પૂર્વ ઉત્તરતશ્ચાપિ હિરણ્યો રાક્ષસેશ્વર
પૂર્વ અને ઉત્તર તરફ હિરણ્ય છે, જે રાક્ષસોનો સ્વામી છે.
ભારતો દક્ષિણે પ્રોક્તો હરિર્દક્ષિણપશચિમે
દક્ષિણમાં ભારત છે, અને દક્ષિણપશ્ચિમમાં હરિ છે.
ઉત્તરે ચ કુરુર્વર્ષઃ કલ્પવૃક્ષસમાવૃતઃ
ઉત્તર તરફ કુરુ દેશ છે, જે કલ્પવૃક્ષોથી ઘેરાયેલો છે.
ઇલાવૃતાદ્યા યે ચાષ્ટૌ વર્ષં મુક્ત્વૈવ ભારતમ્
ભારતને છોડીને, ઇલાવૃતથી શરૂ થતા આઠ પ્રદેશો છે.
વિપર્યયો ન તેષ્વસ્તિ નોત્તમાધમમધ્યમાઃ
એમાં કોઈ ફેરફાર નથી; એમાં કોઈ ઉત્તમ, મધ્યમ કે નીચું નથી.
સાગરાન્તરિતાઃ સર્વે અગમ્યાશ્ચ પરસ્પરમ્
બધા પ્રદેશો દરિયાઓથી અલગ છે અને એકબીજાને પહોંચી શકતા નથી.
નાગદ્વીપઃ કટાહશ્ચ સિંહલો વારુણસ્તથા
નાગદ્વીપ, કટાહ, સિન્હલ અને વારુણ પણ તેમ જ ગણાય છે.
કુમારાખ્યઃ પરિખ્યાતો દ્વીપો ઽયં દક્ષિણોત્તરઃ
કુમાર નામનું દ્વીપ દક્ષિણ અને ઉત્તર વચ્ચે આવેલું છે.
આન્ધ્રા દક્ષિમતે વીર તુરુષ્કાસ્ત્વપિ ચોત્તરે
દક્ષિણમાં આંધ્રો છે, વીર, અને ઉત્તર તરફ તુરુષ્કો વસે છે.
ઇજ્યાયુદ્ધવણિજ્યાદ્યૈઃ કર્મભિઃ કૃતપાવનાઃ
એ લોકો પૂજા, યુદ્ધ અને વેપાર જેવા કર્મોથી પવિત્ર બને છે.
વિન્ધ્યશ્ચ પારિયાત્રશ્ચ સપ્તાત્ર કુલપર્વતાઃ
વિંધ્ય અને પારિયાત્રા અહીંના સાત મુખ્ય પર્વતોમાં ગણાય છે.
વિસ્તારોચ્છ્રાયિણો રમ્યા વિપુલાઃ શુભસાનવઃ
આ પર્વતો પહોળા, ઊંચા, સુંદર, વિશાળ અને શુભ ઢાળ ધરાવે છે.
વાતન્ધમો વૈદ્યુતશ્ચ મૈનાકઃ સરસસ્તથા
વાતંધમ, વૈદ્યુત, મૈનાક અને સરસ પણ તેમાં સમાવિષ્ટ છે.
ઉજ્જાયનઃ પુષ્પગિરિરર્બુદો રૈવતસ્તથા
ઉજ્જાયન, પુષ્પગિરિ, અર્બુદ અને રૈવત પણ તેમાં આવે છે.
શ્રીપર્વતઃ કોઙ્ગણશ્ચ શતશઽન્યે ઽપિ પર્વતાઃ
શ્રીપર્વત, કોંગણ અને અનેક અન્ય પર્વતો પણ તેમાં છે.
તૈઃ પીયન્તે સરિચ્છ્રેષ્ઠા યાસ્તાઃ સમ્યઙ્ નિશામયઃ
આ પર્વતોમાંથી શ્રેષ્ઠ નદીઓ ઉદ્ભવે છે; તેમના નામ ધ્યાનથી સાંભળો.
શતદ્રુશ્ચન્દ્રિકા નીલા વિતસ્તૈરાવતી કુહૂઃ
શતદ્રુ, ચંદ્રિકા, નીલા, વિતસ્થા, ઇરાવતી અને કુહૂ.
ગોમતી ધૂતપાપા ચ બાહુદા સદૃષદ્વતી
ગોમતી, ધૂતપાપા, બાહુદા અને સદૃશદ્વતી.
સરૂશ્ચ સલૌહિત્યા હિમવત્પાદનિઃસૃતાઃ
સરુ અને લૌહિત્ય પણ હિમાલયના પાદથી નીકળે છે.
પર્ણાશા નન્દિની ચૈવ પાવની ચ મહી તથા
પર્ણાશા, નંદિની, પાવની અને મહી પણ છે.
સિપ્રા હ્યવન્તી ચ તથા પારિયાત્રાશ્રયાઃ સ્મૃતાઃ
શિપ્રા અને અવંતી પણ પારિયાત્ર પર્વતમાંથી નીકળે છે એમ જાણીતી છે.
મન્દાકિની દશાર્ણા ચ ચિત્રકૂટાપવાહિકા
મંદાકિની, દશારણા અને ચિત્રકૂટ પરથી વહેતી નદી.
તથાન્યા પિપ્પલશ્રોણી વિપાશા વઞ્જુલાવતી
પિપ્પલશ્રોણી, વિપાશા અને વંજુલાવતી જેવી અન્ય નદીઓ પણ છે.
ઋક્ષપાદપ્રસૂતા ચ તથાન્યા બલવાહિની
ઋક્ષ પર્વતના પાદથી નીકળેલી અને બલવાહિની જેવી અન્ય નદીઓ પણ છે.
વેણ વૈતરણી ચૈવ સિનીવાહુઃ કુમુદ્વતી
વેણ, વૈતરણી, સિનિવાહુ અને કુમુદવતી.
વિન્ધ્યપાદપ્રસૂતાશ્ચ નદ્યઃ પુણ્યજલાઃ શુભાઃ
વિંધ્ય પર્વતના પાદથી નીકળેલી નદીઓ પવિત્ર, શુદ્ધ અને શુભ છે.
તુઙ્ગભદ્રા સુપ્રયોગા વાહ્યા કાવેરિરેવ ચ
તુંગભદ્રા, સુપ્રયોગા, વાહ્યા અને કાવેરી પણ છે.
એતાસ્ત્વપિ મહાનદ્યઃ સહ્યપાદવિનિર્ગતાઃ
આ બધી મહાનદીઓ પણ સહ્યાદ્રિ પર્વતના પાદથી નીકળે છે.
સિની ચૈવ સુદામા ચ શુક્તિમત્પ્રભવાસ્ત્વિમાઃ
સિની અને સુદામા, અને તેજસ્વી શંખમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા બધા, એ બધા અહીં છે.
જગતો માતરઃ સર્વાઃ સર્વાઃ સાગરયોષિતઃ
આ બધી જ જગતની માતાઓ છે, અને બધી જ સમુદ્રની સ્ત્રીઓ છે.