ഏതസ്മിന്നന്തരേ ദൈത്യഃ സംപ്രാപ്തോ നഗരീം മുരഃ
അതിനിടെ, ദൈത്യനായ മുരൻ നഗരത്തിൽ എത്തി.
വദസ്വ വചനം കര്ത്താ ത്വദീയം ദാനവേശ്വര
നീ എന്ത് ചെയ്യാൻ പോകുന്നു എന്ന് പറയൂ, ദാനവരുടെ അധിപൻ.
നോ ചേത് തവാദ്യ ഛിത്ത്വാഹം മൂര്ധാനം പാതയേ ഭുവി
അല്ലെങ്കിൽ, ഇന്ന് ഞാൻ നിന്റെ തല വെട്ടി നിലത്ത് വീഴ്ത്തും.
അഹമേന പരാജിത്യ വാരയാമി ന സംശയഃ
അവനെ ജയിച്ച ശേഷം ഞാൻ തടയും; സംശയമില്ല.
ശ്വേതദ്വീപനിവാസീ യഃ സ മാം സംയമതേ ഽവ്യയഃ
ശ്വേതദ്വീപിൽ താമസിക്കുന്ന, നശിക്കാത്തവൻ എന്നെ തടയുന്നു.
സ്വയം തത്ര ഗമിഷ്യാമി തസ്യ സംയമനോദ്യതഃ
അവനെ തടയാൻ ഞാൻ തന്നെ അവിടെ പോകും.
തത്രാസ്തേ ഭഗവാന് വിഷ്ണുര്ലോകനാഥോ ജഗന്മയഃ
അവിടെ ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയും സകല ജഗതിന്റെ സാരവും ആയ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു വസിക്കുന്നു.
കിം തു ത്വയാ ന താവദ്ധി സംയമ്യാ ധര്മ മാനവാഃ
എങ്കിലും നീ ഇപ്പോൾ തന്നെ ധർമ്മം അനുസരിക്കുന്ന മനുഷ്യരെ നിയന്ത്രിക്കേണ്ടതില്ല.
സംയന്തുര്വാ യഥാ സ്യാദ്ധി തതോ യുദ്ധം സമാചര
എപ്പോഴാണ് നിയന്ത്രണം വേണ്ടത് എന്ന് മനസ്സിലായാൽ അപ്പോൾ യുദ്ധം നടത്തുക.
യത്രാസ്തേ ശേഷപര്യങ്കേ ചതുര്മൂര്തിര്ജനാര്ദനഃ
ശേഷനെന്ന പാമ്പിനെ കിടക്കയാക്കി വിശ്രമിക്കുന്ന നാലു രൂപങ്ങളുള്ള ജനാർദ്ദനൻ അവിടെയുണ്ട്.
സര്വഗത്വാത് കഥമപി അവ്യക്തത്വാച്ച തദ്വദ
അവൻ എല്ലായിടത്തും ഉള്ളവനും, ഏതൊരുവിധത്തിൽ അപ്രത്യക്ഷനുമാണ്; അതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്.
ചതുര്മൂര്തിര്ജഗന്നാഥോ യതാ ബ്രഹ്മംസ്തഥാ ശൃണു
നാലു രൂപങ്ങളുള്ള ഈ ജഗന്നാഥൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് എങ്ങനെ സമാനനാണെന്ന് ഇപ്പോൾ കേൾക്കു.
വാസുദേവാഖ്യമാവ്യക്തം സ്മൃതം ദ്വാദശപത്രകമ്
വാസുദേവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന അപ്രത്യക്ഷൻ പന്ത്രണ്ടു ദളങ്ങളുള്ളവനായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
കാന്യസ്യ ദ്വാദശൈവോക്താ പത്രകാ താനി മേ വദ
ആ പന്ത്രണ്ടു ദളങ്ങൾ ഏവയാണ്? അവയുടെ പേരുകൾ എനിക്ക് പറയൂ.
ശ്രതം സനത്കുമാരേമ തേനാഖ്യാതം ച തന്മമ
സനത്കുമാരൻ ഇത് കേട്ടു, പിന്നെ അതു എനിക്ക് പറഞ്ഞു.
