ഭാര്ഗവേന്ദ്രേണ ശുക്രേണ വാജിമേധായ ദീക്ഷിതഃ
ഭൃഗുവംശാധിപനായ ശുക്രന് അശ്വമേധയാഗത്തിന് അവനെ ദീക്ഷയെടുത്തു.
ശുക്രസ്യാനുമതേ ബ്രഹ്മന് ശുക്രശിഷ്യാശ്ച പണ്യിതാഃ
ശുക്രന്റെ സമ്മതത്തോടെയും ശുക്രന്റെ പണ്ഡിതശിഷ്യന്മാരോടെയും കൂടിയാണ്, ബ്രാഹ്മണന്.
കൃതാശ്ചാസുരനാഥേന ശുക്രസ്യാനുമതേ ഽസുരാഃ
ശുക്രന്റെ സമ്മതംകൊണ്ട് അസുരനാഥന് അസുരന്മാരെ കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യിച്ചു.
ഹയസ്യാനു യയൌ ശ്രീമാനസിലോമാ മഹാസുരഃ
കുതിരയെ പിന്തുടര്ന്ന് മഹാശക്തനായ ഇരുമ്പ് മുടിയുള്ള അസുരന് പോയി.
തേനോഗ്രഗന്ധേന ദിവസ്പൃസേന മരുദ് വവൌ ബ്രഹ്മലോകേ മഹര്ഷേ
അവനില് നിന്നുണ്ടായ ഭയങ്കരമായ വാസന ആകാശത്തേക്കു എത്തി, ബ്രഹ്മലോകത്ത് കാറ്റ് വീശി, മഹർഷേ.
തതഃ ശരണ്യം ശരണം ജനാര്ധനം ജഗ്മുഃ സശക്രാ ജഗാതഃ പരയണമ്
അതിനുശേഷം ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവഗണങ്ങള് അഭയം തേടി ജനാര്ദ്ദനനായ പരമാശ്രയനിലേക്കു പോയി.
പ്രോചുഃ സര്വേ സുരഗണാ ഭയഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
ഭയത്തില് കുരുങ്ങിയ സ്വരത്തില് ദേവഗണങ്ങള് എല്ലാവരും പറഞ്ഞു.
വിജ്ഞപ്തിഃ ശ്രൂയതാം വിഷ്ണോ സുരാണാമാര്തിനാശന
ദേവന്മാരുടെ കഷ്ടം നീക്കുന്ന വിഷ്ണുവേ, ഞങ്ങളുടെ അപേക്ഷ കേട്ടാലേണം.
സര്വാന് സുരാന് വിനിര്ജിത്യ ത്രൈലോക്യമഹാരദ് ബലിഃ
എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ജയിച്ച് ബലി മൂന്നുലോകത്തെയും വലിയാധിപനായി.
അതോ വിവൃദ്ധിമഗമദ് യഥാ വ്യാധിരുപേക്ഷിതഃ
അവന് അവഗണിക്കപ്പെട്ട രോഗംപോലെ ശക്തിയില് വളര്ന്നു.
ശുക്രസ്യ മതമാസ്തായ സോ ഽശ്വമേധായ ദീക്ഷിതഃ
ശുക്രന്റെ സമ്മതത്തോടെയാണ് അവന് അശ്വമേധയാഗത്തിന് ദീക്ഷയെടുത്തത്.
അരോഢുമിച്ഛതി വശീ വിജേതും ത്രിദശാനപി
അവന് യാഗം നടത്താനും ദേവന്മാരെയും ജയിക്കാനും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഉവായം മഖവിധ്വംസേ യേന സ്യാമ സുനിര്വൃതാഃ
ഈ യാഗം നശിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോള് നമുക്ക് സന്തോഷം ലഭിക്കട്ടെ.
വിസൃജ്യ ദേവതാഃ സര്വാ ജ്ഞാത്വാജേയം മഹാസുരമ്
എല്ലാ ദേവതകളെയും ഉപേക്ഷിച്ച് ഈ മഹാസുരന് ജയിക്കാനാവില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി.
