കോ ഽയം വിരൂപാക്ഷ ഇതി ത്വയാരാധ്യസ്തു കീര്തിതഃ
നീ ആരാധിക്കണമെന്ന് പറയുന്ന ഈ വിരൂപാക്ഷൻ ആരാണ്?
യോ ഽയം വിരുപാക്ഷ ഇതി ശ്രൂയതാം കഥയാമി തേ
ഈ വിരൂപാക്ഷൻ ആരാണെന്ന് ഞാൻ പറയാം, നീ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു.
തേനാക്രമ്യ ജഗത്സര്വം ശ്രീര്നീതാ സ്വവശം പുരാ
പഴയകാലത്ത് അവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളും കീഴടക്കി, ശ്രീയെ തന്റെ വശത്താക്കിയിരുന്നു.
ശ്രീവത്സം വാസുദേവസ്യ ഹര്തുമൈച്ഛന്മഹാബലഃ
വാസുദേവന്റെ ശ്രീവത്സം പിടിച്ചെടുക്കാൻ ആ മഹാശക്തൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
ജ്ഞാത്വാ തസ്യ വധാകാങ്ക്ഷീ മഹേശ്വരമുപാഗമത്
അത് മനസ്സിലാക്കി, അവനെ നശിപ്പിക്കാൻ മോഹിച്ചവൻ മഹേശ്വരനോടു സമീപിച്ചു.
തസ്ഥൌ ഹിമാചലപ്രസ്ഥമാശ്രിത്യ ശ്ലുക്ഷ്ണഭൂതലമ്
അവൻ ഹിമാലയത്തിന്റെ സമതലത്തിൽ, ഉണങ്ങിയ നിലത്താണ് നിലകൊണ്ടത്.
ആരാധയാമാസ ഹരിഃ സ്വയമാത്മാനമാത്മനാ
ഹരി സ്വയം തന്റെ ആത്മാവുകൊണ്ട് പരമാത്മാവിനെ ആരാധിച്ചു.
ഗൃണംസ്തത്പരമം ബ്രഹ്മ യോഗിജ്ഞേയമലക്ഷണമ്
യോഗികൾക്ക് അറിയാവുന്ന, ഗുണരഹിതമായ അതി പരമബ്രഹ്മത്തെ അവൻ സ്തുതിച്ചു.
പ്രത്യക്ഷം തൈജസം ശ്രീമാന് ദിവ്യം ചക്രം സുദര്ശനമ്
തേജസ്സോടെ തെളിഞ്ഞ് ദൃശ്യമായ ദിവ്യമായ ശ്രീമാനായ സുദർശന ചക്രം പ്രത്യക്ഷമായി.
കാലചക്രനിഭം ചക്രം ശങ്കരോ വിഷ്ണുമബ്രവീത്
കാലചക്രംപോലെയുള്ള ഈ ചക്രം എന്ന് ശംകരൻ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു.
സുദര്ശനോ ദ്വാദശാരഃ ഷണ്ണാഭിര്ദ്വിയുഗോ ജവീ
സുദർശനം പന്ത്രണ്ടു അരം, ആറു നട, രണ്ടായി കൂട്ടംകൂടി വേഗത്തിൽ ചുറ്റുന്നു.
ശിഷ്ടാനാം രക്ഷണാര്ഥായ സംസ്ഥിതാ ഋഥവശ്ച ഷട്
ശിഷ്ടന്മാരെ രക്ഷിക്കാനായി ആറ് ঋതുക്കളും സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇന്ദ്രാഗ്നീ ചാപ്യഥോ വിശ്വേ പ്രജാപതയ ഏവ ച
ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും, വിശ്വദേവന്മാരും പ്രജാപതിമാരും അവിടെ സന്നിഹിതരാണ്.
ചൈത്രാദ്യാഃ ഫാല്ഗുനാന്താശ്ച മാസാസ്തത്ര പ്രതിഷ്ഠതാഃ
ചൈത്രം മുതൽ ഫാൽഗുനം വരെ ഉള്ള എല്ലാ മാസങ്ങളും അവിടെ സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു.
അമോഘ ഏഷോ ഽമരരാജഡപൂജിതോ ധൃതോ മയാ നേത്രഗതസ്തപോബലാത്
അശ്രമിക്കാത്ത ഈ ദൈവശക്തിയെ, അമരന്മാരുടെ രാജാവായ ഇന്ദ്രൻ ആരാധിച്ചതും, തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ എന്റെ കണ്ണിൽ ഞാൻ ധരിച്ചതുമാണ്.
