പ്രാഹ യോത്സ്യേ കഥം യുദ്ധേ സംയമിഷ്യേ കഥം ഹയാന്
അവൻ ചോദിച്ചു: 'യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ എങ്ങനെ പോരാടും? കുതിരകളെ എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കും?'
തതോ ഽഹം ഘാതയേ ശത്രൂന് നാന്യഥേതി കഥഞ്ചന
പിന്നീട് ഞാൻ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കും; വേറെ വഴിയൊന്നുമില്ല.
വിദ്യതേ സ്വയമേവാശ്വാംസ്ത്വം സംയന്തുമിഹാര്ഹസി
ഇവിടെ കുതിരകൾ ഉണ്ടല്ലോ; നീ തന്നെയാണവരെ നിയന്ത്രിക്കേണ്ടത്.
ക്ഷമാതലം നിപപാതൈവ പരിഭ്രഷ്ടസ്രഗമ്ബരഃ
അവൻ നിലത്തേക്ക് വീണു, പുഷ്പഹാരവും വസ്ത്രവും ഇടഞ്ഞു വീണു.
പതമാനം സഹസ്രാക്ഷം ദൃഷ്ട്വാ ഭൂഃ സമകമ്പത
ഇന്ദ്രൻ വീഴുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ ഭൂമി വിറച്ചു.
ഭാര്യാബ്രവീത് പ്രഭോ ബാലം ബഹിഃ കുരു യഥാസുഖമ്
അവന്റെ ഭാര്യ പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, കുട്ടിയെ നിന്റെ ഇഷ്ടാനുസരണം പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകൂ.'
സാ ചാഹ ശ്രൂയതാം നാഥ ദൈവജ്ഞപരിഭാഷിതമ്
അവൾ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'നാഥാ, ജ്യോതിഷി പറഞ്ഞത് കേൾക്കൂ.'
യദ്ബാഹ്യതോ മുനിശ്രേഷ്ഠ തദ് ഭവേദ് ദ്വിഗുണം മുനേ
മഹർഷേ, പുറത്തുള്ളത് എല്ലാം ഇരട്ടിയാകും.
നിരാശങ്കോ ബഹിഃ ശീഘ്രം പ്രാക്ഷിപത് ക്ഷ്മാതലേ ദ്വിജഃ
എന്ത് ഭയമില്ലാതെ, ബ്രാഹ്മണൻ കുട്ടിയെ വേഗത്തിൽ നിലത്തേക്ക് പുറത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു.
നിവാരിതോ ഗതാ വേലാ അര്ദ്ധൂഹാനിര്ഭവിഷ്യതി
നിശ്ചയിച്ച സമയം കടന്നുപോയി; ഇനി പാതി ദോഷം മാത്രം സംഭവിക്കും.
ദദര്ശ ബാലദ്വിതയം സമരൂപമവസ്ഥിതമ്
അവൻ ഒരേപോലെയുള്ള രണ്ട് കുട്ടികളെ അവിടെ കണ്ടു.
പ്രാഹ തത്ത്വം ന വിന്ദാമി യത് പൃച്ഛാമി വദസ്വ തത്
അവൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ചോദിക്കുന്നതിന്റെ സത്യം എനിക്ക് അറിയില്ല; അതു നീ പറയണം.'
ഭാഗ്യാനി ചാസ്യ യച്ചോക്തം കര്മതത് കഥയാധുനാ
'അവന്റെ ഭാഗ്യവും പറയപ്പെട്ട കർമ്മങ്ങളും ഇപ്പോൾ എനിക്കു പറയൂ.'
സോ ഽബ്രവീദ് വദ മേ ഽദ്യൈവ നോചേന്നാശ്നാമി ഭോജനമ്
അവൻ പറഞ്ഞു: 'ഇന്ന് തന്നെ എനിക്കു പറയണം; അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ ഭക്ഷണം കഴിക്കില്ല.'
കാതരേണാദ്യ യത്പൃഷ്ടം ഭാവ്യഃ കാരുരയം കി
'ഇന്ന് നീ ഭയത്തോടെ ചോദിച്ചതിന് ഉത്തരം—ഈ കുട്ടി എന്താകുമെന്നോ?'
