സ്യന്ദനാനി ദ്വിജാഭ്യാം സ ഭ്രാതൃപുത്രായ ചാര്പയത്
അവൻ രഥങ്ങൾ രണ്ടു ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും സഹോദരന്റെ മകനുടെയും കൈയിൽ ഏല്പിച്ചു.
ബദര്യാശ്രമമാസാദ്യ ദദൃശുസ്തപസാം നിധിമ്
ബദരിയിലുള്ള ആശ്രമത്തിൽ എത്തി, അവർ തപസ്സിന്റെ ധനത്തെ കണ്ടു.
നിഃശ്വാസായാസപരമം പ്രഥമേ വയസി സ്ഥിതമ്
അവൻ കഠിനമായ പരിശ്രമത്തിലും ആഹ്വാസത്തിലും, യൗവനത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്ത് നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
തപസ്വിന് യൌവനേ ഘോരമാസ്ഥിതോ ഽസി സുദുശ്ചരമ്
തപസ്വിനേ, നീ യൗവനത്തിൽ തന്നെ ഭയങ്കരവും അത്യന്തം ദുഷ്കരവുമായ വ്രതം സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സോ ഽബ്രവീത് കോ ഭവാന് ബ്രൂഹി മമാത്മാനം സുഹൃത്തയാ
അവൻ ചോദിച്ചു: 'നിങ്ങൾ ആരാണ്? ദയവായി, സുഹൃത്ത് എന്ന നിലയിൽ നിങ്ങളുടെ സ്വരൂപം എനിക്ക് തുറന്ന് പറയൂ.'
സ പ്രാഹ രാജാസ്മി വിഭോ തപസ്വിന് ശാകലേ പുരേ
അവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'മഹാനുഭാവാ, ഞാൻ ശാകല നഗരത്തിൽ വസിക്കുന്ന ഒരു രാജാവാണ്.'
സ ചാസ്മൈ പൂര്വചരിതം സര്വം കഥിതവാന് നൃപഃ
അവൻ തന്റെ മുമ്പത്തെ എല്ലാ സംഭവങ്ങളും ആ മഹാത്മാവിനോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ആഗച്ഛ യാമി തന്വങ്ഗീം വിചേതും ഭ്രാതൃജോ ഽസി മേ
'വരൂ, ഞാനൊരു സുന്ദരിയായ യുവതിയെ അന്വേഷിക്കാൻ പോകുന്നു; നിങ്ങൾ എന്റെ സഹോദരനാണ്.'
സമാരോപ്യ രഥം തൂര്ണം താപസാഭ്യാം ന്യവേദയത്
അവൻ വേഗത്തിൽ രഥത്തിൽ കയറി, ആ ഇരുവർത്യാപസന്മാരോടും ഈ കാര്യം അറിയിച്ചു.
പ്രോവാച രാജന്നേഹ്യോഹി കരിഷ്യാമി തവ പ്രിയമ്
അവൻ പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, ഇവിടെ വരൂ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് ചെയ്യാം.'
സപ്തഗോദാവരം തീര്ഥം സാ മയൈവ വിസര്ജിതാ
'സപ്തഗോദാവര എന്ന തീർത്ഥം ഞാൻ തന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചിരുന്നു.'
തത്രാസ്മാകം സമേഷ്യന്തി കന്യാസ്തിസ്രസ്തഥാപരാഃ
'അവിടെ നമ്മുടെ മൂന്ന് പുത്രിമാരും മറ്റു ചിലരും നമ്മെ കാണാൻ വരും.'
ശകുനിം പുരതഝ കൃത്വാ സേന്ദ്രദ്യുമ്നഃ സപുത്രകഃ
പക്ഷിയെ മുന്നിൽ വെച്ച്, ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ തന്റെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
സപ്തഗോദാവരം തീര്ഥം യത്ര താഃ കന്യകാ ഗതാഃ
അവ യുവതികൾ പോയ സപ്തഗോദാവര തീർത്ഥത്തേക്കാണ് യാത്ര ചെയ്തത്.
