ദ്രഷ്ടും യയൌ ച പ്രഹ്ലാദഃ പുണ്ഡരീകം മഹാമ്ഭസി
പ്രഹ്ലാദൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ പുണ്ഡരികം കാണാൻ പോയി.
പുണ്ഡരീകം ച സംപൂജ്യ ഉവാസ ദിവസത്രയമ്
പുണ്ഡരികത്തെ ആരാധിച്ച്, അവൻ അവിടെ മൂന്നു ദിവസം താമസിച്ചു.
സ്നാത്വാ തഥാ കൃഷ്ണതീര്ഥേ ത്രിരാത്രം ന്യവസച്ഛുചിഃ
അവൻ കൃഷ്ണതീർത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ശുദ്ധനായവൻ അവിടെ മൂന്ന് രാവുകൾ കഴിഞ്ഞു.
ജഗാമാസൌ പയോഷ്ണായാമഖണ്ഡം ദ്രഷ്ടുമീശ്വരമ്
അവൻ പയോഷ്ണി നദിയിലെ അഖണ്ഡത്തിൽ ഇശ്വരനെ കാണാൻ പോയി.
ദ്രഷ്ടും ജഗാമ മതിമാന് വിതസ്തായാം കുമാരിലമ്
വിറ്റസ്താനദിയിൽ കുമാരിലനെ കാണാൻ ബുദ്ധിമാൻ അവൻ പോയി.
ആരാധ്യാമാനം യദ്യത്ര കൃതം പാപപ്രണാശനമ്
ഏത് സ്ഥലത്തും ആരാധന നടന്നുവെങ്കിൽ അവിടെ പാപങ്ങൾ നശിച്ചു.
ദേവപ്രിയാര്ഥമസൃജദ്ധിതാര്ഥം ജഗതസ്തഥാ
ദേവന്മാരുടെ സന്തോഷത്തിനും ലോകത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനുമായി അവൻ അവയെ സൃഷ്ടിച്ചു.
വിധിവദ്ദധി ച പ്രാശ്യ മണിമന്തം തതോ യയൌ
വിധിപ്രകാരം തൈര് കഴിച്ച്, അവൻ പിന്നീട് മണിമന്തത്തിലേക്ക് പോയി.
തത്ര തീര്ഥവരേ സ്നാത്വാ പ്രാജാപത്യേ മഹാമതിഃഽ ദദര്ശ ശംഭു ബ്രഹ്മാണം ദേവേശം ച പ്രജാപതിമ്
അവിടെ, പ്രജാപതിയുടെ ഉത്തമതീർത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, മഹാമനസ്സുള്ളവൻ ശംഭുവിനെയും ബ്രഹ്മാവിനെയും ദേവേശനെയും പ്രജാപതിയെയും കണ്ടു.
ഷഡ്രാത്രം തത്ര ച സ്ഥിത്വാ ജഗാമ മധുനന്ദിനീമ്
അവിടെ ആറു രാത്രികൾ കഴിഞ്ഞ്, അവൻ മധുനന്ദിനിയിലേക്കു പോയി.
ശൂലബാഹും ച ഗോവിന്ദം ദദര്ശ ദനുപുങ്ഗവഃ
ദാനവശ്രേഷ്ഠൻ ശൂലബാഹുവിനെയും ഗോവിന്ദനെയും കണ്ടു.
ശൂലം തഥാ വാസുദേവോ മമൈതദ് ബ്രൂഹി പൃച്ഛതഃ
വാസുദേവൻ ശൂലവും കാണിച്ചു; ഇതിനെക്കുറിച്ച് നീ ചോദിച്ചതു പോലെ എനിക്ക് പറയൂ.
കഥയാമാസ യാം വിഷ്ണുര്ഭവിഷ്യമനവേ പുരാ
വിഷ്ണു ഭാവി മനുവിനോട് മുമ്പ് പറഞ്ഞത് അവൻ പറഞ്ഞു.
ആരാധയാമാസ വിരഞ്ചിമാരാത് സ തസ്യ തുഷ്ടോ വരദോ ബഭൂവ
അവൻ വിരിഞ്ചിയെ സമീപത്തു നിന്ന് ആരാധിച്ചു; സന്തോഷത്തോടെ അവൻ ഒരു വരം നൽകി.
ബ്രഹ്മര്ഷിശാപൈശ്ച നിരീപ്സിതാര്ഥോ ജലേ ച വഹ്നൌ സ്വഗുണോപഹര്ത്താ
ബ്രഹ്മർഷിമാരുടെ ശാപങ്ങളാൽ അവൻ ആഗ്രഹിച്ചതു നഷ്ടമായി; വെള്ളത്തിലും അഗ്നിയിലും തന്റെ ഗുണങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടു.
ആബാധമാനോ വിചചാര ഭൂമ്യാം സര്വാഃ ക്രിയാ നാശയദുഗ്രമൂര്തിഃ
വ്യാധിപിടിച്ചു, അവൻ ഭൂമിയിൽ ചുറ്റി നടന്നു; ഭയങ്കരനായവൻ എല്ലാ കര്മങ്ങളും നശിപ്പിച്ചു.
