പ്രയാതി ദക്ഷിണം ഘോരം താരകാഖ്യോ ഭയങ്കരഃ
ഭയാനകനും ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനുമായ താരകൻ തെക്കോട്ട് മുന്നേറി.
ഉവാച യാമ ദൈത്യാംസ്താന് യോദ്ധും സബലസംയുതാന്
അവൻ ആ ദൈത്യന്മാരോടും അവരുടെ സൈന്യത്തോടും യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറാകാൻ കല്പിച്ചു.
സമാരുരോഹ ഭഗവാന് യതമാതലിവാജിനമ്
ഭഗവാൻ സദാ തയ്യാറായ മാതലിയുടെ രഥത്തിൽ കയറി.
സ്വം സ്വം വാഹനമാരുഹ്യ നിശ്ചേരുര്യുദ്ധകാങ്ക്ഷിമഃ
ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ താന്താന്റെ വാഹനത്തിൽ കയറി, യുദ്ധത്തിനായി ഉത്സുകരായി പുറപ്പെട്ടു.
വിദ്യാധരാ ഗുഹ്യകാശ്ച യക്ഷരാക്ഷസപന്നഗാഃ
വിദ്യാധരന്മാർ, ഗുഹ്യകർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, പാമ്പുകൾ —
ഗജാനന്യേ രഥാനന്യേ ഹയാനന്യേ സമാരുഹന്
ചിലർ ആനകളിൽ കയറി, ചിലർ രഥങ്ങളിൽ, മറ്റുചിലർ കുതിരകളിൽ കയറി.
സമാരുഹ്യാദ്രവന് സര്വേ യതോ ദൈത്യബലം സ്ഥിതമ്
വാഹനങ്ങളിൽ കയറി അവർ എല്ലാവരും ദൈത്യസൈന്യം നിലകൊണ്ടിരുന്നിടത്തേക്ക് ഓടി.
ഏതസ്മിന് വിഷ്ണുഃ സുരശ്രേഷ്ഠ അധിരുഹ്യ സമഭ്യഗാത്
അപ്പോൾ ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വിഷ്ണു തന്റെ വാഹനത്തിൽ കയറി മുന്നേറി.
വവന്ദ മൂര്ധ്നാവനതഃ സഹ സര്വൈഃ സുരോത്തമൈഃ
തല താഴ്ത്തി, എല്ലാ ഉത്തമദേവന്മാരോടൊപ്പം അവൻ വന്ദിച്ചു.
പാലയഞ്ജഘനം വിഷ്ണുര്യാതി മധ്യേ സഹസ്രദൃക്
ആയിരം കണ്ണുള്ള വിഷ്ണു നടുവിൽ നിന്ന് പുറകിൽ കാവൽ നിന്നു നീങ്ങുകയായിരുന്നു.
ദക്ഷിണം വരുണഃ പാര്ശ്വമവഷ്ടഭ്യാവ്രജദ് ബലീ
വലതുവശത്ത് ശക്തനായ വരുണൻ അങ്ങോട്ട് ചെന്ന് വശം പിടിച്ചു.
നാനാസ്ത്രശസ്ത്രോദ്യതദോഃസമൂഹാ സമാസസാദാരിബലം മഹീധ്രേ
വിവിധ ആയുധങ്ങളും അസ്ത്രങ്ങളും ഉയർത്തിയവരുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, മലയിൽ ശത്രുസൈന്യത്തെ നേരിട്ടു.
നിര്വൃക്ഷേ പക്ഷിരഹിതേ ജാതോ ദേവാസുരോ രണഃ
വൃക്ഷങ്ങളോ പക്ഷികളോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
മഹീധരോത്തമേ പൂര്വം യഥാ വാനരഹസ്തിനോഃ
ഉയർന്ന മലയിൽ, ഒരിക്കൽ കുരങ്ങനും ആനയും തമ്മിൽ നടന്നതുപോലെ.
സംദ്യാനുരക്തഃ സദൃശോ മേഘഃ ഖേ സുരതാപസ
സന്ധ്യയുടെ നിറം തൊട്ട ഒരു മേഘം ആകാശത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, ഉത്തമനായ തപസ്സുകാരാ.
ശ്രൂയതേ ത്വനിശം ശബ്ദഃ ഛിന്ധി ഭിന്ധീതി സര്വതഃ
പകൽ രാത്രിയില്ലാതെ എല്ലായിടത്തും 'മുറിക്കൂ! തകർക്കൂ!' എന്ന ശബ്ദം കേൾക്കുന്നു.
ജാതോ രുധിരനിഷ്യന്ദോ രജഃസയമനാത്മകഃ
രക്തം പൊങ്ങി ഒഴുകി, പൊടിയുമായി കലർന്ന കുഴപ്പത്തിന്റെ രൂപമായി.
അഭിദ്രവന്തി സഹിതാഃ സമം സ്കന്ദേന ധീമതാ
ധീരനായ സ്കന്ദനോടൊപ്പം അവർ ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.
ദേവാന് നിജഘ്നുര്ദൈത്യാശ്ച മയഗുപ്താഃ പ്രഹാരിണഃ
മായയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഭയങ്കരമായ ദൈത്യർ ദേവന്മാരെ ആക്രമിച്ചു.