തതഃ കൃത്വാ സ ഭഗവാന് വാമനം രൂപമീശ്വരഃ
അതിനുശേഷം ഭഗവാന് വാമനന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
ക്ഷണാന്മജ്ജംസ്തഥോന്മജ്ജന്മുക്തകേശോ യദൃച്ഛയാ
ഒരു നിമിഷം മുങ്ങി വീണ്ടും ഉയര്ന്ന്, മുടി അഴിയിച്ച്, അവന് സ്വമേധയാ പുറത്തുവന്നു.
തതഃ കര്മ പരിത്യജ്യ യജ്ഞിയം ബ്രാഹ്മണോത്തമാഃ
അപ്പോൾ, മഹാനുഭാവികളായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ, അവർ യാഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ചു.
സദസ്യാ യജമാനശ്ച ഋത്വിജോ ഽഥ മഹൌജസഃ
അവിടെ സദസ്യന്മാരും യജമാനനും ശക്തിയുള്ള ഋത്വിക്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
കിമര്ഥം പതിതോ ഽസീഹ കേനാക്ഷിപ്തോ ഽസി നോ വദ
നീ ഇവിടെ വീണത് എന്തിനാണ്? ആരാണ് നിന്നെ ഇങ്ങനെ തള്ളിയത്? ഞങ്ങളോട് പറയു.
പ്രാഹ ധുന്ധുപുരോഗാംസ്താഞ് ഛ്രൂയതാമത്ര കാരണമ്
അപ്പോൾ ധുന്ധു തന്റെ അനുയായികളോടൊപ്പം പറഞ്ഞു: ഇതിന്റെ കാര്യം ഇവിടെ കേൾക്കൂ.
സര്വസാസ്ത്രാര്ഥവിത് പ്രാജ്ഞോ ഗോത്രതശ് ചാപി വാരുണഃ
എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും അർത്ഥം അറിയുന്ന, ജ്ഞാനിയുമായ, വരുൺഗോത്രത്തിൽ പിറന്നവനാണ് ഞാൻ.
തത്ര ജ്യേഷ്ഠോ മമ ഭ്രാതാ കനീയാനപരസ്ത്വഹമ്
അവിടെ എന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ ഏറ്റവും മുതിർന്നവനാണ്; ഞാൻ ഇളയവനും ചെറുതുമായവനാണ്.
മമ നാമ പിതാ ചക്രേ ഗതിഭാസേതി കൌതുകാത്
കൗതുകത്താൽ, എന്റെ അച്ഛൻ എന്നെ ഗതിഭാസ എന്ന പേരിൽ വിളിച്ചു.
ത്രിവിഷ്ടപഗുണൈര്യുക്തശ്ചാരുരൂപോ മഹാസുര
അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള, സുന്ദരമായ രൂപം 가진, മഹാസുരനായിരുന്നു.
തസ്യോര്ധ്വദേഹികം കൃത്വാ ഗൃഹമാവാം സമാഗതൌ
അവന്റെ അന്തിമകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ് ഞങ്ങൾ ഇരുവരും വീട്ടിലേക്ക് എത്തിയിരിക്കുന്നു.
തേനോക്തോ നൈവ ഭവതോ വിദ്യതേ ഭാഗാ ഇത്യഹമ്
അവൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് യാതൊരു പങ്കും ഇല്ല.'
ഉന്മത്താനാം തഥാന്ധാനാം ധനഭാഗോ ന വിദ്യതേ
പിത്തമുള്ളവർക്കും കുരുടന്മാർക്കും സമ്പത്തിന്റെ പങ്ക് ഇല്ല.
ഏതാവദ് ദീയതേ തേഭ്യോ നാര്ഥഭാഗഹരാ ഹി തേ
അവർക്കു ഇത്ര മാത്രം നൽകാറുണ്ട്; അവർ സ്വത്ത് വിഭജനം ചെയ്യാറില്ല.
ധനാര്ഥഭാഗമര്ഹാമി നാഹം ന്യായേന കേന വൈ
സമ്പത്തിന്റെ പങ്കിന് ഞാൻ അർഹനാണ്; എങ്ങനെ നീതിപൂർവ്വം എനിക്ക് അത് ലഭിക്കരുത്?
സമുത്ക്ഷിപ്യാക്ഷിപന്നദ്യാമസ്യാം മാമിതി കാരണാത്
അവൻ എന്നെ ഉയർത്തി ഈ നദിയിൽ തള്ളിയതിന്റെ കാരണമാണ് ഇതെല്ലാം.