ശ്രേഷ്ഠമായ ബ്രഹ്മർഷിയേ, അദ്ഭുതമായ പർവതങ്ങളിലും വിശിഷ്ട സ്ഥലങ്ങളിലും ദേവതകൾ വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ സ്ഥിരതയോടെ വസിക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം. മണിമത് പർവതത്തിൽ ശംഭു, ബ്രഹ്മണ്യത്തിൽ പ്രജാപതി, ഔഷധപർവതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ വിശ്ണു വസിക്കുന്നു. ഗയയിൽ, ഗോവിന്റെ നാഥനും ദേവനും ഗദാധരനും പ്രഭുവും വസിക്കുന്നു. മഹേന്ദ്രപർവതത്തിന്റെ ദക്ഷിണഭാഗത്തിലെ പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ അർദ്ധനാരീശ്വരൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. സഹ്യപർവതത്തിൽ വൈകുന്ഠനും, പരിയത്രയിൽ അപരാജിതനും, മലയപർവതത്തിൽ സൗഗന്ധിയും, വിന്ധ്യപർവതത്തിന്റെ അടിവരയിൽ സദാശിവനും, പഞ്ചാലദേശങ്ങളിൽ പഞ്ചാലികയും, മധുപതയിൽ സ്വയമ്ഭൂവും, പുഷ്കരയിൽ അയോഗന്ധിയും നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ ദേശത്തിലും അവിമുക്തയും ലോളയും പാടപ്പെടുന്നു. കുമാരധാരയിൽ ബഹ്ലീഷയും, ബർഹിന എന്ന രൂപത്തിൽ കാർത്തികേയനും വസിക്കുന്നു. കിഷ്കിന്ദയിൽ വസിക്കുന്നവർ എന്നെ വണമാലിന എന്ന പേരിൽ വിളിക്കുന്നു. ശ്രീവത്സധാരിയുമായ്, ഉജ്വലമായ രൂപവും ഐശ്വര്യത്തിന്റെ നാഥനുമായ്, നർമദയിൽ ശ്രീഭഗവാൻ വസിക്കുന്നു. അർബുദ, ത്രിസൗപർണ്ണ, സൂകരാചല എന്നീ ഭൂമിയെ താങ്ങുന്ന പർവതങ്ങളിൽ, ഇവിടെയും ശശിശേഖരൻ എന്ന മൂന്നാമൻ പ്രശസ്തനാണ്. ഹേമകൂട്ടത്തിൽ ഹിരണ്യാക്ഷനും, ശരവണത്തിൽ സ്കന്ദനും, പദ്മനാഭൻ സർവസുഖദാതാവായും, മഹാഹംസയും, പ്രയാഗത്തിൽ വടേശ്വരനും, ഭില്ലീവനത്തിൽ മഹായോഗയും, മാദ്രസിൽ പുരുഷോത്തമനും, ശൂർപാരകയിൽ ചതുർഭുജനും, മഗധയിൽ അമൃതനാഥനും, ദണ്ടകാരണ്യത്തിൽ വനസ്പതിയും വസിക്കുന്നു. മഹാകോഷയിൽ ഹംസങ്ങൾ കൊണ്ടു വലിച്ചുപോകുന്ന പാപനാശകനും, വിന്ധ്യപർവതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ മഹാശൈരിനും, കാന്തയിൽ മധുസൂദനനും, ലൗഹദണ്ഡയിൽ ഹൃഷീകേശനും, കോസലയിൽ മനോഹരനായ ഭഗവാനും, ദേവകാനദ്യയിൽ ഭൂധരനും, മഹോദയിൽ കുശപ്രിയനും, സിന്ധുവനത്തിൽ സുനേത്രനും, ശൂരപുരയിൽ ശൂരനും, ഭിമയിൽ ശങ്കുകർണ്ണനും, ശാലവനത്തിൽ ഭിമനും, മഹിലാശൈലയിൽ മഹേശനും, കാമരൂപത്തിൽ ശശിപ്രഭയും വസിക്കുന്നു. സിംഹളദ്വീപിൽ ഉപേന്ദ്രനും, ശക്രാഹ്വയിൽ കുണ്ടമാലിനും, അവിടെയും കാലാഗ്നിരുദ്രനും, മറ്റൊരു കൃത്തിവാസസും, മഹാതലയിൽ ദേവേശനും ചാഗലേശ്വരനും പ്രശസ്തരാണ്. ആയിരം കണ്ണുകളുള്ളവൻ, അസുരന്മാരെ കീഴടക്കാൻ ഗദയെടുത്തവൻ, ഭൂമിയിൽ പദ്മസന്നിഭനും, നിലത്തുനിൽക്കുന്ന ചക്രധാരിയും, മഹർലോകത്തിൽ അഗസ്ത്യനും, ഭൂമിയിൽ കപിലമുനിയും, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ബ്രഹ്മാവും, ആഴത്തിലുള്ള തപസ്സിൽ നിറഞ്ഞ, ആലോചനാതീതവും ആധാരമില്ലാത്തതും, അകാശമില്ലാത്തതുമായത്. പ്ലക്ഷദ്വീപിൽ, ഗരുഡവാഹനൻ പ്രശസ്തനാണ്. ശാകയിൽ ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ളവൻ നിലകൊള്ളുന്നു; പുഷ്കരയിൽ ധർമരാജാവും. ഈ ഭൂമിയിൽ, ജലത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് അറ്റത്തുള്ള ദേശങ്ങളിലേക്കും, ചലിക്കുന്നവരിലും അചലങ്ങളിലുമാണ് ഈ ദേവതകളുടെ വാസം. ഇവിടെയുള്ള ധർമ്മദാതാക്കളും, മഹാശക്തിയുള്ളവരും, മേഘങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുകയും ഹവിസുകൾ ആഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരും സ്തുത്യർഹരാണ്. ദേവതകളും മനുഷ്യരും സാദ്ധ്യരും, ഇവിടെയാകെ ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, ഒടുവിൽ മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു. ഈവിധം, വിവിധ പർവതങ്ങളിൽ, ദേശങ്ങളിൽ, ദ്വീപുകളിൽ, ദേവതകൾ വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നതും, അവരുടെ മഹത്വവും, സാന്നിധ്യവും, ഈ ലോകത്തിലാകെ പടർന്നു കിടക്കുന്നതുമാണ്.