ദ്വിതയേ താപസാഭ്യാം ച രഥൈഃ പരമവേഗിഭിഃ
രണ്ടു തപസ്വികളും അതിവേഗരഥങ്ങളിൽ യാത്ര ചെയ്തു.
ഘൃതാച്യപി നദീം സ്നാതം സുപണ്യമാജഗാമ ഹ
ഘൃതാചി നദിയിൽ കുളിച്ച്, നല്ല ചരക്കുമായി അവിടെ എത്തി.
ദൃഷ്ട്വൈവ പിതരം പാര്ഥിവം ച മഹാബലമ്
അവൻ തന്റെ അച്ഛനെയും അതിവലിയ രാജാവിനെയും കണ്ടു.
പൂര്വം ജടാസ്വേവ ബലാദ്യോന ബദ്ധോ ഽസ്മി പാദപേ
മുൻപേ ഞാൻ വൃക്ഷത്തിന്റെ വേരുകളിൽ ബലപ്രയോഗത്തോടെ കെട്ടിയിരുത്തപ്പെട്ടിരുന്നു.
സശരം ധനുരാദായ ഇദം വചനമബ്രവീത്
അവൻ അമ്പുകളും വില്ലും എടുത്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
യാവദേനം നിഹന്മ്യദ്യ ശരേണൈകേന വാനരമ്
ഇന്ന് ഞാൻ ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് ഈ കുരങ്ങിനെ കൊല്ലും.
മഹര്ഷിഃ ശകുനിം പ്രാഹ ദേതുയുക്തം വചോ മഹത്
മഹർഷി ആ പക്ഷിയോട് ഉചിതവും ഗംഭീരവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു:
വധബന്ധൌ പൂര്വകര്മവശ്യൌ നൃപതിനന്ദന
രാജകുമാരാ, മരണംയും ബന്ധനവും മുൻകൃത്യങ്ങളുടെ ഫലമാണ്.
ഏഹ്യേഹി വാനരാസ്മാകം സാഹായ്യം കര്തുമര്ഹസി
വരിക, വരിക കുരങ്ങേ, ഞങ്ങളോട് സഹായം ചെയ്യേണ്ടതാണ്.
മമാജ്ഞാ ദീയതാം ബ്രഹ്മന് ശാധി കിം കരവാണ്യഹമ്
ബ്രാഹ്മണാ, ദയവായി എന്നോട് ആജ്ഞാപിക്കുക; ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് പറയൂ.
മമ പുത്രസ്ത്വയോദ്ബദ്ധോ ജടാസു വടപാദപേ
നിന്റെ മകനെ വടവൃക്ഷത്തിന്റെ വേരുകളിൽ നീ തന്നെയാണ് കെട്ടിയിരുത്തിയത്.
തദനേന നരേന്ദ്രേണ ത്രിധാ കൃത്വാ തു ശാഖിനഃ
അതിനുശേഷം ഈ രാജാവ് ആ വൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖകൾ മൂന്നു ഭാഗമാക്കി.
ദശവര്ഷശതാന്യസ്യ ശാഖാം വൈ വഹതോ ഽഗമന്
പത്ത് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കാലം അവൻ ആ ശാഖ ചുമന്നെങ്കിലും മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
സ ഋഷേര്വാക്യമാകര്ണ്യ കപിര്ജാബാലിനോ ജടാഃ
മഹർഷിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് കുരങ്ങൻ ജാബാലിയുടെ മകന്റെ ജടകൾ വിട്ടു.
തതഃ പ്രീതോ മുനിശ്രേഷ്ഠോ വരദോഭൂദൃതധ്ജഃ
അതിനുശേഷം സന്തോഷത്തോടെ ഋഷിശ്രേഷ്ഠനായ ഋതധ്വജൻ വരങ്ങൾ നൽകുന്നവനായി.