വിചചാരോദയഗിരിം വിചിന്വന്തീ സുതാം നിജാമ്
അവൾ തന്റെ മകളെ അന്വേഷിച്ച്, ഉദയപർവതത്തിൽ അലയിച്ചു നടന്നു.
കിം ബാലാ ന ത്വയാ ദൃഷ്ടാ കപേ സത്യം വദസ്വ മാം
'കുഞ്ഞേ, നീ അവളെ കണ്ടില്ലേ? കപിയെ, സത്യമായി എനിക്ക് പറയൂ.'
ദൃഷ്ടാ ദേവവതീ നാമ്നാ മയാ ന്യസ്താ മഹാശ്രമേ
'ദേവവതിയെന്ന പേരിലുള്ളവളെ ഞാൻ കണ്ടു; അവളെ വലിയ ആശ്രമത്തിൽ വിട്ടു.'
ശ്രകണ്ഠായതനസ്യാഗ്രേ മയാ സത്യം തവോദിതമ്
'ശ്രകണ്ഠക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുന്നിൽ ഞാൻ സത്യമായാണ് പറഞ്ഞത്.'
ന ഹി ദേവവതീ ഖ്യാതാ തദാച്ഛ വ്രജാവഹേ
'അവിടെ ദേവവതി അറിയപ്പെടുന്നില്ല; നമുക്ക് പോകാം, ഞാൻ കാണിച്ചു തരാം.'
പൃഷ്ഠതോ ഽസ്യാഃ സമാഗച്ഛന്നദീമന്വേവ കൌശികീമ്
അവളുടെ പിന്നാലെ, അവർ കൗശികി നദിയുടെ തീരം പിന്തുടർന്ന് നടന്നു.
ദ്വിതയേ താപസാഭ്യാം ച രഥൈഃ പരമവേഗിഭിഃ
രണ്ടു തപസ്വികളും അതിവേഗരഥങ്ങളിൽ യാത്ര ചെയ്തു.
ഘൃതാച്യപി നദീം സ്നാതം സുപണ്യമാജഗാമ ഹ
ഘൃതാചി നദിയിൽ കുളിച്ച്, നല്ല ചരക്കുമായി അവിടെ എത്തി.
ദൃഷ്ട്വൈവ പിതരം പാര്ഥിവം ച മഹാബലമ്
അവൻ തന്റെ അച്ഛനെയും അതിവലിയ രാജാവിനെയും കണ്ടു.
പൂര്വം ജടാസ്വേവ ബലാദ്യോന ബദ്ധോ ഽസ്മി പാദപേ
മുൻപേ ഞാൻ വൃക്ഷത്തിന്റെ വേരുകളിൽ ബലപ്രയോഗത്തോടെ കെട്ടിയിരുത്തപ്പെട്ടിരുന്നു.
സശരം ധനുരാദായ ഇദം വചനമബ്രവീത്
അവൻ അമ്പുകളും വില്ലും എടുത്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
യാവദേനം നിഹന്മ്യദ്യ ശരേണൈകേന വാനരമ്
ഇന്ന് ഞാൻ ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് ഈ കുരങ്ങിനെ കൊല്ലും.
മഹര്ഷിഃ ശകുനിം പ്രാഹ ദേതുയുക്തം വചോ മഹത്
മഹർഷി ആ പക്ഷിയോട് ഉചിതവും ഗംഭീരവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു:
വധബന്ധൌ പൂര്വകര്മവശ്യൌ നൃപതിനന്ദന
രാജകുമാരാ, മരണംയും ബന്ധനവും മുൻകൃത്യങ്ങളുടെ ഫലമാണ്.
ഏഹ്യേഹി വാനരാസ്മാകം സാഹായ്യം കര്തുമര്ഹസി
വരിക, വരിക കുരങ്ങേ, ഞങ്ങളോട് സഹായം ചെയ്യേണ്ടതാണ്.
മമാജ്ഞാ ദീയതാം ബ്രഹ്മന് ശാധി കിം കരവാണ്യഹമ്
ബ്രാഹ്മണാ, ദയവായി എന്നോട് ആജ്ഞാപിക്കുക; ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് പറയൂ.