സൌമ്യാര്ദ്ധ വൃഷനാമേദം വദനം പരികീര്തിതമ്
ചന്ദ്രൻ ഭരിക്കുന്ന വൃഷഭം അവന്റെ വായായി അറിയപ്പെടുന്നു.
മിഥുനം ഭുജയോസ്തദസ്യ ഗഗനസ്ഥസ്യ ശൂലിനഃ
ആകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ശൂലധാരിയുടെ ഭുജങ്ങൾ മിഥുനം എന്ന രാശിയാണ്.
സൂര്യക്ഷേത്രം വിഭോര്ബ്രഹ്മന് ഹൃദയം പരിഗീയതേ
സൂര്യന്റെ സ്ഥലം, ബ്രഹ്മനേ, മഹാപ്രഭുവിന്റെ ഹൃദയമായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
സോമപുത്രസ്യ സദ്മൈതദ് ദ്വിതീയം ജഠരം വിഭോഃ
ചന്ദ്രപുത്രന്റെ ഭവനം രണ്ടാമത്തേതാണ്, അതാണ് പ്രഭുവിന്റെ വയറു.
ദ്വിതീയം സുക്രസദനം തുലാ നാഭിരുദാഹൃതാ
ശുക്രന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഭവനം തുലാം, അതാണ് നാഭി എന്നു പറയുന്നു.
ദ്വിതീയം വൃശ്ചികോ രാശിര്മേഢ്രം കാലസവരൂപിണഃ
രണ്ടാമത്തെ രാശിയായ വൃശ്ചികം, കാലസ്വരൂപന്റെ ഗുപ്തസ്ഥാനം എന്നു പറയുന്നു.
ഊരുയുഗലമീശസ്യ അമരര്ഷേ പ്രഗീയതേ
അമരമഹർഷിയേ, ഈശ്വരന്റെ ഇരട്ടൂർങ്ങൾ ഇങ്ങനെ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
ധനിഷ്ഠാര്ധം ശതഭിഷാ ജാനുനീ പരമേഷ്ഠിനഃ
ധനിഷ്ഠയുടെ പകുതി കൂടെ ശതഭിഷ്, പരമേശ്വരന്റെ മുട്ടുകളാണ്.
സൌരേഃ സദ്മാപരമിദം കുമ്ഭോ ജങ്ഘേ ച വിശ്രതേ
ശനിയുടെ പ്രധാനഭവനം കുംഭം, അത് കാലിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
ദ്വിതീയം ജീവസദനം മീനസ്തു ചരണാവുഭൌ
ഗുരുവിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഭവനം മീനം, അതാണ് ഇരുകാലുകളും.
വിദ്ധശ്ചാസൌ വേദനാബുദ്ധിമുക്തഃ ഖേ സംതസ്ഥൌ താരകാഭിശ്ചിതാങ്ഗഃ
കുത്തേറ്റ് വേദനയും ചിന്തയും വിട്ട്, അവൻ ആകാശത്ത് നക്ഷത്രങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച ശരീരത്തോടെ നിലകൊണ്ടു.
തേഷാം വിശേഷതോ ബ്രൂഹി ലക്ഷണാനി സ്വരൂപതഃ
അവയുടെ പ്രത്യേകതകളും യഥാർത്ഥ രൂപവും വിശദമായി പറയണം.
യാദൃശാ യത്ര സംചാരാ യസ്മിന് സ്ഥാനേ വസന്തി ച
അവയുടെ സഞ്ചാരങ്ങൾ എങ്ങനെ, എവിടെയാണ് അവയ്ക്ക് വാസം എന്നിവ പറയണം.
സംചാരസ്ഥാനമേവാസ്യ ധാന്യരത്നാകരാദിഷു
അവയുടെ സഞ്ചാരസ്ഥലങ്ങൾ ധാന്യങ്ങളിലും രത്നങ്ങളിലും മറ്റും തന്നെയാണ്.
നിത്യം ചരതി ഫുല്ലേഷു സരസാം പുലിനേഷു ച
അവൻ എപ്പോഴും പുഷ്പങ്ങൾ പൂക്കുന്നതും, തടാകങ്ങളുടെ തീരങ്ങളിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു.