തവാപി തേന ഗദിതം വദ മാമനുപൂര്വശഃ
അത് അവൻ നിനക്കും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; നീ അതിന്റെ ക്രമത്തിൽ എനിക്ക് പറയൂ.
സംജാതം മുനിസാര്ദുല യോഗശാസ്ത്രവിചാരകമ്
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ യോഗശാസ്ത്രം പരിശോധിക്കുന്നവനായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
തൃതീയഃ സനകോ നാമ ചതുര്ഥശ്ച സനന്ദനഃ
മൂന്നാമൻ സനകനാണ്, നാലാമൻ സനന്ദനനാണ്.
ദൃഷ്ട്വാ പഞ്ചശിഖം ശ്രേഷ്ഠം യോഗയുക്തം തപോനിധിമ്
യോഗത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും തപസ്സിന്റെ നിധിയും ആയ ശ്രേഷ്ഠനായ പഞ്ചശിഖനെ കണ്ടു,
മാനമുക്തം മഹായോഗം കപിലാദീനപാസതഃ
അഹങ്കാരം വിട്ട് മഹായോഗത്തിൽ സ്ഥിരനായി, കപിലനും മറ്റുള്ളവരും സേവിക്കുന്നവനായി,
അപൃച്ഛദ് യോഗവിജ്ഞാനം തമുവാച പ്രജാപതിഃ
അവൻ യോഗവിദ്യയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു; പ്രജാപതി അതിന് ഉത്തരമായി പറഞ്ഞു.
യസ്യ കസ്യ ന വക്തവ്യം തത്സത്യം നാന്യഥേതി ഹി
ഈ സത്യം ഏതിനും പറയാൻ പാടില്ല; കാരണം ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ അങ്ങനെ തന്നെയാണ്, വേറൊന്നുമല്ല.
ന വിസേഷോ ഽസ്തി പുത്രസ്യ ശിഷ്യസ്യ ച പിതാമഹ
മകനും ശിഷ്യനും തമ്മിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ല, പിതാമഹനേ.
ധര്മകര്മസമായോഗേ തഥാപി ഗദതഃ ശ്രുണു
എങ്കിലും ധർമ്മവും കര്മവും ഒന്നിച്ചുള്ളപ്പോൾ, ഞാൻ പറയുന്നത് ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു.
സേഷപാപഹരഃ ശിഷ്യ ഇതീയം വൈദികീ ശ്രുതിഃ
വേദപാഠം ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: ശേഷം പാപം നീക്കം ചെയ്യുന്നു, ശിഷ്യന് ശുദ്ധിയാകുന്നു.
കസ്മാച്ഛേഷം തതഃ പാപം ഹരേച്ഛിഷ്യശ്ച തദ്വദ
ശേഷം എങ്ങനെ പാപം നീക്കുന്നു? അതിലൂടെ ശിഷ്യന് എങ്ങനെ ശുദ്ധിയാകുന്നു? ദയവായി ഇതിന്റെ കാരണം പറയൂ.
തഥൈവ ചോഗ്രം ഭയഹാരി മാനവം വദാമി തേ സാധ്യ നിശാമയൈനമ്
അത് പോലെ തന്നെ, ഭയത്തെ അകറ്റുന്ന ഭയങ്കരമായ മനുഷ്യരീതിയെക്കുറിച്ച് ഞാന് പറയാം. ശ്രദ്ധയോടെ കേള്ക്കൂ.
പാരുഷ്യം സര്വഭൂതാനാം പ്രഥമം നരകം സ്മൃതമ്
എല്ലാ ജീവികളോടും കഠിനത കാണിക്കുന്നത് ആദ്യം നരകമായി ഓര്മ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
ഛേദനം വൃക്ഷജാതീനാം ദ്വിതീയം നരകം സ്മൃതമ്
മരങ്ങള് വെട്ടുന്നത് രണ്ടാം നരകമായി ഓര്മ്മിക്കുന്നു.
വിവാദമര്ഥഹേതൂത്ഥം തൃതീയം നരകം സ്മൃതമ്
സാമ്പത്തിക കാരണങ്ങളാല് ഉണ്ടാകുന്ന വഴക്കുകള് മൂന്നാം നരകമായി ഓര്മ്മിക്കുന്നു.