ಭವಾನ್ ಯಥಾ ರಾಕ್ಷಸಸತ್ತಮೇಷು ಪಾಶೇಷು ನಾಗಸ್ತಿಮಿತೇಷು ಬನ್ಧಃ
ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದಂತೆ, ಬಂಧನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಹಕ್ಕಿಗಳ ಬಂಧವೇ ಮುಖ್ಯವಾದಂತೆ,
ಪುಷ್ಪೇಷು ಜಾತೀ ನಗರೇಷು ಕಾಞ್ಚೀ ನಾರೀಷು ರಮ್ಭಾ ಶ್ರಮೀಣಾಂ ಗೃಹಸ್ಥಃ
ಹೂಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಹೂವು, ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಚಿ, ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಂಭೆ, ಶ್ರಮಿಕರಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥನು ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
ಫಲೇಷು ಚೂತೋ ಮುಕುಲೇಷ್ವಶೋಕಃ ಸರ್ವೌಷಧೀನಾಂ ಪ್ರವರಾ ಚ ಪಥ್ಯಾ
ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾವು ಮುಖ್ಯವಾದದು; ಮೊಗ್ಗುಗಳಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ಮೊಗ್ಗು ಮೇಲು; ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಥ್ಯೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ.
ಶ್ವೇತೇಷು ದುಗ್ಧಂ ಪ್ರವರಂ ಯಥೈವ ಕಾರ್ಪಾಸಿಕಂ ಪ್ರಾವರಣೇಷು ಯದ್ವತ್
ಬಿಳಿ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಹೀಗೆ ಹೊದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಮೇಲು.
ಶಾಕೇಷು ಮುಖ್ಯಾ ತ್ವಪಿ ಕಾಕಮಾಚೀ ರಸೇಷು ಮುಖ್ಯಂ ಲವಣಂ ಯಥೈವ
ತರಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಕಮಾಚಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದು; ರುಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಮುಖ್ಯ.
ಮಹೀರುಹೇಷ್ವೇವ ಯಥಾ ವಟಶ್ಚ ಯಥಾ ಹರೋ ಜ್ಞಾನವತಾಂ ವರಿಷ್ಠಃ
ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಅಳದಮರ ಮೇಲು; ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
ದುರ್ಗೇಷು ರೌದ್ರೇಷು ನಿಶಾಚರೇಶ ನೃಪಾತನಂ ವೈತರಣೀ ಪ್ರಧಾನಾ
ಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರ ಅಧಿಪತಿ ವೈತರಣಿ, ರಾಜರ ಪತನಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾದದು.
ನ ನಿಷ್ಕೃತಿಶ್ಚಾಸ್ತಿ ಕೃತಘ್ನವೃತ್ತೇಃ ಸುಹೃತ್ಕೃತಂ ನಾಶಯತೋ ಽಬ್ದಕೋಟಿಭಿಃ
ಮಿತ್ರನಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಪರಿಹಾರವೇ ಇಲ್ಲ; ಕೋಟಿಕೋಟಿ ವರ್ಷವಾದರೂ ಆ ಪಾಪವು ಹೋಗದು.
ಜಮ್ಬೂದ್ವೀಪಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥಾನಂ ಕಥಯನ್ತು ಮಹರ್ಷಯಃ
ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಿ.
ನವಭೇದಂ ಸುವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಸ್ವರ್ಗಸೋಕ್ಷಫಲಪ್ರದಮ್
ಅದು ಒಂಬತ್ತು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ; ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪೂರ್ವ ಉತ್ತರತಶ್ಚಾಪಿ ಹಿರಣ್ಯೋ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ
ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಹಿರಣ್ಯನು, ರಾಕ್ಷಸರ ಅಧಿಪತಿ ಇದ್ದಾನೆ.
ಭಾರತೋ ದಕ್ಷಿಣೇ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಹರಿರ್ದಕ್ಷಿಣಪಶಚಿಮೇ
ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹರಿಯು ದಕ್ಷಿಣಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ.
ಉತ್ತರೇ ಚ ಕುರುರ್ವರ್ಷಃ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಸಮಾವೃತಃ
ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕುರುವರ್ಷ ಇದೆ, ಅದು ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇಲಾವೃತಾದ್ಯಾ ಯೇ ಚಾಷ್ಟೌ ವರ್ಷಂ ಮುಕ್ತ್ವೈವ ಭಾರತಮ್
ಭಾರತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಇಳಾವೃತದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಇನ್ನೆಂಟು ಭಾಗಗಳಿವೆ.
ವಿಪರ್ಯಯೋ ನ ತೇಷ್ವಸ್ತಿ ನೋತ್ತಮಾಧಮಮಧ್ಯಮಾಃ
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ; ಯಾವುದೂ ಮೇಲು, ಕೆಳ, ಮಧ್ಯಮವಲ್ಲ.