തസ്യാധിവാസഭൂമിത്തു കുഷീവലധരാശ്രയഃ
അവന്റെ വാസസ്ഥലം ഭൂമിയാണ്; വയലുകൾ അവന്റെ ആശ്രയമാണ്.
വീണാവാദ്യധൃങ് മിഥുനം ഗീതനര്തകശില്പിഷു
വീണ വായനയിൽ നിപുണമായ ദമ്പതികൾ, ഗായകരുടെയും നർത്തകരുടെയും കലാകാരന്മാരുടെയും ഇടയിൽ ഉണ്ട്.
മിഥുനം നാമ വിഖ്യാതം രാശിര്ദ്വേധാത്മകഃ സ്ഥിതഃ
ഇരട്ടയായി നിലകൊള്ളുന്ന, പ്രശസ്തമായ ആ ദമ്പതികളെല്ലാവരും അറിയുന്നു.
കേദാരവാപീപുലിനേ വിവിക്താവനിരേവ ച
വയലുകളിൽ, കുളംപുറങ്ങളിൽ, ഒറ്റപ്പെട്ട നദീതീരങ്ങളിലും അവൻ ഉണ്ടാകുന്നു.
വസതേ വ്യാധപല്ലീഷു ഗഹ്വരേഷു ഗുഹാസു ച
വന്യജീവികളുടെ ഗ്രാമങ്ങളിലും, മലക്കൊട്ടാരങ്ങളിലും, ഗുഹകളിലും അവൻ വസിക്കുന്നു.
ചരതേ സ്ത്രീരതിസ്ഥാനേ വസതേ നഡ്വലേഷു ച
സ്ത്രീകളുടെ ആനന്ദസ്ഥലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുകയും, നനൽക്കാടുകളിൽ വസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
നഗരാധ്വാനശാലാസു വസതേ തത്ര നാരദ
നഗരമാർഗങ്ങളിലും, പാതശാലകളിലും അവൻ വസിക്കുന്നു, നാരദാ.
വിഷഗോമയകീടാദിപാഷാണാദിഷു സംസ്ഥിതഃ
വിഷം, പശുവിന്റെ ചാണകം, കീടങ്ങൾ, കല്ലുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലും അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
വാജിശൂരാസ്ത്രവിദ്വീരഃ സ്ഥായീ ഗജരഥാദിഷു
കുതിരകളിലും ആയുധങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള വീരൻ, ആനകളിലും രഥങ്ങളിലും സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
മകരോ ഽസൌ നദീചാരീ വസതേ ച മഹോദധൌ
ആ മകരം നദികളിൽ സഞ്ചരിക്കുകയും, മഹാസമുദ്രത്തിൽ വസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദ്യൂതശാലാചരഃ കുമ്ഭഃ സ്ഥായീ ശൌണ്ഡികസദ്മസു
കുംഭം ചതുരശാലകളിൽ സഞ്ചരിക്കുകയും, മദ്യവ്യാപാരികളുടെ വീടുകളിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
വസതേ പുണ്യദേശേഷു ദേവബ്രാഹ്നണസദ്മസു
അവൻ പുണ്യഭൂമികളിലും, ദേവന്മാരുടെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും വീടുകളിലും വസിക്കുന്നു.
ന കസ്യചിത് ത്വയാഖ്യേയം ഗുഹ്യമേതത്പുരാതനമ്
ഈ പുരാതന രഹസ്യം നീ ആരോടും വെളിപ്പെടുത്തരുത്.
പുണ്യം പുരാണം പരമം പവിത്രമാഖ്യാതവാന്പാപഹരം ശിവം ച
പാപം നീക്കുകയും, ശുഭം നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ പുണ്യമായ, പുരാതനമായ, പരമമായ, വിശുദ്ധമായ കഥ ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു.
ദാക്ഷായാണീ തസ്യ ഭാര്യാ തസ്യാമജനയത്സുതാന്
ദാക്ഷായിണി അവന്റെ ഭാര്യയായിരുന്നു; അവളിൽ നിന്ന് അവൻ പുത്രന്മാരെ ലഭിച്ചു.