പപ്രച്ഛ കുലജാന് സര്വാന് കിംനു ശ്രേയസ്കരം മമ
അവൻ എല്ലാ ഉന്നതകുലത്തിൽപ്പെട്ട മൂപ്പന്മാരോടും ചോദിച്ചു: 'എനിക്ക് ഏറ്റവും നല്ലതും ഉപകാരപ്രദവുമാകുന്നത് ഏതാണ്?'
യത് തേ ശ്രേയസ്കരം കര്മ യദസ്മാകം ഹിതം തഥാ
നിനക്കു ഏറ്റവും നല്ലതും ഞങ്ങൾക്കും ഉപകാരകരമായതുമായ പ്രവർത്തി എന്താണോ, അതാണ് ചെയ്യേണ്ടത്.
ഹിരണ്യകശിപുര്വീരഃ സ ശക്രോ ഽഭൂജ്ജഗത്ത്രയേ
ഹിരണ്യകശിപുവെന്ന മഹാവീരൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇന്ദ്രനായി.
പ്രത്യക്ഷം ദാനവേന്ദ്രാണാം നഖൈസ്തം ഹി വ്യദാരയത്
ദാനവാധിപന്മാരുടെ മുന്നിൽ തന്നെയായിരുന്നു അവൻ നഖങ്ങളാൽ കീറിപ്പൊളിക്കപ്പെട്ടത്.
തേഷാമര്ഥേ മഹാബാഹോ ശങ്കരേമ ത്രിശൂലിനാ
അവർക്കുവേണ്ടി, മഹാബാഹുവേ, ഞങ്ങൾ ത്രിശൂലധാരിയായ ശങ്കരനെ ഭക്തിപൂർവ്വം സ്മരിക്കുന്നു.
കുജമ്ഭോ വിഷ്ണുനാ ചാപി പ്രത്യക്ഷം പശുവത് തവ
കുജംഭനെയും വിഷ്ണു നിന്റെ കണ്ണിന് മുന്നിൽ തന്നെ ഒരു മൃഗത്തെപ്പോലെ സംഹരിച്ചു.
വിരോചനസ്തവ പിതാ നിഹതഃ കഥയാമി തേ
വിരോചനൻ, നിന്റെ അച്ഛൻ, കൊല്ലപ്പെട്ടു — ഞാൻ നിന്നോട് ഇതു പറയുന്നു.
ഉദ്യോഗം കാരയാമാസ സഹ സര്വൈര്മഹാസുരൈഃ
അവൻ എല്ലാ മഹാസുരന്മാരോടും കൂടെ ഒരുക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.
പദാതയസ്തഥൈവാന്യേ ജഗ്മുര്യുദ്ധായ ദൈവതൈഃ
പദാതികളും മറ്റു പലരും ദേവന്മാരോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിനായി പോയി.
സൈന്യസ്യ മധ്യേ ച ബലിഃ കാലനേമിശ്ച ഷൃഷ്ഠതഃ
സൈന്യത്തിന്റെ നടുവിൽ ബലിയും കാലനെമിയും മുന്നിൽ നിന്നു.
പ്രയാതി ദക്ഷിണം ഘോരം താരകാഖ്യോ ഭയങ്കരഃ
ഭയാനകനും ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനുമായ താരകൻ തെക്കോട്ട് മുന്നേറി.
ഉവാച യാമ ദൈത്യാംസ്താന് യോദ്ധും സബലസംയുതാന്
അവൻ ആ ദൈത്യന്മാരോടും അവരുടെ സൈന്യത്തോടും യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറാകാൻ കല്പിച്ചു.
സമാരുരോഹ ഭഗവാന് യതമാതലിവാജിനമ്
ഭഗവാൻ സദാ തയ്യാറായ മാതലിയുടെ രഥത്തിൽ കയറി.
സ്വം സ്വം വാഹനമാരുഹ്യ നിശ്ചേരുര്യുദ്ധകാങ്ക്ഷിമഃ
ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ താന്താന്റെ വാഹനത്തിൽ കയറി, യുദ്ധത്തിനായി ഉത്സുകരായി പുറപ്പെട്ടു.
