോട്ട് പോയി.
പ്രജഗ്മുഃ കിരണാം പുണ്യാം ദിനേശകിരണച്യുതാമ്
അവര് സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളാല് ഒഴുകുന്ന, പുണ്യമായ കിരണാ നദിയിലേയ്ക്ക് എത്തി.
ഐരാവതീം സുപുണ്യോദാം സ്നാത്വാ ജഗ്മുരഥേശ്വരീമ്
ശുദ്ധജലമുള്ള എരാവതി നദിയില് കുളിച്ച്, അവര് അതേശ്വരി സ്ഥലത്തിലേയ്ക്ക് പോയി.
അവതീര്ണാ മുനേ സ്നാതുമാത്രേയാദ്യാഃ ശുഭാം നദീമ്
മഹർഷേ, മൈത്രേയനും മറ്റു മഹർഷിമാരും ശുഭമായ ആ നദിയില് കുളിക്കാനായി ഇറങ്ങി.
അന്തര്ജലേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ മഹദാശ്ചര്യകാരകമ്
ജലത്തിനുള്ളില്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അത്ഭുതകരമായ ഒരു വലിയ സംഭവം സംഭവിച്ചു.
തതഃ സ്നാത്വാ സമുത്തീര്ണാ ഋഷയഃ സര്വ ഏവ ഹി
അതിനുശേഷം, കുളിച്ച്, എല്ലാ ഋഷിമാരും ജലത്തില് നിന്ന് പുറത്ത് കയറി.
ചിന്തയന്തശ്ച സതതം കിമേതദിതി വിസ്മിതാഃ
ഇത് എന്താണെന്ന് നിരന്തരം ആലോചിച്ചുകൊണ്ട്, അവര് അത്ഭുതത്തോടെ നിന്നു.
വനം ഹരഗലശ്യാമം ഖഗധ്വനിനിനാദിതമ്
അവര് മയിലിന്റെ കഴുത്തുപോലെ ഇരുണ്ട, പക്ഷികളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്ന ഒരു കാട് കണ്ടു.
വിസ്തൃതാഭിര്ജടാഭിസ്തു അന്തര്ഭൂമിഞ്ച നാരദ
വ്യാപകമായ ജടാമുടിയോടെ, നാരദാ, അവര് ഭൂമിയുടെ അകത്തേക്ക് കടന്നു.
ദശാര്ദ്ധവര്ണൈഃ സുഖദൈര്നഭസ്താരാഗണൈരിവ
പത്ത് പകുതിയോളം മനോഹരമായ നിറങ്ങളോടെ, ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങളെപ്പോലെ.
തദ്വത് കോകനദൈര്വ്യാപ്തം വനം പദ്മവനം യഥാ
അത് പോലെ തന്നെയാണ്, കോകനദപ്പൂക്കളാല് നിറഞ്ഞ കാട്, ഒരു താമരക്കുളം പോലെ.
വിവിശുഃ പ്രീതമനസോ ഹംസാ ഇവ മഹാസരഃ
ഹംസകള് വലിയ തടാകത്തിലേക്ക് പോകുന്നതുപോലെ, സന്തോഷപൂര്വ്വം അവര് അകത്തേക്ക് കടന്നു.
പ്രതീച്യഭിമുഖം ബ്രഹ്മന് അര്ഥസ്യേക്ഷുവനാവൃതമ്
ബ്രാഹ്മണാ, പടിഞ്ഞാറോട്ട് മുഖം തിരിച്ച്, ധനസമൃദ്ധമായ കാടുകള് നിറഞ്ഞത്.
ഉദങ്മുഖം ച മോക്ഷസ്യ ശുദ്ധസ്ഫടികവര്ചസമ്
വടക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച്, ശുദ്ധമായ സ്ഫടികത്തിന്റെ പ്രകാശം പോലെ, മോക്ഷത്തിനായി.
ആശ്രമ്യര്ഥോ ദ്വാപരാന്തേ തിഷ്യാദൌ ധര്മ ആശ്രമീ
ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ അവസാനം, തിഷ്യയുടെ ആരംഭത്തില്, ധര്മ്മത്തിനായുള്ള ആശ്രമം അവിടെ സ്ഥാപിച്ചു.