ഋതധ്വജവചഃ ശ്രുത്വാ ഇമം വരമയാചത
ഋതധ്വജന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവൻ ഇങ്ങനെ ഒരു വരം ചോദിച്ചു:
ബ്രഹ്മന് ഭവാന്വരം മഹ്യം യദി ദാതുമിഹേച്ഛതി
ബ്രാഹ്മണാ, നിങ്ങൾ എനിക്ക് ഒരു വരം നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ,
ചിത്രാങ്ഗദായാഃ പിതരം മാം ത്വഷ്ടാരം തപോധന
തപസ്സുകാരാ, ത്വഷ്ടാവിന്റെ മകൾ ചിത്രാംഗദയുടെ അച്ഛനായി എന്നെ ആക്കണം.
സുബഹൂനി ച പാപാനി മയാ യാനി കൃതാനി ഹി
എനിക്ക് പല പാപങ്ങളും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
തതോ ഋഥധ്വജഃ പ്രാഹ ശാപസ്യാന്തോ ഭവിഷ്യതി
അതിനുശേഷം ഋതധ്വജൻ പറഞ്ഞു: ശാപം അവസാനിക്കും.
ഇത്യേവമുക്താഃ സംഹൃഷ്ടഃ സ തദാ കപികുഞ്ജരഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ ആ കുരങ്ങും ആനയും ഒരുപോലെ സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
തതസ്തു സര്വേ ക്രമാശഃ സ്നാത്വാര്ഽച്യ പിതൃദേവതാഃ
അതിനുശേഷം എല്ലാവരും ക്രമമായി കുളിച്ച് പിതാക്കളെയും ദേവന്മാരെയും ആരാധിച്ചു.
താമന്വേവ മഹാവേഗഃ സ കപിഃ പ്ലവതാം വരഃ
അവളെ പിന്തുടർന്ന് അതിവേഗം ചാടലിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ആ കുരങ്ങൻ അടുത്തോടി നടന്നു.
സാപി തം ബലിനാം ശ്രേഷ്ഠം ദൃഷ്ട്വൈവ കപികുഞ്ജരമ്
അവളും ശക്തന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ആ കുരങ്ങാനയെ കണ്ടയുടൻ—
തതോ ഽനു പര്വതശ്രേഷ്ഠേ ഖ്യാതേ കോലാഹലേ കപിഃ
അതിനുശേഷം, പ്രശസ്തവും ഉല്ലാസഭരിതവുമായ ആ മലശിഖരത്തിൽ ആ കുരങ്ങൻ എത്തി.
ഏവം രമന്തൌ സുചിരം സംപ്രാപ്തൌ വിന്ധ്യപര്വതമ്
ഇങ്ങനെ ദീർഘകാലം സന്തോഷത്തോടെ കഴിഞ്ഞശേഷം അവർ വിന്ധ്യപർവതത്തിലെത്തിച്ചു.
മഘ്യാഹ്നമയേ പ്രീതാഃ സപ്തഗോദാവരം ജലമ്
മധ്യാഹ്നത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ അവർ ഏഴു Godāvarīയുടെ വെള്ളം കുടിച്ചു.
തേഷാം സാരഥയശ്ചാശ്വാന് സ്നാത്വാ പീതോദകാപ്ലുതാന്
അവരുടെ രഥച്ചാക്കന്മാർ വെള്ളം കുടിച്ചും മുങ്ങിയും കളിച്ച കുതിരകളെ കുളിപ്പിച്ചു.
ശാഢ്വലാഢ്യേഷു ദേശേഷു മുഹുര്ത്താദേവ വാജിനഃ
പച്ചപുല്ലും സമൃദ്ധിയുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ കുറച്ചു നേരം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ കുതിരകൾ—
തുരങ്ഗഖുരനിര്ഘോഷം ശ്രുത്വാ താ യോഷിതാം വരാഃ
കുതിരകളുടെ കുരുതിയുടെ ഗർജ്ജനം കേട്ടപ്പോൾ ആ മഹിളകൾ—