સોમવિક્રયિણો યે ચ વેદવિક્રયિણસ્તથા
જે લોકો સોમરસ વેચે છે, અને જે વેદ પણ વેચે છે,
કૂટસાક્ષ્યપ્રદા યે ચ તે મહારૌરવે સ્થિતાઃ
અને જે ખોટી સાક્ષી આપે છે, એ બધા મહારૌરવ નરકમાં રહે છે.
તાવચ્ચૈવાન્ધતામિસ્રે અસિપત્રવને તતઃ
એ લોકો લાંબા સમય સુધી અંધતમિસ્ર અને પછી તીક્ષ્ણ પાનાં વનમાં રહે છે.
પ્રપાતો ભવતે તેષાં યૈરિદં દુષ્કૃતં કૃતમ્
જે લોકોએ આવા પાપ કર્યા છે, તેમના માટે ઊંડો ખાડો ઉભો થાય છે.
તે સર્વે ક્રમશઃ પ્રોક્તાઃ કૃતઘ્ને લોકનિન્દિતે
આ બધા ક્રમશઃ વર્ણવાયા છે—જે અકૃતઘ્ન છે અને દુનિયા જેની નિંદા કરે છે.
મહોરગાણાં પ્રવરો ઽપ્યનન્તો યથા ચ ભૂતેષુ મહી પ્રધાના
જેમ મહાન સાપોમાં અનંત સર્વોપરી છે અને સર્વ પ્રાણીઓમાં ધરતી મુખ્ય છે,
ક્ષેત્રેષુ યદ્વત્કુરુજઙ્ગલં વરં તીર્થેષુ યદ્વત્ પ્રવરં પૃથૂદકમ્
જેમ ખેતરોમાં સુખડ જમીન શ્રેષ્ઠ છે, અને તીર્થોમાં પહોળું પાણી સર્વોત્તમ છે,
લોકેષુ યદ્વત્સદનં વિરિઞ્ચેઃ સત્યં યથા ધર્મવિધિક્રિયાસુ
જેમ લોકોમાં બ્રહ્માજીનું નિવાસ શ્રેષ્ઠ છે અને ધર્મકર્મમાં સત્ય સર્વોપરી છે,
તપોધનાનામપિ સુમ્ભયોનિઃ શ્રુતિર્વરા યદ્વદિહાગમેષુ
જેમ તપસ્વીઓમાં સુંભ વંશ શ્રેષ્ઠ છે અને શાસ્ત્રોમાં શ્રુતિ સર્વોત્તમ છે,
મનુઃ સ્મૃતીનાં પ્રવરો યથૈવ તિથીષુ દર્શા વિષુવેષુ દાનમ્
જેમ સ્મૃતિઓમાં મનુ સર્વોપરી છે, તિથિઓમાં અમાવાસ્યા અને પૂર્ણિમા શ્રેષ્ઠ છે, અને સંક્રાંતિના દાન શ્રેષ્ઠ છે,
ભવાન્ યથા રાક્ષસસત્તમેષુ પાશેષુ નાગસ્તિમિતેષુ બન્ધઃ
જેમ તમે રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ છો, અને બંધન બંધાયેલા નાગોમાં મુખ્ય છે,
પુષ્પેષુ જાતી નગરેષુ કાઞ્ચી નારીષુ રમ્ભા શ્રમીણાં ગૃહસ્થઃ
ફૂલોમાં જાસુદ, શહેરોમાં કાંચી, સ્ત્રીઓમાં રંભા, અને થાકેલા લોકોમાં ગૃહસ્થ શ્રેષ્ઠ છે.
ફલેષુ ચૂતો મુકુલેષ્વશોકઃ સર્વૌષધીનાં પ્રવરા ચ પથ્યા
ફળોમાં કેરી શ્રેષ્ઠ છે, કળીઓમાં અશોક, અને બધી ઔષધિઓમાં પથ્યા સર્વોપરી છે.
શ્વેતેષુ દુગ્ધં પ્રવરં યથૈવ કાર્પાસિકં પ્રાવરણેષુ યદ્વત્
સફેદ વસ્તુઓમાં દૂધ સર્વોત્તમ છે, જેમ કે વસ્ત્રોમાં કપાસ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.