നിര്ജിതാഃ സമരേ ദൈത്യൈഃ സമം സ്കന്ദേന നാരദ
നാരദാ, സ്കന്ദനോടൊപ്പം ദൈവങ്ങൾ യുദ്ധത്തിൽ ദൈത്യരാൽ തോറ്റു.
ശാര്ങ്ഗമാനമ്യ ബാണൈഘൈര്നിജഘാന തതസ്തതഃ
ശാരംഗം വണങ്ങി, അമ്പുകളുടെ മഴയോടെ അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രഹരിച്ചു.
ദൈതേയാഃ ശരണം ജഗ്മുഃ കാലനേമിം മഹാസുരാമ്
ദൈത്യർ മഹാസുരനായ കാലനെമിയുടെ അഭയം തേടി.
വിവൃദ്ധിമഗമദ് ബ്രഹ്മന് യഥാ വ്യാധിരുപേക്ഷിതഃ
ബ്രഹ്മനേ, അവരുടേത് അവഗണിച്ച രോഗം പോലെ ശക്തി വർദ്ധിച്ചു.
തം തമാദായ ചിക്ഷേപ വിസ്തൃതേ വദനേ ബലീ
ഒരൊന്നായി എടുത്ത്, ശക്തനായവൻ അവരെ വിശാലമായ വായിലേക്ക് എറിഞ്ഞു.
ചക്രൈര്വൈശ്വാനരാഭൈസ്ത്വവനിഗഗനയോസ്തിര്യഗൂര്ധ്വം സമന്താത് പ്രാപ്തേ ഽന്തേ കാലവഹ്നേര്ജഗദഖിലമിദം രൂപമാസീദ് ദിധക്ഷോഃ
അഗ്നിപോലുള്ള ചക്രങ്ങൾ ഭൂമിയിലും ആകാശത്തിലും ചുറ്റും കയറി, അവസാനം കാലാഗ്നി വരുമ്പോൾ, ഈ ലോകം മുഴുവൻ ദഹിപ്പിക്കാൻ തയാറായ രൂപം എടുത്തു.
പോപ്ലൂയന്തശ്ച ദൈത്യാ ഹരിമമരഗണൈരര്ചിതം ചാരുമൌലിം നാനാശസ്ത്രാസ്ത്രപാതൈര്വിഗലിതയശസംചക്രുരുത്സിക്തദര്പാഃ
ദൈത്യർ തകർന്ന മനസ്സോടെ, അമരന്മാരാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന മനോഹരമായ കിരീടം ധരിച്ച ഹരിയെ, വിവിധ ആയുധങ്ങളാൽ ആക്രമിച്ചു; അവരുടെ മഹത്വം കുറഞ്ഞു, അഹങ്കാരം നിറഞ്ഞു.
കോപാദാരക്തദൃഷ്ടിഃ സരഥഗജഹയാന് ദൃഷ്ടിനിര്ധൂതവീര്യാന് നാരാചഖ്യൈഃ സുപുങ്ഖൈര്ജലദ് ഇവ ഗിരീന് ഛാദയാമാസ വിഷ്ണുഃ
കോപംകൊണ്ട കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, വിഷ്ണു തന്റെ കാഴ്ചയാൽ തന്നെ രഥങ്ങളും ആനകളും കുതിരകളും ശക്തി നഷ്ടപ്പെടുന്ന പോലെ ആക്കി, നല്ല പീച്ചയുള്ള നാരാച അമ്പുകൾ കൊണ്ട്, മേഘം മലകളെ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ അവരെ മുഴുവൻ മറച്ചു.
പ്രാരമ്ബേ ദാനവേന്ദ്രം ശതവദനമഥോ പ്രേഷയന് കാലനേമിം സ പ്രായാദ് ദേവസൈന്യപ്രഭുമമിതബലം കേശവം ലോകനാഥമ്
ആ യുദ്ധത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, ദാനവരുടെ നാഥനായ ശതവദനൻ, ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയും അപ്പാരമായ ശക്തിയുള്ളവനുമായ കേശവനോടു നേരെ കാലനെമിയെ അയച്ചു.
സോ ഽപ്യേനം പ്രസമീക്ഷ്യ ദൈത്യവിടപപ്രച്ഛേദനം മാനിനം പ്രോവാചാഥ വിഹസ്യ തം ച സുചിരം മേഘസ്വനോ ദാനവഃ
മേഘത്തിന്റെ ഗംഭീരശബ്ദമുള്ള ആ ദാനവൻ, ദൈറ്റ്യവംശത്തെ നശിപ്പിക്കാൻ വന്നവനെയും അത്യഹങ്കാരിയെയും കണ്ടപ്പോൾ, ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഏറെ നേരം അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഹിരണ്യനയനാന്തകഃ കുസുമപൂജാരതിഃ ക്വ യാതി മമ ദൃഷ്ടിഗോചരേ നിപതിതഃ ഖലഃ
ഹിരണ്യവംശത്തെ അവസാനിപ്പിച്ചവനും പൂക്കൾകൊണ്ടുള്ള പൂജയിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവനും, എന്റെ കാഴ്ചയിൽ വീണിരിക്കുന്ന ആ ദുഷ്ടൻ എവിടേക്ക് പോകും?