തത്രൈവ ച രതിം ചക്രുരഖണ്ഡേ സലിലാപ്ലുതേ
അവിടെ തന്നെയാണ്, അവര് ഒറ്റക്കെട്ടായ ജലഭരിതമായ സ്ഥലത്ത് സന്തോഷം കണ്ടെത്തിയത്.
ചതുര്മുര്തിര്ജഗന്നാഥഃ പുര്വമേവ പ്രതിഷ്ഠിതഃ
നാലു രൂപങ്ങളിലായി ജഗന്നാഥന് അവിടെ മുന്കാലത്ത് തന്നെ സ്ഥാപിതനായിരുന്നു.
ശുശ്രൂഷയാഥ തപസാ ബ്രഹ്മചര്യേണ നാരദ
നാരദാ, സേവനം, തപസ്സ്, ബ്രഹ്മചര്യം എന്നിവയിലൂടെ.
അസുരേഭ്യസ്തദാ ഭീതാഃ സ്വാശ്രിത്യാഖണ്ഡപര്വതമ്
അസുരന്മാരെ ഭയന്ന് അവർ അഖണ്ഡമായ പർവതത്തിൽ അഭയം തേടി.
സ്നാത്വാ ജലേ ഹി കാലിന്ദ്യാഃ പ്രജഗ്മുര്ദക്ഷിണാമുഖാഃ
കാളിന്ദി നദിയിൽ കുളിച്ച്, അവർ തെക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് മുന്നോട്ട് പോന്നു.
വിഷ്ണോരപി പ്രസാദേന ദുഷ്പ്രവേശം മഹാസുരൈഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപകൊണ്ട് വലിയ അസുരന്മാർക്കും അകത്തു കടക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
രുദ്രകോടിം സമാശ്രിത്യ സ്ഥിതാസ്തേ ബ്രഹ്മചാരിണഃ
രുദ്രന്റെ കൂട്ടത്തിൽ അഭയം തേടി ആ ബ്രഹ്മചാരികൾ അവിടെ തന്നെ നിന്നു.
ശുക്രസ്തു ഭാര്ഗവാന് സര്വാന് നിന്യേ യജ്ഞവിധൌ മുനേ
മഹർഷേ, ഭൃഗുവിന്റെ വംശജനായ ശുക്രൻ എല്ലാവരെയും യജ്ഞത്തിൽ നയിച്ചു.
യജ്ഞദീക്ഷാം ബലേഃ ശുക്രശ്ചാകാര വിധിനാ സ്വയമ്
ബലിക്ക് യജ്ഞദീക്ഷ ശുക്രൻ തന്നെ വിധിപൂർവ്വം നടത്തി.
മൃഗാജിനാവൃതഃ പൃഷ്ഠേ ബര്ഹിപത്രവിചിത്രിതഃ
അവന്റെ പുറത്ത് മൃഗചർമ്മം പൊതിഞ്ഞ്, ദർഭയിലകളാൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
ഹയഗ്രീവപ്രലമ്ബാദ്യൈര്മയബാണപുരോഗമൈഃ
ഹയഗ്രീവനും പ്രലമ്പനും മറ്റു ചിലരും, മായയും ബാണനും മുന്നിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായിരുന്നു.
ലലനാനാം സഹസ്രസ്യ പ്രധാനാ ഋഷികന്യകാ
ആയിരം യുവതികളിൽ പ്രധാനി ഒരു മഹർഷിയുടെ മകളായിരുന്നു.
മഹീം വിഹര്തുമുത്സൃഷ്ടസ്താരകാക്ഷോ ഽന്വഗാച്ച തമ്
ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കാൻ വിട്ടപ്പോൾ താരകാക്ഷൻ അവളെ പിന്തുടർന്നു.
ഗതേ ച മാസത്രിതയേ ഹൂയമാനേ ച പാവകേ
മൂന്നു മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ യജ്ഞാഗ്നിയിൽ ഹോമം നടക്കുകയായിരുന്നു.
സുഷുവേ ദേവജനനീ മാധവം വാമനാകൃതിമ്
ദേവമാതാവ് വാമനരൂപത്തിലുള്ള മാധവനെ പ്രസവിച്ചു.