വാമനപുരാണമ്

नारदः परिपप्रच्छ पुराणं वामनाश्रयम्

വാമനനെ ആസ്പദമാക്കി രചിക്കപ്പെട്ട പുരാണത്തെക്കുറിച്ച് നാരദൻ ചോദിച്ചു.

वामनत्वं धृतं पूर्वं तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः

വാമനരൂപം മുമ്പ് എങ്ങനെ സ്വീകരിച്ചുവെന്ന് ഞാൻ ചോദിക്കുമ്പോൾ ദയവായി അതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ പറയൂ.

त्रिदशैर्युयुधे सार्थमत्र मै संशयो महान्

ഈ കാര്യത്തിൽ ദേവന്മാർ ഒന്നിച്ചു യുദ്ധം ചെയ്തു; ഇതിൽ എനിക്ക് വലിയ സംശയമുണ്ട്.

शङ्करस्य प्रिया भार्या बभुव वरवर्णिनी

ശങ്കരന്റെ പ്രിയഭാര്യ വളരെ മനോഹരമായ വർണ്ണം ഉള്ളവളായിരുന്നു.

जाता हिमवतो गेहे गिरीन्द्रस्य महात्मनः

അവൾ മഹാത്മാവായ ഹിമവാന്റെ വീട്ടിലാണ് ജനിച്ചത്.

एतन्मे संशयं छिन्धि सर्ववित् त्वं मतो ऽसि मे

എന്റെ ഈ സംശയം നീക്കിക്കൊടുക്കൂ; നീ എല്ലാം അറിയുന്നവനാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.

व्रतानां विविधानां च विधिमाचक्ष्व मे द्विज

ദ്വിജനേ, വിവിധ വ്രതങ്ങളുടെ ക്രമം എങ്ങനെ ആണെന്ന് ദയവായി എനിക്ക് വിശദീകരിക്കൂ.

प्रोवाच वदतां श्रेष्ठो नारदं तपसो निधिम

വാക്കുകളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, തപസ്സിന്റെ നിധിയായ നാരദനോട് പറഞ്ഞു.

अवधानं स्थिरं कृत्वा शृणुष्व मुनिसत्त्म

മഹർഷേ, മനസ്സ് ഉറപ്പിച്ച് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.

उवाच वचनं दृष्ट्वा ग्रीष्मकालमुपस्थितम्

വൈശാഖകാലം എത്തിയതായി കണ്ടപ്പോൾ അവൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

यत्र वातातपौ ग्रीष्मे स्थितयोर्नौ गमिष्यतः

വേനൽക്കാലത്ത്, കാറ്റും ചൂടും നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, ഞങ്ങൾ ഇരുവരും മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.

निराश्रयो ऽहं सुदती सदारण्यचरः शुभे

സുന്ദരിയേ, ഞാൻ അഭയമില്ലാതെ എല്ലായ്പ്പോഴും കാടുകളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവനാണ്.

निदाघकालमनयत् समं शर्वेण सा सती

ആ സതീ, ശിവനോടൊപ്പം വേനൽക്കാലം ഒരുമിച്ച് കഴിച്ചു.

घनान्धकारिताशो वै प्रावृट्कालोषतिरागवान्

മേഘങ്ങൾ ആകാശദിശകൾ ഇരുണ്ടതാക്കി, പ്രാവൃട്ട് കാലം അതീവ ആസ്വാദ്യമായിത്തീർന്നു.

प्रोवाच वाक्यं देवेशं सती सप्रणयं तदा

അപ്പോൾ സതീ സ്നേഹത്തോടെ ദേവന്മാരുടെ നാഥനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

स्फुरन्ति नीलाभ्रगणेषु विद्युतो वाशन्ति केकारवमेव बर्हिणः

നീലമേഘക്കൂട്ടങ്ങളിൽ മിന്നലുകൾ തെളിയുന്നു; മയിലുകൾ അവരുടെ കേക്കാ ശബ്ദം മുഴക്കി ആലാപിക്കുന്നു.