ಸಾಗರಾನ್ತರಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ಅಗಮ್ಯಾಶ್ಚ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಎಲ್ಲವೂ ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ನಾಗದ್ವೀಪಃ ಕಟಾಹಶ್ಚ ಸಿಂಹಲೋ ವಾರುಣಸ್ತಥಾ
ನಾಗದ್ವೀಪ, ಕಟ್ಟಾಹ, ಸಿಂಹಳ, ವಾರುಣ ಎಂಬ ದ್ವೀಪಗಳೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಕುಮಾರಾಖ್ಯಃ ಪರಿಖ್ಯಾತೋ ದ್ವೀಪೋ ಽಯಂ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರಃ
ಕುಮಾರ ಎಂಬ ದ್ವೀಪವು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ನಡುವೆ ಇದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆನ್ಧ್ರಾ ದಕ್ಷಿಮತೇ ವೀರ ತುರುಷ್ಕಾಸ್ತ್ವಪಿ ಚೋತ್ತರೇ
ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರರು, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ತುರುಷ್ಕರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಇಜ್ಯಾಯುದ್ಧವಣಿಜ್ಯಾದ್ಯೈಃ ಕರ್ಮಭಿಃ ಕೃತಪಾವನಾಃ
ಪೂಜೆ, ಯುದ್ಧ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಅವರು ಪವಿತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ವಿನ್ಧ್ಯಶ್ಚ ಪಾರಿಯಾತ್ರಶ್ಚ ಸಪ್ತಾತ್ರ ಕುಲಪರ್ವತಾಃ
ವಿಂಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾರಿಯಾತ್ರ ಎಂಬುವು ಇಲ್ಲಿ ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ವಿಸ್ತಾರೋಚ್ಛ್ರಾಯಿಣೋ ರಮ್ಯಾ ವಿಪುಲಾಃ ಶುಭಸಾನವಃ
ಈ ಪರ್ವತಗಳು ವಿಶಾಲವಾಗಿವೆ, ಎತ್ತರವಾಗಿವೆ, ಸುಂದರವಾಗಿವೆ, ದೊಡ್ಡದಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾದ ಇಳಿಜಾರನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ವಾತನ್ಧಮೋ ವೈದ್ಯುತಶ್ಚ ಮೈನಾಕಃ ಸರಸಸ್ತಥಾ
ವಾತಂಧಮ, ವೈದ್ಯುತ, ಮೈನಾಕ ಮತ್ತು ಸರಸ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.
ಉಜ್ಜಾಯನಃ ಪುಷ್ಪಗಿರಿರರ್ಬುದೋ ರೈವತಸ್ತಥಾ
ಉಜ್ಜಾಯನ, ಪುಷ್ಪಗಿರಿ, ಅರ್ಬುಡ ಮತ್ತು ರೈವತ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.
ಶ್ರೀಪರ್ವತಃ ಕೋಙ್ಗಣಶ್ಚ ಶತಶಽನ್ಯೇ ಽಪಿ ಪರ್ವತಾಃ
ಶ್ರೀಪರ್ವತ, ಕೊಂಗಣ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ನೂರಾರು ಪರ್ವತಗಳೂ ಇವೆ.
ತೈಃ ಪೀಯನ್ತೇ ಸರಿಚ್ಛ್ರೇಷ್ಠಾ ಯಾಸ್ತಾಃ ಸಮ್ಯಙ್ ನಿಶಾಮಯಃ
ಈ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನದಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು.
ಶತದ್ರುಶ್ಚನ್ದ್ರಿಕಾ ನೀಲಾ ವಿತಸ್ತೈರಾವತೀ ಕುಹೂಃ
ಶತದ್ರು, ಚಂದ್ರಿಕಾ, ನೀಲಾ, ವಿತಸ್ತಾ, ಇರಾವತಿ ಮತ್ತು ಕುಹೂ ಎಂಬ ನದಿಗಳು.
ಗೋಮತೀ ಧೂತಪಾಪಾ ಚ ಬಾಹುದಾ ಸದೃಷದ್ವತೀ
ಗೋಮತಿ, ಧೂತಪಾಪಾ, ಬಾಹುದಾ ಮತ್ತು ಸದೃಶದ್ವತಿ ಎಂಬ ನದಿಗಳು.
ಸರೂಶ್ಚ ಸಲೌಹಿತ್ಯಾ ಹಿಮವತ್ಪಾದನಿಃಸೃತಾಃ
ಸರೂ ಮತ್ತು ಲೌಹಿತ್ಯ ಎಂಬ ನದಿಗಳು ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತದ ಪಾದದಿಂದ ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ.
ಪರ್ಣಾಶಾ ನನ್ದಿನೀ ಚೈವ ಪಾವನೀ ಚ ಮಹೀ ತಥಾ
ಪರ್ಣಾಶಾ, ನಂದಿನಿ, ಪಾವನಿ ಮತ್ತು ಮಹಿ ಎಂಬ ನದಿಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.