പുലുനേഷു ച രമ്യേഷു വാപീഷു നലിനീഷു ച
അലങ്കാരമായ മണലിടുക്കളിലും, കുളങ്ങളിലും, താമരക്കുളങ്ങളിലും,
വിചാരന് സ്വേച്ഛയാ നൈവ ശര്മ ലേഭേ മഹേശ്വരഃ
സ്വേച്ഛയാൽ അങ്ങിങ്ങെ അലഞ്ഞിട്ടും, മഹേശ്വരൻ ആശ്വാസം കണ്ടെത്തിയില്ല.
ക്ഷണം ധ്യായതി തന്വങ്ഗീം ദക്ഷകന്യാം മനോരമാമ്
ഒരു നിമിഷം, ശരീരസൗന്ദര്യമുള്ള ദക്ഷകുമാരിയെ ധ്യാനിച്ചു.
സ്വപ്നേ തഥേദം ഗദതി താം ദൃഷ്ട്വാ ദക്ഷകന്യകാമ്
സ്വപ്നത്തിലുപോലും, ദക്ഷന്റെ മകളെ കണ്ടപ്പോൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
മുഗ്ധേ ത്വയാ വിരഹിതോ ദഗ്ധോ ഽസ്മി മദനാഗ്നിനാ
"നിഷ്കളങ്കിനിയേ, നിന്നിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ്, കാമാഗ്നിയിൽ ഞാൻ ദഹിക്കുന്നു."
പാദപ്രണാമാവനതമഭിഭാഷിതു മര്ഹസി
"നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങുന്നവനോട് നീ സംസാരിക്കണം."
ആലിങ്ഗ്യസേ ച സതതം കിമര്ഥം നാഭിഭാഷസേ
"എപ്പോഴും നിന്നാൽ അണക്കപ്പെടുമ്പോഴും, നീ എന്തുകൊണ്ട് സംസാരിക്കുന്നില്ല?"
വിശേഷതഃ പതിം ബാലേ നനുപ ത്വമതിനിര്ഘൃണാ
"പ്രിയ ബാലേ, ഭർത്താവിനോട് പ്രത്യേകിച്ച്, നീ അത്യന്തം കഠിനമല്ലേ?"
വിനാ ത്വയാ ന ജീവേയം തദസത്യം ത്വയാ കൃതമ്
നിനക്ക് കൂടാതെ ഞാൻ ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ല; നീ ചെയ്തതു സത്യം അല്ല.
നാന്യഥാ നശ്യതേ താപഃ സത്യേനാപി ശപേ പ്രിയേ
ഇല്ലെങ്കിൽ ഈ വേദന ഒരിക്കലും മാറില്ല; സത്യമായി ഞാൻ നിന്നോട് സത്യം പറയുന്നു, പ്രിയേ.
ഉത്കൂജതി തഥാരണ്യേ മുക്തകണ്ഠം പുനഃ പുനഃ
അവൻ കാട്ടിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട് മുഴുവൻ ശബ്ദത്തിൽ കരഞ്ഞു.
വിവ്യാധ ചാപം തരസാ വിനാമ്യ സംതാപനാമ്നാ തു ശരേണ ഭൂയഃ
അവൻ വേഗത്തിൽ വില്ല് വളച്ച് വേദന എന്ന അമ്പുകൊണ്ട് വീണ്ടും അതിനെ തുളച്ചു.
സംതാപയംശ്ചാപി ജഗത്സമഗ്രം ഫൂത്കൃത്യ ഫൂത്കൃത്യ വിവാസതേ സ്മ
മുഴുവൻ ലോകത്തെയും വേദനിപ്പിച്ച്, അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും കത്തിക്കൊണ്ട് എല്ലാവരെയും അകറ്റി.
തതോ ഭൃശം കാമശരൈര്വിതുന്നോ വിജൃമ്ഭമാണഃ പരിതോ ഭ്രമംശ്ച
ശക്തമായ ആഗ്രഹത്തിന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ടു തളർന്നു, അവൻ ചുറ്റും ചുറ്റും അലഞ്ഞു.
ഭ്രാതൃവ്യ വക്ഷ്യസി വചോ യദദ്യ തത് ത്വം കുരുഷ്വാമിതവിക്രമോ ഽസി
സഹോദരാ, നീ ഇന്ന് പറയുന്നത് എന്താണെങ്കിലും അതു ചെയ്യൂ; നീ അളവറ്റ ശക്തിയുള്ളവനാണ്.
ആജ്ഞാപയസ്വാതുലവീര്യ ശംഭോ ദാസോ ഽസ്മി തേ ഭക്തിയുതസ്തഥേശ
അപരിമിതമായ ശക്തിയുള്ള ശംഭോ, കല്പന ചെയ്യൂ; ഞാൻ ഭക്തിയോടെ നിന്റെ ദാസനാണ്, പ്രഭോ.