कदम्बसर्ज्जार्जुनकेतकीद्रुमाः पुष्पाणि मुञ्चन्ति सुमारुताहताः

കദമ്പം, സര്ജം, അർജുനം, കേതകി എന്നിങ്ങനെയുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ, സുന്ദരമായ കാറ്റ് തട്ടി, പൂക്കൾ ചിതറിക്കുന്നു.

यथाश्रयान् योगिगणः समन्तात् प्रवृद्धमूलानपि संत्यजन्ति

യോഗിമാരുടെ കൂട്ടം, തങ്ങള്ക്ക് ആശ്രയമായവയെ പോലും, വേരോടെ വളർന്നവയാണെങ്കിലും, എല്ലാടും ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ.

नूनं समृद्धिं सलिलस्य दृष्ट्वा चरन्ति शूरास्तरुणद्रुमेषु

ജലം സമൃദ്ധിയായി കാണുമ്പോൾ ധൈര്യശാലികൾ ചെറുവൃക്ഷങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

किमत्र चित्रं यदनुज्ज्वलं जनं निषेव्य योषिद् भवति त्वशीला

ഇവിടെ അത്ഭുതമൊന്നുമില്ല; പ്രകാശം ഇല്ലാത്ത ആളുകളുമായി ഇടപഴകുമ്പോൾ സ്ത്രീ അച്ചടക്കം വിട്ടുപോകുന്നത്.

फलैश्च बिल्वाः पयसा तथापगाः पत्रैः सपद्मैश्च महासरांसि

ബില്വവൃക്ഷങ്ങൾ ഫലം നൽകുന്നു, നദികൾ വെള്ളം നൽകുന്നു, വലിയ തടാകങ്ങൾ ഇലകളും താമരകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

गृहं कुरुष्वात्र महाचजलोत्तमे सुनिर्वृता येन भवामि शंभो

ശംഭോ, ഈ വലിയ ജലാശയത്തിനരികിൽ നല്ലൊരു വീട് പണിയൂ, ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കാനായി.

न मे ऽस्ति वित्तं गृहसंचयार्थे मृगारिचर्मावरणं मम प्रिये

എനിക്ക് വീട്ടുപകരണങ്ങൾക്കായി സമ്പത്ത് ഇല്ല; എന്റെ പ്രിയേ, എന്റെ വസ്ത്രം കാട്ടുപോത്തിന്റെ തോലാണ്.

केयूरमेकं मम कम्बलस्त्वहिर्द्वितीयमन्यो भुजगो धनञ्जयः

എനിക്ക് ഒരു കൈവളയമേ ഉള്ളൂ, എന്റെ കംബളം നീയാണു; മറ്റേത് ധനഞ്ജയ എന്ന പാമ്പാണ്.

नीलो ऽपि नीलाञ्जनतुल्यवर्णः श्रोणीतटे राजति सुप्रतिष्ठः

നീലനിറമുള്ളവൻ, കജലിന്റെ നിറംപോലെയുള്ളവൻ, കിടക്കയിൽ ഉറപ്പായി വെച്ചപ്പോൾ തിളങ്ങുന്നു.

अवनितसमवेक्ष्य स्वामिनो वासकृच्छ्रात् परिवदति सरोषं लज्जयोच्छ्वस्य चोष्म्

സ്വാമിയുടെ വാസസ്ഥലത്തിനായി കഷ്ടപ്പെടുന്നത് കണ്ടു ദാസൻ കോപത്തോടും ലജ്ജയോടും കൂടി ശ്വാസം പുളച്ച് കുറ്റം പറയുന്നു.

वृक्षमूले स्थिताया मे सुदुःखेन वदाम्यतः

വൃക്ഷത്തിന്റെ വേരിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ ഞാൻ വലിയ ദുഃഖത്തോടെ സംസാരിക്കുന്നു.

ततो ऽभवन्नाम तेदश्वरस्य जीमूतकेतुस्त्विति विश्रुतं दिवि

അപ്പോൾ ആ കുതിരയ്ക്ക് ജീമൂതകേതു എന്ന പേരാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായത്.

लोकान्न्दकरी रम्या शरत् समभवन्मुने

ലോകങ്ങളെ പ്രകാശിപ്പിച്ച രമണീയമായ ശരദ്കാലം വന്നു, മഹർഷേ.