മുരമാസാദ്യ മോദന്തേ സ്വര്ഗേ സുകുതിനോ യഥാ
മുരനെ കാണുമ്പോൾ, നല്ലവരായവർ സ്വർഗത്തിൽ സന്തോഷിക്കുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ.
ഏകാകീ കുഞ്ജരാരൂഢം സരയൂം നിമ്നഗാം പ്രതി
ഒറ്റയ്ക്ക്, ആനയിൽ കയറി, സരയു നദിയിലേക്ക് പോയി.
ദദൃശോ രഘുനാമാനം ദീക്ഷിതം യജ്ഞകര്മണി
അവൻ യജ്ഞത്തിന് ദീക്ഷയെടുത്ത രഘു എന്നയാളെ കണ്ടു.
നോ ചേന്നിവര്തതാം യജ്ഞോ നേഷ്ടവ്യാ ദേവതാസ്ത്വയാ
യജ്ഞം നിർത്തിയില്ലെങ്കിൽ, ദേവന്മാരെ നീ പൂജിക്കേണ്ടതില്ല.
പ്രോവാച ബുദ്ധിമാന് ബ്രഹ്മന് വസിഷ്ഠസ്തപതാം വരഃ
അപ്പോൾ ബുദ്ധിമാനായ ബ്രാഹ്മണൻ, തപസ്സിൽ ഏറ്റവും മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു.
പ്രഹര്തുമിച്ഛസി യദി തം നിവാരയ ചാന്തകമ്
നീ അവനെ അടിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അന്ത്യകനെ (മരണം) തടയുകയും ചെയ്യണം.
തസ്മിഞ്ജിതേ ഹി വിജിതം സര്വം മന്യസ്വ ഭൂതലമ്
അവനെ ജയിച്ചാൽ, ഭൂമിയിലെ എല്ലാം ജയിച്ചുവെന്ന് കരുതുക.
ജഗാമ ധര്മരാജാനം വിജേതും ദണ്ഡപാണിനമ്
അവൻ ദണ്ഡം പിടിക്കുന്ന ധർമരാജനെ ജയിക്കാൻ പോയി.
സ സമാരുഹ്യ മഹിഷം കേശവാന്തികമാഗമത്
അവൻ മഹിഷത്തിൽ കയറി, കെശവന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്തി.
സ ചാഹ ഗച്ഛ മാമദ്യ പ്രേപയസ്വ മഹാസുരമ്
അവൻ പറഞ്ഞു: 'ഇപ്പോൾ പോകൂ; വലിയ അസുരനെ എന്റെ അടുത്തയിലേക്ക് അയയ്ക്കൂ.'
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ദൈത്യഃ സംപ്രാപ്തോ നഗരീം മുരഃ
അതിനിടെ, ദൈത്യനായ മുരൻ നഗരത്തിൽ എത്തി.
വദസ്വ വചനം കര്ത്താ ത്വദീയം ദാനവേശ്വര
നീ എന്ത് ചെയ്യാൻ പോകുന്നു എന്ന് പറയൂ, ദാനവരുടെ അധിപൻ.
നോ ചേത് തവാദ്യ ഛിത്ത്വാഹം മൂര്ധാനം പാതയേ ഭുവി
അല്ലെങ്കിൽ, ഇന്ന് ഞാൻ നിന്റെ തല വെട്ടി നിലത്ത് വീഴ്ത്തും.
അഹമേന പരാജിത്യ വാരയാമി ന സംശയഃ
അവനെ ജയിച്ച ശേഷം ഞാൻ തടയും; സംശയമില്ല.
ശ്വേതദ്വീപനിവാസീ യഃ സ മാം സംയമതേ ഽവ്യയഃ
ശ്വേതദ്വീപിൽ താമസിക്കുന്ന, നശിക്കാത്തവൻ എന്നെ തടയുന്നു.
സ്വയം തത്ര ഗമിഷ്യാമി തസ്യ സംയമനോദ്യതഃ
അവനെ തടയാൻ ഞാൻ തന്നെ അവിടെ പോകും.