കഥം ശംഭോ വിജാനീയാമമോഘോ മോഘ ഏവ വാ
ശംഭോ, ഇതു അശ്രമിക്കാത്തതാണോ, അശ്രമമായതാണോ എന്ന് ഞാൻ എങ്ങനെ അറിയാം?
ജിജ്ഞാസാര്ഥം തവൈവേഹ പ്രക്ഷേപ്സ്യാമി പ്രതീച്ഛ ഭോഃ
നിന്റെ സംശയത്തിന് ഉത്തരം അറിയാൻ ഞാൻ ഇതു ഇവിടെ എറിയാം; ദയവായി സ്വീകരിക്കണം.
യദ്യേവം പ്രക്ഷിപസ്വേതി നിര്വിശങ്കേന ചേതസാ
അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ, സംശയമില്ലാത്ത മനസ്സോടെ അതു എറിയുക.
മുമോച തേജോജിജ്ഞാസുഃ ശങ്കരം പ്രതി വേഗവാന്
അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ ശക്തിയോടെ ശങ്കരനിലേക്ക് ആ ദൈവശക്തി വിട്ടുവിട്ടു.
ത്രിധാ ചകാര വിശ്വേശം യജ്ഞേശം യജ്ഞയാജകമ്
അവൻ സർവ്വേശ്വരനെയും യജ്ഞേശ്വരനെയും യജ്ഞം നടത്തുന്നവനെയും മൂന്നു രൂപങ്ങളാക്കി.
വ്രീഡോപപ്ലുതദേഹസ്തു പ്രണിപാതപരോ ഽഭവത്
ലജ്ജയിൽ മുഴുകിയ അവന്റെ ശരീരം നമസ്കാരത്തിൽ മുഴുകി.
നികൃത്തോ ന സ്വരഭാവോ മേ സോ ഽച്ഛേദ്യോ ഽദാഹ്യ ഏവ ച
എന്നെ മുറിച്ചാലും എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം നശിക്കില്ല; അതു മുറിക്കാനോ കത്തിക്കാനോ കഴിയില്ല.
കൃതാനി താനി പുണ്യനി ഭവിഷ്യന്തി ന സശയഃ
നടത്തിയ എല്ലാ പുണ്യകർമ്മങ്ങളും നിർബന്ധമായി ഫലിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
തൃതീയശ്ച വിരൂപാക്ഷസ്ത്രയോ ഽമീ പുണ്യദാ നൃണാമ്
മൂന്നാമൻ വിരൂപാക്ഷനാണ്; ഇവർ മൂന്നുപേരും മനുഷ്യർക്കു പുണ്യം നൽകുന്നു.
ശ്രീദാമ്നി നിഹതേ വിഷ്ണോ നന്ദയിഷ്യന്തി ദേവതാഃ
ശ്രീദാമി വിഷ്ണുവാൽ കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ ദേവന്മാർ സന്തോഷിക്കും.
ഗത്വാ സുരഗിരിപ്രസ്ഥം ശ്രീദാമാനം ദദര്ശ ഹ
ദൈവപർവതത്തിന്റെ മുകളിലേക്ക് ചെന്നപ്പോൾ അവൻ ശ്രീദാമനെ കണ്ടു.
മുമോച ചക്രം വേഗാഢ്യം ഹതോ ഽസീതി ബ്രുവന്മുഹുഃ
വളരെ വേഗത്തിൽ ചക്രം വിട്ടുവിട്ടു, 'അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു' എന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
സംഛിന്നസീര്ഷോ നിപപാത ശൈലാദ് വജ്രാഹതം ശൈലശിരോ യഥൈവ
തല മുറിക്കപ്പെട്ട അവൻ, ഇടിമുഴക്കത്തിൽ പർവതശിഖരം വീഴുന്നതുപോലെ പർവതത്തിൽ നിന്ന് വീണു.
ലബ്ധ്വാ ച ചക്രം പ്രവരം മഹായുധം ജഗാമ ദേവോ നിലയം പയോനിധിമ്
അത്യുത്തമമായ മഹായുദ്ധായുധമായ ചക്രം ലഭിച്ച ദേവൻ സമുദ്രത്തിലെ തന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോയി.
തമാരാധയ ചേത് സാധോ ക്ഷീരേണോച്ഛസി ഭോജനമ്
നീ അവനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ, നീ പാൽകൂടിയ അന്നം നേടും.