ജഗാമ സാഹ്യം ശക്രസ്യ കര്തും സൌത്യവിശാരദഃ
സൗതി കലയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ ഇന്ദ്രനെ സഹായിക്കാൻ പോയി.
ജ്ഞാത്വേന്ദ്രസ്യൈവ സാഹായ്യേ തേജസാ സമവര്ധയന്
ഇന്ദ്രനെ സഹായിക്കുകയാണ് എന്നറിഞ്ഞ്, അവൻ തന്റെ തേജസ് കൂടുതൽ വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
പ്രോവാചൈഹ്യേഹി ദേവേശ പ്രിയോ യന്താ ഭവാമി തേ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'ഇവിടെ വാ, ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവേ; ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ നിന്റെ രഥസാരഥിയാകാം.'
സംയന്താസി കഥം ചാശ്വാന് സംശയഃ പ്രതിഭാതി മേ
'നീ കുതിരകളെ എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കും?' എന്ന് അവൻ ചോദിച്ചു. 'എനിക്ക് സംശയം തോന്നുന്നു.'
ഗന്ധര്വതേജസാ യുക്തം വാജിയാനവനിശാരദമ്
ഗന്ധർവരുടെ തേജസോടെ, അവൻ കുതിരയോടിപ്പിക്കാൻ നന്നായി പഠിച്ചവനായിരുന്നു.
സ ചാപി വിപ്രതനയോ മാതലിര്നാമവിശ്രുതഃ
അവൻ ബ്രാഹ്മണപുത്രനും മാതലി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനുമായിരുന്നു.
രശ്മീന് ശമീകതനയോ മാതലിഃ പ്രഗൃഹീതവാന്
ശമീകന്റെ മകൻ ആയ മാതലി കുതിരകളുടെ കയറുകൾ പിടിച്ചു.
പ്രവിശന് ദദൃശേ ശ്രീമാന് പതിതം കാര്സുകം മഹത്
അവിടെ കടന്നപ്പോൾ, മഹത്തായ ഒരു വീണുപോയ ഉഴുന്നവനെ ആ മഹാശയൻ കണ്ടു.
പാണ്ഡുച്ഛായം സുരശ്രേഷ്ഠസ്തം ജഗ്രാഹ സമാര്ഗണമ്
ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്റെ കൈയിൽ നിന്ന്, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ വെളുത്ത നേരായ ഒരു അമ്പ് അവൻ എടുത്തു.
നമസ്കൃത്യ ശരം ചാപേ സാധിജ്യേ വിനിയോജയത്
വന്ദനം ചെയ്ത്, അമ്പിനെയും അതിന്റെ ദൂരത്തെയും വില്ലിൽ ചാർത്തി.
ബ്രഹ്മേശഥവിഷ്ണുനാമാങ്കാഃ സൂദയന്തോ ഽസുരാന് രണേ
ബ്രഹ്മാവു, ശിവൻ, വിഷ്ണു എന്നിങ്ങനെ പേരിട്ട അമ്പുകൾ യുദ്ധത്തിൽ അസുരന്മാരെ നശിപ്പിച്ചു.
സഹസ്രാക്ഷോ ഽതിപടുഭിശ്ഛാദയാമാസ നാരദ
നാരദാ, ആയിരം കണ്ണുള്ളവൻ അത്യന്തം മൂർച്ചയുള്ള ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അവരെ മൂടി.
മഹാമാത്രോ ധരാം പ്രാപ്തഃ സദ്യഃ സീദഞ്ഛരാതുരഃ
ശക്തനായവൻ അമ്പ് തട്ടി ഉടനെ നിലത്തു വീണു, തികഞ്ഞ ക്ഷീണത്തോടെ.
ഹതപ്രധാനഭൂയിഷ്ഠം ബലം തദഭവദ് രിപോഃ
ശത്രുവിന്റെ സൈന്യം, നേതാക്കളെ നഷ്ടപ്പെട്ടതുകൊണ്ട്, ഭൂരിഭാഗവും തകർന്നു.
ജമ്ഭാസുരശ്ചാപി സുരേശമവ്യയം പ്രജഗമതുര്ഗൃഹ്യ ഗദേ സുഘോരേ
ജംഭാസുരൻ ഭയാനകമായ ഗദ പിടിച്ച്, അക്ഷയനായ ദേവേന്ദ്രനോടു നേരെ മുന്നേറി.