വസിഷ്ഠമുനിയേ, വേനല്ക്കാലം എത്തിച്ചേര്ന്നതറിഞ്ഞ് ശിവന് ഈ വാക്കുകള് പറഞ്ഞു. വേനലിന്റെ കാറ്റും ചൂടും തുടരുമ്പോള് ഞങ്ങള് ഇരുവരും കാടിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു. "സുന്ദരിയായ സതീ, എനിക്ക് അഭയാര്ത്ഥനയില്ലാതെ എപ്പോഴും കാടുകളില് അലയുന്നു," എന്ന് ശിവന് പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ സതിയും ശിവനും ചേര്ന്ന് വേനല്ക്കാലം കഴിച്ചു. ശൃംഗാരഭരിതമായ മഴക്കാലം ആകാശത്ത് കറുത്ത മേഘങ്ങള് നിറഞ്ഞു, ദിശകള് ഇരുണ്ടുപോയി. അപ്പോള് സതീ സ്നേഹപൂര്വ്വം ദേവാദിദേവനായ ശിവനോട് പറഞ്ഞു. കറുത്ത നീല മേഘക്കൂട്ടങ്ങളില് ഇടിമിന്നല് തെളിഞ്ഞു, മയിലുകള് കേക്കാ ശബ്ദം മുഴക്കി. കാടുകളില് കദംബ, സര്ജ, അര്ജുന, കേതകി എന്നീ മരങ്ങള് നേരിയ കാറ്റില് തങ്ങളുടെ പൂക്കള് ചിതറിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ യോഗികളുടെ കൂട്ടം, തങ്ങളുടെ ആധാരമായ ആഴമുള്ള വേരുകളുള്ളവരെ പോലും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ജലസമ്പത്ത് കണ്ട ധീരന്മാര് പുതുപുതിയ മരങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. പ്രകാശം ഇല്ലാത്തവരുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിച്ച സ്ത്രീ ദുഷ്പ്രവര്ത്തനത്തിലേക്ക് വഴുതിപ്പോകുന്നത് അത്ഭുതകരമല്ല. ബില്വമരങ്ങള് പഴം കായ്ക്കുന്നു, നദികള് ജലം നല്കുന്നു, വലിയ തടാകങ്ങള് ഇലകളും താമരകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെടുന്നു. "ഈ മഹാനദിക്കരയില് ഒരു ഭവനം പണിയൂ, ശംഭോ, ഞാന് സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുവാന്," എന്നായിരുന്നു സതിയുടെ അപേക്ഷ. "എനിക്ക് ഭവനോപകരണങ്ങള്ക്കായി ധനം ഇല്ല; എന്റെ ഉടുപ്പു മൃഗചര്മ്മം മാത്രമാണ്, പ്രിയേ," ശിവന് മറുപടി പറഞ്ഞു. "ഒരു കൈവളയമുണ്ട്, നീ തന്നെ എന്റെ കംബളമാണ്; മറ്റൊന്ന് ധനഞ്ജയ എന്ന പാമ്പാണ്," എന്നും പറഞ്ഞു. ആ നീലനിറമുള്ള പാമ്പ്, കാജലിന്റെ നിറംപോലെയുള്ളത്, കമരത്തില് ഉജ്വലമായി ദൃഢമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. സ്വാമിയുടെ അഭയാര്ത്ഥനയിലുണ്ടായ കഷ്ടത കണ്ടു ദാസന് ലജ്ജയും കോപവും ഉറ്റു ശ്വാസം വിട്ട് പരാതിപ്പെട്ടു. "വൃക്ഷമൂലത്തില് നിന്നു വലിയ ദുഃഖത്തോടെ ഞാന് സംസാരിക്കുന്നു," എന്നു പറഞ്ഞു. അപ്പോള് ആ കുതിരയ്ക്ക് ജിമൂതകേതു എന്ന പേര് സ്വര്ഗ്ഗത്തില് പ്രസിദ്ധമായി. ശരദ്വസന്തം വന്നു, മഹർഷേ, ലോകങ്ങള്ക്ക് പ്രകാശം നല്കി. താമരകള് സുഗന്ധം പരത്തി, പക്ഷികള് കൂടിട്ടു, മാന്മരങ്ങളുടെ കൊമ്പുകള് മൂര്ച്ചയോടെ, ജലങ്ങള് അശുദ്ധമായി. കൃഷിക്കാരുടെ ഗ്രാമങ്ങളിലും സന്തോഷം നിറഞ്ഞു, ധാര്മ്മികന്മാര് തൃപ്തിയില് ജീവിച്ചു. ദിശകളുടെ മുഖങ്ങള് പോലെ, ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങള് പോലെ, ധാര്മ്മികരുടെ മനസ്സും ശുദ്ധമായി. ശിവന് സതിയെ കൂട്ടി മന്ദരാചലാധിപനോടു സമീപിച്ചു. ശംഭു, മഹാത്മാവായ ശിവന്, സത്യയോടൊപ്പം ആനന്ദിച്ചു. പ്രജാപതികളില് ശ്രേഷ്ഠനായ ദക്ഷന് യാഗം നടത്താന് തുടങ്ങി. കശ്യപന്മാരെ വിളിച്ച് സഭാംഗങ്ങളാക്കി. അനസൂയയോടും അത്രിയോടും, ധൃതിയോടും കൗശികനോടും കൂടി, ചന്ദ്രനോടും, അങ്കീരസ്മുനിയോടും കൂടി, വേദവിദ്യകളില് പ്രാവീണ്യമുള്ള ധാര്മ്മികരായ പണ്ഡിതന്മാരെ ക്ഷണിച്ചു. അവര്ക്ക് യാഗവാടിയിലെ കവാടരക്ഷയുടെ ഉത്തരവാദിത്വം നല്കി. ഭൃഗുവിനെ മന്ത്രപ്രയോജനത്തിന് യുക്തമായി നിയോഗിച്ചു. പ്രജാപതിയെ ധനാധിപതിയായി നിയമിച്ചു. ശങ്കരനോടും സതിയോടും വിട്ടുവെച്ച് മറ്റെല്ലാവരെയും യാഗത്തിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. മൂത്തവനും ശ്രേഷ്ഠനുമായ, ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടവനും അഗ്രഗണ്യനുമായ ശിവനെ ക്ഷണിച്ചില്ല. കപാലിനായ മഹേശ്വരനെ ദക്ഷന് ഇച്ഛിച്ചില്ല. ദേവതകളില് ശ്രേഷ്ഠനായ, ത്രിശൂലധാരിയായ, ത്രിനേത്രനായ കപാലി ശിവന് ഇങ്ങനെ ആയത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് ചോദിച്ചു. ആദിപുരാണത്തില് ബ്രഹ്മാവാണ് ഇതിനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞത്. സൂര്യനും നക്ഷത്രങ്ങളും ശക്തിഹീനരായപ്പോള്, കാറ്റും അഗ്നിയും ഇല്ലാതായപ്പോള്, പര്വ്വതങ്ങളും മരങ്ങളും മുങ്ങിപ്പോയി, എല്ലാം കടക്കാനാവാത്ത അന്ധകാരത്തില് മൂടപ്പെട്ടപ്പോള്— ഇങ്ങനെ ആ കഥ പുരാണത്തില് പറയുന്നു.