ವಾಮನಪುರಾಣಮ್

नारदः परिपप्रच्छ पुराणं वामनाश्रयम्

ನಾರದನು ವಾಮನನನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟ ಪುರಾಣವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದನು.

वामनत्वं धृतं पूर्वं तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः

ನಾನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಈ ವಾಮನ ರೂಪವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹೇಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

त्रिदशैर्युयुधे सार्थमत्र मै संशयो महान्

ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು; ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಶಯವಿದೆ.

शङ्करस्य प्रिया भार्या बभुव वरवर्णिनी

ಶಂಕರನ ಪ್ರಿಯ ಭಾರ್ಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ವರ್ಣವಳುವಳಾಗಿದ್ದಳು.

जाता हिमवतो गेहे गिरीन्द्रस्य महात्मनः

ಅವಳು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಹಿಮವಂತನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದಳು.

एतन्मे संशयं छिन्धि सर्ववित् त्वं मतो ऽसि मे

ನನ್ನ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ನೀನು ದೂರಮಾಡು; ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನೆಂದು ನಾನು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ.

व्रतानां विविधानां च विधिमाचक्ष्व मे द्विज

ದ್ವಿಜ, ವಿವಿಧ ವ್ರತಗಳ ವಿಧಿಯನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸು.

प्रोवाच वदतां श्रेष्ठो नारदं तपसो निधिम

ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾದ ನಾರದನಿಗೆ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

अवधानं स्थिरं कृत्वा शृणुष्व मुनिसत्त्म

ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಕೇಳು.

उवाच वचनं दृष्ट्वा ग्रीष्मकालमुपस्थितम्

ಗ್ರೀಷ್ಮಕಾಲ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

यत्र वातातपौ ग्रीष्मे स्थितयोर्नौ गमिष्यतः

ಗ್ರೀಷ್ಮದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲು ಇದ್ದಾಗ ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

निराश्रयो ऽहं सुदती सदारण्यचरः शुभे

ಸುಂದರಿಯೇ, ನಾನು ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದೆ ಸದಾ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

निदाघकालमनयत् समं शर्वेण सा सती

ಆ ಸತೀ, ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಗ್ರೀಷ್ಮಕಾಲವನ್ನು ಕಳೆದಳು.

घनान्धकारिताशो वै प्रावृट्कालोषतिरागवान्

ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕತ್ತಲಗೊಳಿಸಿದವು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರೇಮ ತುಂಬಿತ್ತು.

प्रोवाच वाक्यं देवेशं सती सप्रणयं तदा

ಆಗ ಸತೀ ಪ್ರೀತಿ ತುಂಬಿ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

स्फुरन्ति नीलाभ्रगणेषु विद्युतो वाशन्ति केकारवमेव बर्हिणः

ನೀಲಿ ಮೋಡಗಳ ನಡುವೆ ಮೆಘವಿದ್ಯುತ್ ಮಿಂಚುತ್ತದೆ, ನವಿಲುಗಳು ತಮ್ಮ ಕೇಕಾ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತವೆ.

कदम्बसर्ज्जार्जुनकेतकीद्रुमाः पुष्पाणि मुञ्चन्ति सुमारुताहताः

ಕದಂಬ, ಸರ್ಜ, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಕೇತಕಿ ಮರಗಳು ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಿಸುಡುತ್ತಿವೆ.

यथाश्रयान् योगिगणः समन्तात् प्रवृद्धमूलानपि संत्यजन्ति

ಹಾಗೆ ಯೋಗಿಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ, ತಮ್ಮನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದಾದರೂ, ಆಳವಾದ ಬೇರುಗಳಿರುವುದನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

नूनं समृद्धिं सलिलस्य दृष्ट्वा चरन्ति शूरास्तरुणद्रुमेषु

ನೀರು ತುಂಬಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಹಸಿರು ಮರಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

किमत्र चित्रं यदनुज्ज्वलं जनं निषेव्य योषिद् भवति त्वशीला

ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಆಶ್ಚರ್ಯ? ಪ್ರಕಾಶವಿಲ್ಲದ ಜನರ ಸಂಗದಿಂದ ಹೆಂಗಸು ಶಿಸ್ತಿಲ್ಲದವರಾಗುವುದು ಸಹಜವೇ.

फलैश्च बिल्वाः पयसा तथापगाः पत्रैः सपद्मैश्च महासरांसि

ಬಿಳ್ವ ಮರಗಳು ಹಣ್ಣು ಕೊಡುತ್ತವೆ, ನದಿಗಳು ನೀರು ಹರಿಸುತ್ತವೆ, ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರಗಳು ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಮಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತವೆ.

गृहं कुरुष्वात्र महाचजलोत्तमे सुनिर्वृता येन भवामि शंभो

ಈ ಮಹಾ ಜಲದ ಬಳಿ ಸುಂದರವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟು, ಶಂಭೋ, ನಾನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬದುಕಲು.

न मे ऽस्ति वित्तं गृहसंचयार्थे मृगारिचर्मावरणं मम प्रिये

ನನಗೆ ಮನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಂಪತ್ತು ಇಲ್ಲ; ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ, ನಾನು ಮೃಗದ ಚರ್ಮವನ್ನೇ ಹೊದಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.

केयूरमेकं मम कम्बलस्त्वहिर्द्वितीयमन्यो भुजगो धनञ्जयः

ನನಗೆ ಒಂದು ಕೈಭೂಷಣ ಮಾತ್ರ ಇದೆ, ನನ್ನ ಹೊದಿಕೆಯಾದವಳು ನೀನು; ಇನ್ನೊಂದು ಧನಂಜಯ ಎಂಬ ಹಾವು.

नीलो ऽपि नीलाञ्जनतुल्यवर्णः श्रोणीतटे राजति सुप्रतिष्ठः

ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದವನು, ಕಾಜಲಿನಂತೆ ಕಪ್ಪು, ಸೊಂಟದ ಬಳಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ.

अवनितसमवेक्ष्य स्वामिनो वासकृच्छ्रात् परिवदति सरोषं लज्जयोच्छ्वस्य चोष्म्

ಯಜಮಾನನಿಗೆ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಸಿಗಲು ಕಷ್ಟವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಸೇವಕನು ಕೋಪದಿಂದ, ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾ ದೂರಾಡುತ್ತಾನೆ.

वृक्षमूले स्थिताया मे सुदुःखेन वदाम्यतः

ಮರದ ಬೇರು ಬಳಿ ನಿಂತು, ನಾನು ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ततो ऽभवन्नाम तेदश्वरस्य जीमूतकेतुस्त्विति विश्रुतं दिवि

ಆಮೇಲೆ ಆ ಕುದುರೆಯ ಹೆಸರು ಜೀಮೂತಕೇತು ಎಂದು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.

लोकान्न्दकरी रम्या शरत् समभवन्मुने

ಲೋಕಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ ಸುಂದರ ಶರತ್ಕಾಲ ಬಂತು, ಮಹರ್ಷೇ.