തൈശ്ചാപി സാര്ദ്ധ ഭഗവാഞ്ജഗാമ ഹിമാലയം യത്ര ഹരസ്ത്രിനേത്രഃ
അവരോടൊപ്പം ഭഗവാൻ ഹിമാലയത്തിലേക്ക് പോയി, അവിടെ മൂന്നു കണ്ണുള്ള ശിവൻ വസിക്കുന്നു.
നിജായുധാനാം ച വിപര്യയം തൌ ദേവാധിപൌ ചക്രതുരുഗ്രകര്മിണൌ
ശക്തിയുള്ള ആ രണ്ട് ദേവാധിപന്മാർ പരസ്പരം തങ്ങളുടെ ആയുധങ്ങൾ മാറ്റി.
മത്വാജേയൌ ശത്രുഭിര്ഘോരരുപൌ ഭയാസ്തോയേ നിമ്നഗായാം വിവേശ
വൈരികൾക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവരും ഭയങ്കരരൂപവും ഉള്ളവരാണെന്ന് കരുതി, അവൻ ഭയപ്പെട്ട് ഒരു വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ കയറിയതുപോലെ നദിയിലേക്ക് കടന്നു.
ദ്വയോഃ സശസ്ത്രൌ തടയോര്ഹരീശൌ പ്രച്ഛന്നമൂര്തീ സഹസാ ബഭൂവതുഃ
രണ്ടു കരകളിലും ആയുധധാരികളായ വാനരാധിപന്മാർ അപ്രത്യക്ഷരായി.
ദിശസ്സമീക്ഷ്യ ഭയകാതരാക്ഷോ ദുര്ഗം ഹിമാദ്രിം ച തദാരുരോഹ
എല്ലാ ദിശകളും നോക്കി, ഭയത്തോടെ അവൻ ഹിമാലയത്തിന്റെ കോട്ടയിലേക്ക് കയറി.
വേഗാദുഭൌ ദുദുവതുഃ സശസ്ത്രൌ വിഷ്ണുസ്ത്രിശൂലീ ഗിരിശശ്ച ചക്രീ
രണ്ടുപേരും ആയുധങ്ങളുമായി വേഗത്തിൽ ഓടിയെത്തി—വിഷ്ണു ത്രിശൂലവും ഗിരീശൻ ചക്രവും കൈവശമാക്കി.
പപാത ശൈലാത് തപനീയവര്ണോ യഥാന്തരിക്ഷാദ് വിമലാ ച താരാ
അവൻ പൊന്നുപോലെയുള്ള നിറത്തിൽ പർവതത്തിൽ നിന്ന് വീണു, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് വീഴുന്ന ശുദ്ധമായ ഒരു നക്ഷത്രംപോലെ.
യത്രാഘഹന്ത്രീ ഹ്യഭവദ് വിതസ്താ ഹരാങ്ഘ്രിപാതാച്ഛിശിരാചലാത്തു
അവിടെ ശീതളമായ പർവതത്തിൽ ഹരന്റെ പാദം വീണതിൽ നിന്ന് പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന വിതസ്താ നദി ഉദിച്ചുവന്നു.
ഉപോഷ്യ ഭക്ത്യാ ഹിമവന്തമാഗാദ് ദ്രഷ്ടും ഗിരീശം ശിവവിഷ്ണുഗുപ്തമ്
ഭക്തിയോടെ ഉപവാസം കഴിഞ്ഞ്, അവൻ ഹിമവതിലേക്ക് പോയി, അവിടെ ശിവനും വിഷ്ണുവും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഗിരീശനെ കാണാൻ.
വിസ്തുതേ ഹിമവത്പാദേ ഭൃഗുതുങ്ഗം ജഗാമ സഃ
പുകഴപ്പെട്ട ഹിമവതിന്റെ അടിവാരത്ത് നിന്ന് അവൻ ഉയർന്ന ഭൃഗുവിന്റെ അടുക്കൽ പോയി.
യേന പ്രചിച്ഛേദ ത്രിധൈവ ശങ്കരം ജിജ്ഞാസമാനോ ഽസ്ത്രബലം മഹാത്മാ
അവിടെ, ആയുധശക്തി പരീക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച മഹാത്മാവ് ശങ്കരനെ മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി വെട്ടി.
കിമര്ഥമായുധം ചക്രം ദത്തവാംല്ലോകപൂജിതമ്
ലോകങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്ന ചക്രം ആയുധമായി ഏത് ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ നൽകിയതായിരുന്നു?
ചക്രപ്രദാനസംബദ്ധാം ശിവമാഹാത്മയവര്ധിനീമ്
ചക്രം നൽകിയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥ ശിവന്റെ മഹത്വം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
ഗൃഹാശ്രമീ മഹാഭാഗോ വീതമന്യുരിതി സ്മൃതഃ
കോപം ഇല്ലാത്ത മഹാഭാഗ്യശാലിയായ ഗൃഹസ്ഥനാണ് ഇങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.