വിദ്യാധരാ ഗുഹ്യകാശ്ച യക്ഷരാക്ഷസപന്നഗാഃ
വിദ്യാധരന്മാർ, ഗുഹ്യകർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, പാമ്പുകൾ —
ഗജാനന്യേ രഥാനന്യേ ഹയാനന്യേ സമാരുഹന്
ചിലർ ആനകളിൽ കയറി, ചിലർ രഥങ്ങളിൽ, മറ്റുചിലർ കുതിരകളിൽ കയറി.
സമാരുഹ്യാദ്രവന് സര്വേ യതോ ദൈത്യബലം സ്ഥിതമ്
വാഹനങ്ങളിൽ കയറി അവർ എല്ലാവരും ദൈത്യസൈന്യം നിലകൊണ്ടിരുന്നിടത്തേക്ക് ഓടി.
ഏതസ്മിന് വിഷ്ണുഃ സുരശ്രേഷ്ഠ അധിരുഹ്യ സമഭ്യഗാത്
അപ്പോൾ ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വിഷ്ണു തന്റെ വാഹനത്തിൽ കയറി മുന്നേറി.
വവന്ദ മൂര്ധ്നാവനതഃ സഹ സര്വൈഃ സുരോത്തമൈഃ
തല താഴ്ത്തി, എല്ലാ ഉത്തമദേവന്മാരോടൊപ്പം അവൻ വന്ദിച്ചു.
പാലയഞ്ജഘനം വിഷ്ണുര്യാതി മധ്യേ സഹസ്രദൃക്
ആയിരം കണ്ണുള്ള വിഷ്ണു നടുവിൽ നിന്ന് പുറകിൽ കാവൽ നിന്നു നീങ്ങുകയായിരുന്നു.
ദക്ഷിണം വരുണഃ പാര്ശ്വമവഷ്ടഭ്യാവ്രജദ് ബലീ
വലതുവശത്ത് ശക്തനായ വരുണൻ അങ്ങോട്ട് ചെന്ന് വശം പിടിച്ചു.
നാനാസ്ത്രശസ്ത്രോദ്യതദോഃസമൂഹാ സമാസസാദാരിബലം മഹീധ്രേ
വിവിധ ആയുധങ്ങളും അസ്ത്രങ്ങളും ഉയർത്തിയവരുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, മലയിൽ ശത്രുസൈന്യത്തെ നേരിട്ടു.
നിര്വൃക്ഷേ പക്ഷിരഹിതേ ജാതോ ദേവാസുരോ രണഃ
വൃക്ഷങ്ങളോ പക്ഷികളോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
മഹീധരോത്തമേ പൂര്വം യഥാ വാനരഹസ്തിനോഃ
ഉയർന്ന മലയിൽ, ഒരിക്കൽ കുരങ്ങനും ആനയും തമ്മിൽ നടന്നതുപോലെ.
സംദ്യാനുരക്തഃ സദൃശോ മേഘഃ ഖേ സുരതാപസ
സന്ധ്യയുടെ നിറം തൊട്ട ഒരു മേഘം ആകാശത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, ഉത്തമനായ തപസ്സുകാരാ.
ശ്രൂയതേ ത്വനിശം ശബ്ദഃ ഛിന്ധി ഭിന്ധീതി സര്വതഃ
പകൽ രാത്രിയില്ലാതെ എല്ലായിടത്തും 'മുറിക്കൂ! തകർക്കൂ!' എന്ന ശബ്ദം കേൾക്കുന്നു.
ജാതോ രുധിരനിഷ്യന്ദോ രജഃസയമനാത്മകഃ
രക്തം പൊങ്ങി ഒഴുകി, പൊടിയുമായി കലർന്ന കുഴപ്പത്തിന്റെ രൂപമായി.
അഭിദ്രവന്തി സഹിതാഃ സമം സ്കന്ദേന ധീമതാ
ധീരനായ സ്കന്ദനോടൊപ്പം അവർ ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.
ദേവാന് നിജഘ്നുര്ദൈത്യാശ്ച മയഗുപ്താഃ പ്രഹാരിണഃ
മായയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഭയങ്കരമായ ദൈത്യർ ദേവന്മാരെ ആക്രമിച്ചു.
നിര്ജിതാഃ സമരേ ദൈത്യൈഃ സമം സ്കന്ദേന നാരദ
നാരദാ, സ്കന്ദനോടൊപ്പം ദൈവങ്ങൾ യുദ്ധത്തിൽ ദൈത്യരാൽ തോറ്റു.