ಉಗ್ರಾಯುಧಂ ಚಿಕ್ಷುರರಕ್ತಬೀಜೌ ಸಮಾದಿದೇಶಾಥ ಮಹಾಸುರೇನ್ದ್ರಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಸುರರ ನಾಯಕನು ಉಗ್ರಾಯುಧ, ಚಿಕ್ಷುರ ಮತ್ತು ರಕ್ತಬೀಜರನ್ನು ಕರೆಯಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು.
ಆಗಮ್ಯ ಮೂಲೇ ಶಿವಿರಂ ನಿವೇಶ್ಯ ತಸ್ಥುಶ್ಚ ಸಞ್ಜಾ ದನುನನ್ದನಾಸ್ತೇ
ಅವರು ಬಂದು, ಪರ್ವತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಹಾಕಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತರು, ಆ ಧನುಪుత್ರರು.
ಮಯಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ರಿಪುಸೈನ್ಯಮರ್ದೀ ಸ ದುನ್ದುಭಿರ್ದುನ್ದುಭಿನಿಃಖನಸ್ತು
ಮಾಯನ ಮಗ ದುಂದುಭಿ, ಶತ್ರುಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಡೊಳ್ಳು ಬಾರಿಸುವವನು.
ಕುಮಾರಿ ದೂತೋ ಽಸ್ಮಿ ಮಹಾಸುರಸ್ಯ ರಮ್ಭಾತ್ಮಜಸ್ಯಾಪ್ರತಿಮಸ್ಯ ಯುದ್ಧೇ
ಕನ್ಯೆ, ನಾನು ಮಹಾಸುರನಾದ ರಂಭನ ಅಪೂರ್ವ ಪುತ್ರನ ಯುದ್ಧದ ದೂತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ವಾಕ್ಯಂ ಚ ಯದ್ರಮ್ಭಸುತೋ ಬಭಾಷೇ ವದಸ್ವ ತತ್ಸತ್ಯಮಪೇತಮೋಹಃ
ನೀನು ಮೋಹವಿಲ್ಲದೆ, ರಂಭನ ಮಗನು ಹೇಳಿದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳು.
ಸುಖೋಪವಿಷ್ಟಃ ಪರಮಾಸನೇ ಚ ರಮ್ಭಾತ್ಮಜೇನೋಕ್ತಮುವಾಚ ವಾಕ್ಯಮ್
ಪರಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ರಂಭನ ಮಗನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಯಥಾಮರಾ ಹೀನಬಲಾಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಭ್ರಮಾನ್ತಿ ಯುದ್ಧೇ ವಿಜಿತಾ ಮಯಾ ತೇ
ಹಾಗೆ ದೇವತೆಗಳು ನನ್ನಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಹೀನರಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ.
ಇನ್ದ್ರೋ ಽಸ್ಮಿ ರುದ್ರೋ ಽಸ್ಮಿ ದಿವಾಕರೋ ಽಸ್ಮಿ ಸರ್ವೇಷು ಲೋಕ್ಷ್ವಧಿಪೋ ಽಸ್ಮಿ ಬಾಲೇ
ನಾನು ಇಂದ್ರನು, ನಾನು ರುದ್ರನು, ನಾನು ಸೂರ್ಯನು; ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಬಾಲೆ, ನಾನು ಅಧಿಪತಿ.
ಯೋ ಮಾಂ ಹಿ ಸಂಗ್ರಾಮಮುಪೇಯಿವಾಂಸ್ತು ಭೂತೋ ನ ಯಕ್ಷೋ ನ ಜಿಜೀವಿಷುರ್ಯಃ
ಯಾರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಎದುರುಬಂದರೂ, ಭೂತವಾಗಿರಲಿ, ಯಕ್ಷನಾಗಿರಲಿ, ಯಾರಿಗೂ ಬದುಕಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಸ್ರಾವಣಿ ಮಾಮದ್ಯ ಸಮಾಗತಾನಿ ವೀರ್ಯಾರ್ಜಿತಾನೀಹ ವಿಶಾಲನೇತ್ರೇ
ವಿಶಾಲ ಕಣ್ಣುಗಳವಳೇ, ಈ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಯಶಸ್ಸುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡಿವೆ.
ತಸ್ಮಾದ್ ಭಜಸ್ವೇಹ ಜಗತ್ಪತಿಂ ಮಾಂ ಪತಿಸ್ತವಾರ್ಹೇ ಽಸ್ಮಿ ವಿಭುಃ ಪ್ರಭುಶ್ಚ
ಆದುದರಿಂದ, ನಾನು ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪತಿಯಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೋ; ನಾನು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯನೂ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ.
ಸತ್ಯಂ ಪ್ರಭುರ್ದಾನವರಾಟ್ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಸತ್ಯಂ ಚ ಯುದ್ಧೇ ವಿಜಿತಾಮರಾಶ್ಚ
ನಿಜವಾಗಿಯೂ, ದಾನವರಾಧಿಪತಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು; ನಿಜವಾಗಿಯೂ, ದೇವತೆಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತಿದ್ದಾರೆ.
ತಂ ಚೇತ್ ಪ್ರದದ್ಯಾನ್ಮಹಿಷೋ ಮಮಾದ್ಯ ಭಜಾಮಿ ಸತ್ಯೇನ ಪತಿಂ ಹಯಾರಿಮ್
ಇಂದು ಆ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ನನಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರೆ, ನಾನು ಸತ್ಯದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ನನ್ನ ಗಂಡನಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
ದದ್ಯಾತ್ಸ್ವಮೂರ್ಧಾನಮಪಿ ತ್ವದರ್ಥೇ ಕಿಂ ನಾಮ ಶುಲ್ಕಂ ಯದಿಹೈವ ತಭ್ಯಮ್
ನಿನ್ನಿಬ್ಬರಿಗಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನೂ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗಾದರೆ, ಈಗಲೇ ಕೊಡಬೇಕಾದ ವರದಕ್ಷಿಣೆಗೆ ಏನು ಬೆಲೆ?