શાકેષુ મુખ્યા ત્વપિ કાકમાચી રસેષુ મુખ્યં લવણં યથૈવ
શાકભાજીમાં કાકમાચી મુખ્ય છે, અને સ્વાદોમાં મીઠું સર્વોપરી છે.
મહીરુહેષ્વેવ યથા વટશ્ચ યથા હરો જ્ઞાનવતાં વરિષ્ઠઃ
વૃક્ષોમાં વટવૃક્ષ વિશિષ્ટ છે, જેમ જ્ઞાનીઓમાં શિવ સર્વોચ્ચ છે.
દુર્ગેષુ રૌદ્રેષુ નિશાચરેશ નૃપાતનં વૈતરણી પ્રધાના
કિલ્લાઓ અને ભયાનક સ્થળોમાં, રાત્રિમાં ફરતા પ્રભુ અને વૈતરણી રાજાઓના પતન માટે મુખ્ય ગણાય છે.
ન નિષ્કૃતિશ્ચાસ્તિ કૃતઘ્નવૃત્તેઃ સુહૃત્કૃતં નાશયતો ઽબ્દકોટિભિઃ
મિત્રનો નાશ કરનાર માટે કોઈ પ્રાયશ્ચિત્ત નથી; અબજ વર્ષો પછી પણ એ પાપ દૂર થતું નથી.
જમ્બૂદ્વીપસ્ય સંસ્થાનં કથયન્તુ મહર્ષયઃ
મહાન ઋષિઓએ જંબૂદ્વીપની રચના વર્ણવો.
નવભેદં સુવિસ્તીર્ણં સ્વર્ગસોક્ષફલપ્રદમ્
તેમાં નવ ભાગો છે, જે વિશાળ છે અને સ્વર્ગ તથા મોક્ષ ફળ આપે છે.
પૂર્વ ઉત્તરતશ્ચાપિ હિરણ્યો રાક્ષસેશ્વર
પૂર્વ અને ઉત્તર તરફ હિરણ્ય છે, જે રાક્ષસોનો સ્વામી છે.
ભારતો દક્ષિણે પ્રોક્તો હરિર્દક્ષિણપશચિમે
દક્ષિણમાં ભારત છે, અને દક્ષિણપશ્ચિમમાં હરિ છે.
ઉત્તરે ચ કુરુર્વર્ષઃ કલ્પવૃક્ષસમાવૃતઃ
ઉત્તર તરફ કુરુ દેશ છે, જે કલ્પવૃક્ષોથી ઘેરાયેલો છે.
ઇલાવૃતાદ્યા યે ચાષ્ટૌ વર્ષં મુક્ત્વૈવ ભારતમ્
ભારતને છોડીને, ઇલાવૃતથી શરૂ થતા આઠ પ્રદેશો છે.
વિપર્યયો ન તેષ્વસ્તિ નોત્તમાધમમધ્યમાઃ
એમાં કોઈ ફેરફાર નથી; એમાં કોઈ ઉત્તમ, મધ્યમ કે નીચું નથી.
સાગરાન્તરિતાઃ સર્વે અગમ્યાશ્ચ પરસ્પરમ્
બધા પ્રદેશો દરિયાઓથી અલગ છે અને એકબીજાને પહોંચી શકતા નથી.
નાગદ્વીપઃ કટાહશ્ચ સિંહલો વારુણસ્તથા
નાગદ્વીપ, કટાહ, સિન્હલ અને વારુણ પણ તેમ જ ગણાય છે.
કુમારાખ્યઃ પરિખ્યાતો દ્વીપો ઽયં દક્ષિણોત્તરઃ
કુમાર નામનું દ્વીપ દક્ષિણ અને ઉત્તર વચ્ચે આવેલું છે.
આન્ધ્રા દક્ષિમતે વીર તુરુષ્કાસ્ત્વપિ ચોત્તરે
દક્ષિણમાં આંધ્રો છે, વીર, અને ઉત્તર તરફ તુરુષ્કો વસે છે.
ઇજ્યાયુદ્ધવણિજ્યાદ્યૈઃ કર્મભિઃ કૃતપાવનાઃ
એ લોકો પૂજા, યુદ્ધ અને વેપાર જેવા કર્મોથી પવિત્ર બને છે.