കഥം തത്ര സഹസ്രാക്ഷഃ സംപ്രാപ്തഃ സഹ ദൈവതൈഃ
ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ എങ്ങിനെ എത്തി?
കര്മ തന്ന വയം വിദ്മഃ ശുക്രസ്തദ് വേത്ത്യസംശയമ്
ആ പ്രവർത്തി ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല; ശുക്രൻ അതു നിർബന്ധമായി അറിയുന്നു.
പപ്രച്ഛ ശുക്രം കിം കര്മ കൃത്വാ ബ്രഹ്മസദോഗതിഃ
ശുക്രനോടു അവർ ചോദിച്ചു: ഏത് പ്രവർത്തി ചെയ്താൽ ബ്രഹ്മാസദസ്സിൽ എത്താം?
ശക്രസ്യ ചരിതം ശ്രീമാന് പുരാ വൃത്രരിപോഃ കില
വൃത്രനെ സംഹരിച്ച ശ്രീമാനായ ശക്രന്റെ പ്രവൃത്തികൾ പുരാതനമാണ്.
ദൈത്യേന്ദ്ര വാജിമേധാനാം തേന ബ്രഹ്മസദോ ഗതഃ
ദൈത്യേന്ദ്രാ, അശ്വമെധയാഗങ്ങൾകൊണ്ടാണ് അവൻ ബ്രഹ്മാസദസ്സിൽ എത്തിയത്.
അഥാമന്ത്ര്യാസുരഗുരും ദാനവാംശ്ചാപ്യനുത്തമാന്
അപ്പോൾ അസുരഗുരുവിനെയും ശ്രേഷ്ഠനായ ദാനവന്മാരെയും വിളിച്ചു കൂട്ടി.
തദാഗച്ഛധ്വമവനീം ഗച്ഛാമോ വസുധാധിപാന്
അപ്പോൾ, ഭൂമിയിലേക്ക് വരൂ; നമുക്ക് ഭൂമിയുടെ ഭരണാധികാരികളെ സമീപിക്കാം.
ആഹൂയന്താം ച നിധയസ്ത്വാജ്ഞാപ്യനാതാം ച ഗുഹ്യകാഃ
നിധികൾ വിളിക്കപ്പെടട്ടെ, ഗുഹ്യകന്മാരെയും അറിയിപ്പിക്കട്ടെ.
സ്ഥാനം പ്രാചീനമാസാദ്യ വാജിസേധാന് യജാമഹേ
കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് എത്തിച്ചേരുമ്പോള് നാം അശ്വമേധയാഗം നടത്താം.
ബാഢമിത്യബ്രവീദ് ഹൃഷ്ടോ നിധയഃ സംദിദേശ സഃ
അതിനു സന്തോഷത്തോടെ 'ശരി' എന്നു പറഞ്ഞു, നിധികള് അതിന് നിര്ദേശം നല്കി.
ഭാര്ഗവേന്ദ്രേണ ശുക്രേണ വാജിമേധായ ദീക്ഷിതഃ
ഭൃഗുവംശാധിപനായ ശുക്രന് അശ്വമേധയാഗത്തിന് അവനെ ദീക്ഷയെടുത്തു.
ശുക്രസ്യാനുമതേ ബ്രഹ്മന് ശുക്രശിഷ്യാശ്ച പണ്യിതാഃ
ശുക്രന്റെ സമ്മതത്തോടെയും ശുക്രന്റെ പണ്ഡിതശിഷ്യന്മാരോടെയും കൂടിയാണ്, ബ്രാഹ്മണന്.
കൃതാശ്ചാസുരനാഥേന ശുക്രസ്യാനുമതേ ഽസുരാഃ
ശുക്രന്റെ സമ്മതംകൊണ്ട് അസുരനാഥന് അസുരന്മാരെ കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യിച്ചു.
ഹയസ്യാനു യയൌ ശ്രീമാനസിലോമാ മഹാസുരഃ
കുതിരയെ പിന്തുടര്ന്ന് മഹാശക്തനായ ഇരുമ്പ് മുടിയുള്ള അസുരന് പോയി.
തേനോഗ്രഗന്ധേന ദിവസ്പൃസേന മരുദ് വവൌ ബ്രഹ്മലോകേ മഹര്ഷേ
അവനില് നിന്നുണ്ടായ ഭയങ്കരമായ വാസന ആകാശത്തേക്കു എത്തി, ബ്രഹ്മലോകത്ത് കാറ്റ് വീശി, മഹർഷേ.