ವಿಹಸ್ಯ ಚೈತದ್ವಚನಂ ಬಭಾಷೇ ಹಿತಾಯ ಸರ್ವಸ್ಯ ಚರಾಚರಸ್ಯ
ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವಳು ನಗುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲ ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು.
ಯೋ ಜೇಷ್ಯತೇ ಽಸ್ಮತ್ಕುಲಜಾಂ ರಣಾಗ್ರೇ ತಸ್ಯಾಃ ಸ ಭರ್ತ್ತಾಪಿ ಭವಿಷ್ಯತೀತಿ
ಯಾರು ನನ್ನ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೋ, ಅವನೇ ಅವಳ ಗಂಡನಾಗುವನು.
ಗತ್ವಾ ನಿವೇದಯಾಮಾಸ ಮಹಿಷಾಯ ಯಥಾತಥಮ್
ಅವನು ಹೋಗಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಹಿಷಾಸುರನಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು.
ಆಗತ್ಯ ವಿನ್ಧ್ಯಶಿಖರಂ ಯೋದ್ಧಧುಕಾಮಃ ಸರಸ್ವತೀಮ್
ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿ, ಅವನು ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರಕ್ಕೆ, ಸರಸ್ವತಿಗೆ ಬಂದನು.
ಸೇನಾಗ್ರಗಾಮಿನಂ ಚಕ್ರೇ ನಮರಂ ನಾಮ ದಾನವಮ್
ಅವನು ನಮರ ಎಂಬ ದಾನವನನ್ನು ಸೇನೆಯ ನಾಯಕನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು.
ಬಲೇಕದೇಶಮಾದಾಯ ದುರ್ಗಾ ದುದ್ರಾವ ವೇಗಿತಃ
ದुರ್ಗೆ ಸೇನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವೇಗವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.
ಊಚುರ್ವಾಕ್ಯಂ ಮಹಾದೇವೀಂ ವರ್ಮ ಹ್ಯಾಬನ್ಧ ಚಾಮ್ಬಿಕೇ
ಅವರು ಮಹಾದೇವಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, 'ಅಂಬಿಕೆ, ನೀನು ಕವಚವನ್ನು ಧರಿಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಕವಚಂ ಕೋ ಽತ್ರ ಸಂತಿಷ್ಠೇತ್ ಮಮಾಗ್ರೇ ದಾನವಾಧಮಃ
ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೀನ ದಾನವನು ನನ್ನ ಎದುರು ಕವಚ ಧರಿಸಿ ನಿಲ್ಲಲು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ?
ತದಾ ರಕ್ಷಾರ್ಥಮಸ್ಯಾಸ್ತು ವಿಷ್ಣುಪಞ್ಜರಮುಕ್ತವಾನ್
ಅವಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಪಂಜರವನ್ನು ಜಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಅವಧ್ಯಂ ದೈವತೈಃ ಸರ್ವೇರ್ಮಹಿಷಂ ಪ್ರತ್ಯಪೀಯತ್
ಮಹಿಷಾಸುರನು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಜೇಯನೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
ಪ್ರೋಕ್ತಂ ತಯಾ ಚಾಪಿ ಹಿ ಪಾದಘಾತೈರ್ನಿಷೂದಿತೋ ಽಸೌ ಮಹಿಷಾಸುರೇನ್ದ್ರಃ
ಆದರೂ ಅವಳ ಕಾಲುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು, ಆ ಮಹಿಷಾಸುರನ ರಾಜನನ್ನು ಅವಳು ಬಲಿಪಡಿಸಿದಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಕಸ್ತಸ್ಯ ಕುರ್ಯಾದ್ ಯುಧಿ ದರ್ಫಹಾನಿಂ ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಿತಶ್ಚೇತಸಿ ಚಕ್ರಪಾಣಿಃ
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಚಕ್ರಧಾರಿ ದೇವರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವವನ ಗರ್ವವನ್ನು ಯಾರು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಲ್ಲರು?
ಸವಾಹನಂ ಹತವತೀ ತಥಾ ವಿಸ್ತರತೋ ವಾದ
ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನು ಏರಿದ್ದ ವಾಹನವನ್ನು ಕೊಂದು, ಆ ವಿವಾದವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಿದಳು.
ವಿದ್ಯಾಮಾನೇಷು ಶಸ್ತ್ರೇಷು ಯತ್ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ತಮಮರ್ದಯತ್
ಅಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ಅವಳ ಪಾದಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕುಸಿತಾಳಿಸಿದಳು.
ವೃತ್ತಾಂ ದೇವಯುಗಸ್ಯಾದೌ ಪುಣ್ಯಾಂ ಪಾಪಭಯಾಪಹಾಮ್
ದೇವತೆಗಳ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಘಟನೆ ಪವಿತ್ರವಾದದು, ಪಾಪದ ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸಗಜಾಶ್ವರಥೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ದೃಷ್ಟೋ ದೇವ್ಯಾ ಯಥೇಚ್ಛಯಾ
ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಆಕೆಯ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥಗಳೊಂದಿಗೆ ನೋಡಲಾಯಿತು.