തത്രാസ്തേ ഭഗവാന് വിഷ്ണുര്ലോകനാഥോ ജഗന്മയഃ
അവിടെ ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയും സകല ജഗതിന്റെ സാരവും ആയ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു വസിക്കുന്നു.
കിം തു ത്വയാ ന താവദ്ധി സംയമ്യാ ധര്മ മാനവാഃ
എങ്കിലും നീ ഇപ്പോൾ തന്നെ ധർമ്മം അനുസരിക്കുന്ന മനുഷ്യരെ നിയന്ത്രിക്കേണ്ടതില്ല.
സംയന്തുര്വാ യഥാ സ്യാദ്ധി തതോ യുദ്ധം സമാചര
എപ്പോഴാണ് നിയന്ത്രണം വേണ്ടത് എന്ന് മനസ്സിലായാൽ അപ്പോൾ യുദ്ധം നടത്തുക.
യത്രാസ്തേ ശേഷപര്യങ്കേ ചതുര്മൂര്തിര്ജനാര്ദനഃ
ശേഷനെന്ന പാമ്പിനെ കിടക്കയാക്കി വിശ്രമിക്കുന്ന നാലു രൂപങ്ങളുള്ള ജനാർദ്ദനൻ അവിടെയുണ്ട്.
സര്വഗത്വാത് കഥമപി അവ്യക്തത്വാച്ച തദ്വദ
അവൻ എല്ലായിടത്തും ഉള്ളവനും, ഏതൊരുവിധത്തിൽ അപ്രത്യക്ഷനുമാണ്; അതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്.
ചതുര്മൂര്തിര്ജഗന്നാഥോ യതാ ബ്രഹ്മംസ്തഥാ ശൃണു
നാലു രൂപങ്ങളുള്ള ഈ ജഗന്നാഥൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് എങ്ങനെ സമാനനാണെന്ന് ഇപ്പോൾ കേൾക്കു.
വാസുദേവാഖ്യമാവ്യക്തം സ്മൃതം ദ്വാദശപത്രകമ്
വാസുദേവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന അപ്രത്യക്ഷൻ പന്ത്രണ്ടു ദളങ്ങളുള്ളവനായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
കാന്യസ്യ ദ്വാദശൈവോക്താ പത്രകാ താനി മേ വദ
ആ പന്ത്രണ്ടു ദളങ്ങൾ ഏവയാണ്? അവയുടെ പേരുകൾ എനിക്ക് പറയൂ.
ശ്രതം സനത്കുമാരേമ തേനാഖ്യാതം ച തന്മമ
സനത്കുമാരൻ ഇത് കേട്ടു, പിന്നെ അതു എനിക്ക് പറഞ്ഞു.
തവാപി തേന ഗദിതം വദ മാമനുപൂര്വശഃ
അത് അവൻ നിനക്കും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; നീ അതിന്റെ ക്രമത്തിൽ എനിക്ക് പറയൂ.
സംജാതം മുനിസാര്ദുല യോഗശാസ്ത്രവിചാരകമ്
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ യോഗശാസ്ത്രം പരിശോധിക്കുന്നവനായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
തൃതീയഃ സനകോ നാമ ചതുര്ഥശ്ച സനന്ദനഃ
മൂന്നാമൻ സനകനാണ്, നാലാമൻ സനന്ദനനാണ്.
ദൃഷ്ട്വാ പഞ്ചശിഖം ശ്രേഷ്ഠം യോഗയുക്തം തപോനിധിമ്
യോഗത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും തപസ്സിന്റെ നിധിയും ആയ ശ്രേഷ്ഠനായ പഞ്ചശിഖനെ കണ്ടു,
മാനമുക്തം മഹായോഗം കപിലാദീനപാസതഃ
അഹങ്കാരം വിട്ട് മഹായോഗത്തിൽ സ്ഥിരനായി, കപിലനും മറ്റുള്ളവരും സേവിക്കുന്നവനായി,