വിജൃമ്ഭണോന്മാദസരൈര്വിഭിന്നോ ധൃതിം ന വിന്ദാമി രതിം സുഖം വാ
വികാരത്തിന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ടു തകർന്നു, എനിക്ക് സ്ഥിരതയോ സന്തോഷമോ സുഖമോ ഒന്നും കിട്ടുന്നില്ല.
നാന്യഃ പുമാന് ധാരയിതും ഹി ശക്തോ മുക്ത്വാ ഭവന്തം ഹി തതഃ പ്രതീച്ഛ
നിനക്ക് ഒഴികെ മറ്റാരും ഇതു സഹിക്കാൻ കഴിയില്ല; അതുകൊണ്ട് നീ ഇതു സ്വീകരിക്കണം.
തോഷം ജഗാമാശു തതസ്ത്രിശൂലീ തുഷ്ടസ്തദൈവം വചനം ബഭാഷേ
പിന്നീട് ത്രിശൂലധാരി ഉടൻ സന്തോഷിച്ചു, സന്തോഷത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
തസ്മാദ്വരം ത്വാം പ്രതിപൂജനായ ദാസ്യാമി ലോക്യ ച ഹാസ്യകാരി
അതിനാൽ, നിന്റെ ആരാധനയ്ക്കു പ്രതിഫലമായി ലോകത്ത് എല്ലാവർക്കും ചിരി വരുത്തുന്ന ഒരു വരം ഞാൻ നല്കും.
വൃദ്ധോ ഽഥ ബാലോ ഽഥ യുവാഥ യോഷിത് സര്വേ തദോന്മാദധരാ ഭവന്തി
വൃദ്ധൻ, ബാലൻ, യുവാവ്, സ്ത്രീ – എല്ലാവരും ആ വികാരത്തിൽ പിടിയാകും.
തവാഗ്രതോ ഹാസ്യവചോ ഽഭിരക്താ ഭവന്തി തേ യോഗയുതാസ്തു തേ സ്യുഃ
നിന്റെ മുമ്പിൽ ചിരിയിലും വാക്കിലും ആസ്വാദനം കാണിക്കുന്നവർ നിനക്കു ഭക്തരാകും; യോഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരും നിനക്കു സ്വന്തം ആകും.
മമ പ്രസാദാദ് വരദോ നരാണാം ഭവിഷ്യസേ പൂജ്യതമോ ഽഭിഗച്ഛ
എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ നീ മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന വരദാനിയായിരിക്കും.
കാലഞ്ജരസ്യോത്തരതഃ സുപുണ്യോ ദേശോ ഹിമാദ്രേരപി ദക്ഷിണസ്ഥഃ
കാലഞ്ചരിന്റെ വടക്കോട്ട്, ഹിമാലയത്തിന്റെ തെക്കോട്ട്, അത്യന്തം പുണ്യമായ ഒരു ദേശം ഉണ്ട്.
തസ്മിന് പ്രയാതേ ഭഗവാംസ്ത്രിനേത്രോ ദേവോ ഽപി വിന്ധ്യം ഗിരിമഭ്യഗച്ഛത്
അവൻ ആ സ്ഥലത്തേക്ക് പോയപ്പോൾ, മൂന്നുകണ്ണുള്ള ദേവനും വിന്ധ്യപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
ദൃഷ്ട്വാ പ്രഹര്ത്തുകാമം ച തതഃ പ്രാദുവചദ്ധരഃ
അവനെ അടിക്കാൻ തയ്യാറായതുകണ്ട്, പിന്നെ ഹരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വിവേശ ഋഷയോ യത്ര സപത്നീകാ വ്യവസ്ഥിതാഃ
അവൻ അശ്രമത്തിലേക്ക് കടന്നു, അവിടെ ഋഷിമാരും അവരുടെ ഭാര്യമാരും കൂടെ ഇരുന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.
തതസ്താന് പ്രാഹ ഭഗവാന് ഭിക്ഷാ മേ പ്രതിദീയതാമ്
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ അവരോടു പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് ഭിക്ഷ നൽകൂ.'
തദാശ്രമാണി സര്വാണി പരിചക്രാമ നാരദഃ
അന്നപ്പോൾ നാരദൻ എല്ലാ അശ്രമങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ചു.
പ്രക്ഷോഭമഗമന് സര്വാ ഹീനസത്ത്വാഃ സമന്തതഃ
ചുറ്റും എല്ലായിടത്തും ദുർബലമായ മനസ്സുള്ളവർ ഉല്ലാസം നഷ്ടപ്പെട്ടു.