തതഃ ശരണ്യം ശരണം ജനാര്ധനം ജഗ്മുഃ സശക്രാ ജഗാതഃ പരയണമ്
അതിനുശേഷം ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവഗണങ്ങള് അഭയം തേടി ജനാര്ദ്ദനനായ പരമാശ്രയനിലേക്കു പോയി.
പ്രോചുഃ സര്വേ സുരഗണാ ഭയഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
ഭയത്തില് കുരുങ്ങിയ സ്വരത്തില് ദേവഗണങ്ങള് എല്ലാവരും പറഞ്ഞു.
വിജ്ഞപ്തിഃ ശ്രൂയതാം വിഷ്ണോ സുരാണാമാര്തിനാശന
ദേവന്മാരുടെ കഷ്ടം നീക്കുന്ന വിഷ്ണുവേ, ഞങ്ങളുടെ അപേക്ഷ കേട്ടാലേണം.
സര്വാന് സുരാന് വിനിര്ജിത്യ ത്രൈലോക്യമഹാരദ് ബലിഃ
എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ജയിച്ച് ബലി മൂന്നുലോകത്തെയും വലിയാധിപനായി.
അതോ വിവൃദ്ധിമഗമദ് യഥാ വ്യാധിരുപേക്ഷിതഃ
അവന് അവഗണിക്കപ്പെട്ട രോഗംപോലെ ശക്തിയില് വളര്ന്നു.
ശുക്രസ്യ മതമാസ്തായ സോ ഽശ്വമേധായ ദീക്ഷിതഃ
ശുക്രന്റെ സമ്മതത്തോടെയാണ് അവന് അശ്വമേധയാഗത്തിന് ദീക്ഷയെടുത്തത്.
അരോഢുമിച്ഛതി വശീ വിജേതും ത്രിദശാനപി
അവന് യാഗം നടത്താനും ദേവന്മാരെയും ജയിക്കാനും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഉവായം മഖവിധ്വംസേ യേന സ്യാമ സുനിര്വൃതാഃ
ഈ യാഗം നശിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോള് നമുക്ക് സന്തോഷം ലഭിക്കട്ടെ.
വിസൃജ്യ ദേവതാഃ സര്വാ ജ്ഞാത്വാജേയം മഹാസുരമ്
എല്ലാ ദേവതകളെയും ഉപേക്ഷിച്ച് ഈ മഹാസുരന് ജയിക്കാനാവില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി.
തതഃ കൃത്വാ സ ഭഗവാന് വാമനം രൂപമീശ്വരഃ
അതിനുശേഷം ഭഗവാന് വാമനന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
ക്ഷണാന്മജ്ജംസ്തഥോന്മജ്ജന്മുക്തകേശോ യദൃച്ഛയാ
ഒരു നിമിഷം മുങ്ങി വീണ്ടും ഉയര്ന്ന്, മുടി അഴിയിച്ച്, അവന് സ്വമേധയാ പുറത്തുവന്നു.
തതഃ കര്മ പരിത്യജ്യ യജ്ഞിയം ബ്രാഹ്മണോത്തമാഃ
അപ്പോൾ, മഹാനുഭാവികളായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ, അവർ യാഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ചു.
സദസ്യാ യജമാനശ്ച ഋത്വിജോ ഽഥ മഹൌജസഃ
അവിടെ സദസ്യന്മാരും യജമാനനും ശക്തിയുള്ള ഋത്വിക്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
കിമര്ഥം പതിതോ ഽസീഹ കേനാക്ഷിപ്തോ ഽസി നോ വദ
നീ ഇവിടെ വീണത് എന്തിനാണ്? ആരാണ് നിന്നെ ഇങ്ങനെ തള്ളിയത്? ഞങ്ങളോട് പറയു.
പ്രാഹ ധുന്ധുപുരോഗാംസ്താഞ് ഛ്രൂയതാമത്ര കാരണമ്
അപ്പോൾ ധുന്ധു തന്റെ അനുയായികളോടൊപ്പം പറഞ്ഞു: ഇതിന്റെ കാര്യം ഇവിടെ കേൾക്കൂ.